Решение #2836145 economic_new

4-10****504/1****-сонли иқтисодий иш судья– **** **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ 2025йил10 декабрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида,судья ёрдамчисиА.Турғунбоевнинг котиблигида, даъвогар“S EEL RO D GROUP”****жавобгар “****YO`LL RI ****”****га нисбатан даъво ариза бўйича иқтисодий ишнидаъвогар “S EEL RO D GROUP”**** вакилиД.Болтаев (ордер асосида) иштирокида,жавобгар“****YO`LL RI ****”**** вакиллари иштирокисиз,Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида,видеоконференцалоқа режимида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И К Л А Д И: “S EEL RO D GROUP”**** (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) ва“****YO`LL RI ****”****(кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) ўртасида07.07.****5йилда№S -05-сонли маҳсулот етказиб беришшартномасиимзоланган. Мазкур шатномага кўрадаъвогар маҳсулоти етказиб бериш ****, ўз навбатида жавобгар эса етказиб берилган маҳсулотларини қабул қилиб олиш ва уларга **** тўлаш **** олган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакилиД.Болтаев ўз кўрсатмасида, даъво талабларини қўллаб-қувватлаб,ташкилоти томонидан31.07.****5йилдаги№S 05-сонлиҳисоб фактурасига асосан********сўмлик маҳсулотлар“****YO`LL RI ****”****га етказиб берилган маҳсулотлар қиймати тўлиқ тўланмаслик натижасида********сўм қарздор бўлиб қолганлигиниинобатга олибдаъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда ҳабардор қилинган жавобгар вакили иштирок этмади. Бу ҳолда суд, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларига асосан, жавобгар вакили иштирокисиз кўришни лозим топади. Аниқланишича31.07.****5йилдаги№S -05-сонлиҳисоб фактурасига асосан********сўмлик маҳсулотлар31.07.****5йилдаги№S -05-сонлиҳисоб фактурасига асосан********сўмлик маҳсулотлар“****YO`LL RI ****”**** га етказиб берилган маҳсулотлар қиймати тўлиқ тўланмаслик натижасида********сўм қарздор бўлиб қолганга етказиб берилган маҳсулотучун **** сўм пул маблағиўтказиб берилган, лекинтўлиқ тўланмаслик натижасида********сўм қарздор бўлиб қолган. Шундан кейиндаъвогар“S EEL RO D GROUP”**** судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар “****YO`LL RI ****”**** ҳисобидан қолган****сўм асосий қарзва****сўм пеня ундириш тўғрисидасудга даъво аризаси билан мурожаат қилган. Суд,даъвогар вакилнинг кўрсатмасини тинглаб, ваажларини таҳлил қилиб, ишга **** қилинган ҳужжатлар ва далилларга тегишли баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даьво аризани қисман қаноатлантиришни лозим деб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг(кейинги ўринларда ФК деб юритилади)****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ лозим **** **** керак, ушбу кодекснинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига кўра, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ўзбекистон Республикаси Олий судиниг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги Пленумининг **** йил 15 июндаги ****сонли Қарориниг12-бандига қўра, Ўзбекистон Республикасининг ****моддасига асосан, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқа тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун жавоб беради.Қарздор **** лозим **** **** учун ўзига боғлиқ бўлган ҳамма чораларни кўрганлигини исботласа, у айбсиз деб топилади. Шу боис суд, даъво талабининг асосий қарз**** сўм ундириш талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Шунингдек, даъво талабида жавобгардан тўлов кечиктирилган кунлар****сўм пеняни ундириш ҳам сўралган. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар кредитор қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли **** **** мумкин бўлмаслиги юз беришига ёки **** туфайли етказилган зарар миқдорининг кўпайишига кўмаклашган бўлса, шунингдек кредитор **** **** етказилган зарарни камайтириш чораларини қасддан ёки эҳтиётсизлик туфайли кўрмаган бўлса, суд ишнинг ҳолатларига қараб тўланадиган **** миқдорини камайтиришга ёки кредиторга **** тўлашни батамом рад этишга ****. ФКнинг ****-моддасида эса, агар тўланиши лозим бўлган неустойка кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суд неустойкани камайтиришга **** эканлиги, бунда қарздор **** қай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи, шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши кераклиги кўрсатилган. Даъвогар қарзни ўз **** ундириш чорасини кўрмаганлиги, пенянинг вужудга келиши ва кўпайишига сабаб бўлганлини инобатга олиб, суд, даъвоталабидаги жаримани камайтиришни ва жавобгардан даъвогар фойдасига ****сўм пеня ундиришни лозим деб топди. Баён этилганларга кўра, ваЎзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига мувофиқ,суд жавобгардан даъвогар фойдасига**** сўм асосий қарз,****сўм пеня,олдиндан тўлаб чиқилган********сўм давлат божива ******** почта ****ҳамда Олий суд депозитига ****.**** сўм видеоконференцалоқа ****ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****, ****, ****, ****, ****-моддалари, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****, ****, ****моддаларини қўллаб, суд ҚА Р О РҚИ Л Д И : Даъво ариза қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “****YO`LL RI ****”****ҳисобидан даъвогар “S EEL RO D GROUP”**** фойдасига ****сўм асосий қарз,****сўм пеня ва олдиндан тўлаб чиқилган**** сўм давлат божиҳамда******** почта**** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар “****YO`LL RI ****”****ҳисобиданОлий суд депозитига ****.**** сўмвидеоконференцалоқа ****ундирилсин. Ҳал қилув қарори тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан сўнг ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) бериши ёки биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Раислик қилувчи, судья ****