← Назад
Решение #2835946 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
3
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| ги Донуни | 7 | — | law | |
| ИПК | 66 | — | law | |
| Ушбу кодекс | 72 | — | code_article |
Текст решения
Оригинал (узб.)
****-сонли иш
Судья: ****
УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН
ДАЛ КИЛУВ КАРОРИ
Асака тумани
**** йил 10 декабрь
Асака туманлараро иктисодий судининг судьяси **** раислигида, судья
ёрдамчиси **** котиблигида, даъвогар -"EVEREST MET LL GR ND"**** жавобгар
-"SEBZOR-****"**** хисобидан 75.****.**** сум асосий карз, 7.****.**** сум пеня
хамда суд **** ундириш тугрисидаги даъво аризаси буйича иктисодий ишни, даъвогар
вакили - **** (ишончнома асосида), жавобгар рахбари - **** иштирокида, Асака
туманлараро иктисодий суди биносида очик суд **** ВКА режимида куриб чикиб,
куйидагиларни
АНИКЛАДИ:
Даъвогар -"EVEREST MET LL GR ND"**** (бундан буён матнда даъвогар деб
юритилади) Асака туманлараро иктисодий судига даъво аризаси билан мурожаат
килиб, жавобгар "SEBZOR-****"**** хисобидан
75.****.**** сум асосий карз, 7.****.**** сум пеня хдмда суд **** ундиришни сураган.
Суд **** даъвогар вакили иштирок этиб, даъво аризаси **** такрорлаб, даъво
талабини каноатлантириб беришни суради.
Суд **** жавобгар вакили иштирок этиб, даъво ариза талаби юзасидан икрорлик
билдириб, муддат берилса тулаб беришлигини маълум килиб, конуний карор кабул
килишни суради.
Суд тараф вакилларининг **** ва тушунтиришларини эшитиб, даъво аризаси
**** урганиб, ишдаги хужжатларни мухокама килиб, куйидаги асосларга кура, даъво
талабларини кисман каноатлантиришни ва суд **** жавобгар зиммасига юклашни
лозим топади.
**** 55-моддасига асосан хар ким уз хукук ва эркинликларини конунда
такикданмаган барча усуллар билан химоя килишга хакли.Дар кимга бузилган хукук ва
эркинликларини тиклаш учун унинг иши конунда белгиланган муддатларда ваколатли,
мустакил хамда холис суд томонидан куриб чикилиши хукуки кафолатланади.
Узбекистон Республикасининг “Хужалик юритувчи субъектлар фаолиятининг
шартномавий хукукий базаси тугрисида”ги Донуни 7-моддасига мувофик, тарафлар
уртасида тузилган хужалик шартномалари буйича зиммаларига олинган **** уз
вактида ва тегишли тартибда **** шарт.
**** кодекси (бундан кейинги уринларда ФК деб номланади)нинг ****-моддасига
кура, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида хамда ФКда курсатилган бошка
асослардан келиб чикади.
ФК ****-моддасига мувофик **** **** шартларига ва конунчилик талабларига
мувофик, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки
одатда куйиладиган бошка талабларга мувофик
лозим **** **** керак.
ФК ****-моддасига асосан, махсулот етказиб бериш шартномасига мувофик
тадбиркорлик фаолияти билан шугулланаётган махсулот етказиб берувчи - сотувчи
шартлашилган муддатда ёки муддатларда узи ишлаб чикарадиган ёхуд сотиб оладиган
товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий,
оилавий максадларда, рузгорда ва шунга ухшаш бошка максадларда фойдаланиш билан
боглик булмаган бошка максадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса
товарларни кабул килиш ва уларнинг хакини тулаш **** олади.
Ишдаги мавжуд далиллардан куринишича, тарафлар уртасида **** йил 19 июнда
базальт плита махсулотларини етказиб бериш хакида №****-сонли шартнома тузилган
булиб, унга асосан даъвогар шартномада белгиланган махсулотларни етказиб бериш,
жавобгар эса уларни кабул килиш ва туловларни амалга ошириш **** олган.
Даъвогар томонидан шартнома шартлари лозим **** ****, тарафлар уртасида
тасдикданган 19.06.**** йилдаги ****-сонли, 26.06.**** йилдаги ****-сонли,
07.07.**** йилдаги ****-сонли электрон хисоб- фактураларга асосан жами
****.****.**** сумлик махсулотлар жавобгарга етказиб берилган хамда жавобгар
томонидан кабул килиб олинган.
Бирок, жавобгар мазкур шартнома буйича уз **** лозим **** ****, етказиб
берилган махсулотлар учун ****.****.**** сум туловни амалга ошириб колган туловни
амалга оширмаган.
Натижада, жавобгарнинг даъвогар олдида ****-сонли шартнома буйича
75.****.**** сум карздорлиги колган.
Мазкур карздорликни коплашни сураб, даъвогар томонидан талабнома
юборилган, лекин талабнома окибатсиз колдирилган.
Мазкур холатлар ишдаги мавжуд далиллар ва тараф вакилининг берган
курсатмаси билан уз тасдигини топди.
ИПК 66-моддасига асосан иш буйича далиллар ушбу Кодексда ва бошка
конунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар хакидаги маълумотлар булиб,
улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини
асословчи холатлар, шунингдек низони тугри хал килиш учун ахамиятга эга булган
бошка холатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниклайди.Бундай
маълумотлар ёзма ва ашёвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг
маслахатлари (тушунтиришлари), гувохларнинг курсатувлари, ишда иштирок этувчи
шахсларнинг тушунтиришлари билан аникланади.
Ушбу кодекснинг 72-моддасига кура, конун хужжатларига мувофик муайян
далиллар билан тасдикланиши керак булган иш холатлари бошка далиллар билан
тасдикланиши мумкин эмас.
Кайд этилганларга биноан, суд даъвогарнинг жавобгардан 75.****.**** сум
асосий карздорликни ундириш тугрисидаги талабини асосли деб хисоблайди ва уни
каноатлантиришни лозим топади.
ФК ****-моддасининг биринчи кисмига мувофик неустойка тулаш тарафларнинг
келишувида назарда тутилган ёки тутилмаганлигидан катъи назар, кредитор конунда
белгиланган неустойка (конуний неустойка)ни тулашни талаб килишга хакли.
Узбекистан
Республикасининг “Хужалик юритувчи субъектлар
фаолиятининг шартномавий-хукукий базаси тугрисида”ги Конунини иктисодий судлар
амалиётида куллашнинг айрим масалалари хакидаги Олий хужалик суди Пленумининг
**** йил 4 мартдаги ****-сонли карори 10-бандига биноан умумий коидага кура, конун
хужжатлари ва шартномада бошкача тартибда жавобгарлик назарда тутилмаган булса,
шартнома шартларини **** ёки лозим **** **** (шартнома интизомини бузганлик)
учун Конуннинг ****-моддаларига асосан жавобгарлик кулланилади.Агар хужалик
шартномасида шартнома интизомини бузиш билан боглик холатлар учун жавобгарлик
белгиланган булса, тарафларнинг жавобгарлиги шартномага асосан кулланилади.
Шу сабабли, даъвогар **** “Хужалик юритувчи субъектлар фаолиятининг
шартномавий-хукукий базаси тугрисида”ги Конунинига асосан жавобгардан
7.****.**** сум пеня ундиришни сураган.
**** хужалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий
жавобгарлик тугрисидаги фукаролик конун хужжатларини куллашнинг айрим
масалалари хакида” **** йил 15 июндаги ****-сонли карорининг 4-бандига кура ФК
****-моддасига мувофик суд карздор томонидан **** **** ****, **** иштирок
килувчи тарафларнинг мулкий ахволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини
эътиборга олиб, неустойка микдорини камайтиришга хакди.
Суд пеня хисоб-китобини урганиб чикиб, даъвогарнинг жавобгардан пеня
ундириш талаби асосли деб хисоблайди.
Бирок, УзР ФКнинг ****-моддасига кура, агар туланиши лозим булган неустойка
кредиторнинг **** бузиш окибатларига номутаносиблиги куриниб турса, суд
неустойкани камайтиришга хакли.
Бунда карздор **** кай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий
ахволи, шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши керак.
Суд алохида холларда карздор ва кредиторнинг манфаатларини хисобга олиб,
кредиторга туланиши лозим булган неустойкани камайтириш хукукига эга.
Кайд килинганларга асосан суд, даъвогарнинг пеня ундириш хакидаги талабини
ундирилиши суралган пенянинг микдори **** бузиш окибатларига номутаносиблигини
инобатга олиб, 2.****.**** сумга каноатлантиришни лозим топади.
Суд ишни куриб чикиш билан боглик суд **** ундириш масаласини урганиб
чикиб, даъво талаблари тулик асосли эканлигини инобатга олиб, ишни куриб чикиш
билан боглик суд **** жавобгардан ундиришни лозим топди.
Чунки, **** процессуал кодексининг ****-моддасининг биринчи кисмига кура,
суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг каноатлантирилган даъво талаблари
микдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган.
Ушбу модданинг 5-кисмига кура, агар даъвогар томонидан билдирилган
неустойкани ундириш хакидаги талаб асосли булиб, бирок унинг микдори конун
хужжатларида белгиланган хукукдан фойдаланилган холда суд томонидан
камайтирилган булса, суд **** камайтирилиши хисобга олинмаган холда ундирилиши
лозим булган неустойка суммасидан келиб чиккан холда, суд **** жавобгарнинг
зиммасига юклатилиши лозим.
“Давлат божи тугрисида”ги **** иловаси 2-банди а)-кичик бандига мувофик,
иктисодий судларга бериладиган мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво
бахосининг 2 фоизи микдорида давлат божи ундирилиши белгиланган.
Кайд этилганларга кура суд, даъвогарнинг даъво талабларини кисман
каноатлантириб, жавобгар хисобидан даъвогар фойдасига 75.****.**** сум асосий
карз, 2.****.**** сум пеня хамда олдиндан тулаб чикилган 1.****.**** сум давлат божи
ва 41.**** сум почта **** ундиришни ва даъво талабининг колган кисмни
каноатлантиришни рад этишни лозим топди.
Бинобарин, Узбекистан Республикаси фукаролик кодексининг ****, ****, ****моддаларини, ИПКнинг 66,72,****,****,****,****,****,****-моддаларини куллаб, суд
ЦАРОРЦИЛАДИ:
Даъвогарнинг даъво талаблари кисман каноатлантирилсин.
Жавобгар -"SEBZOR-****"**** хисобидан даъвогар -"EVEREST MET LL
GR ND"**** фойдасига 75.****.**** сум асосий карз, 2.****.**** сум пеня,
1.****.**** сум давлат божи ва 41.**** сум почта **** ундирилсин.
Жавобгар -"SEBZOR-****"**** хисобидан **** судининг депозит хисоб
ракамига ****.**** сум видеоконференцалока режимида утказиш билан боглик ****
ундирилсин.
Даъвонинг колган кисмини каноатлантириш рад килинсин.
^ал килув карори конуний кучга киргач, ижро варакаси берилсин.
Мазкур хал килув кароридан норози тараф бир ойлик муддат ичида шу суд оркали
юкори турувчи судга апелляция тартибида шикоят килиш (прокурор протест келтириш)
мумкин.
Судья
****