Решение #2836215 Экономические

***************** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ ************************* *************** шаҳри ************************* *** судьяси *************************нинг раислигида, судья *********** котиблигида, *************************нинг, *************************га нисбатан тақдим этган даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакили П.Розиқов (ишончнома асосида), (жавобгар вакили иштирокисиз) иштирокида ************************* туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ************************* (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар ************************* (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан фуқароларга тўланган *************************ундириб беришни сўраган. Суд мажлиси муҳокамасида иштирок этган даъвогар вакили даъво аризасида келтириб ўтилган важларини тўлиқ қўллаб-қувватлаб, жавобгар томонидан қарздорлик суд мажлиси кунига қадар қисман тўлаб берилганлигини баён қилиб, даъвони қолган қисмини қаноатлантиришни сўради. Суд муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар бугунги суд мажлисида вакили иштирокини таъминламади ва низо юзасидан муносабат билдирмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ************ муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкинлиги кўрсатилган./*************** тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, мустақил ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамаси давомида тақдим этилган ҳужжатлар, ****************** сабабли *************************ортиқча тўлов юзага келган. Даъвогар томонидан жавобгар ушбу ортиқча тўловларни қайтариш ҳақида хабарнома юборилган, бироқ жавобгар ушбу хабарномани оқибатсиз қолдирган. Натижада ушбу низо келиб чиқиб, даъвогар даъво аризаси билан иқтисодий судга мурожаат қилган. Даъвогарнинг даъво талаби асослидир. 2 Чунки, Ўзбекистон *************** амалга оширишга, чунончи: молмулкни топшириш, ишни бажариш, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини сақлашга мажбур бўлади, кредитор эса қарздордан ўзининг мажбуриятларини бажаришни талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлади. ФКнинг ***************** ёки лозим даражада бажармаганлиги учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Ўзбекистон **************** мувофиқ ахборот тизимларидан олинган маълумотларга асосан аниқланиши, 8-қисмида эса, корхона, ташкилот ёки пенсионер томонидан ишончсиз маълумотлар кўрсатилган ҳужжатлар тақдим этилганлиги оқибатида давлатга зарар етказилган тақдирда, етказилган зарарнинг ўрни Пенсия жамғармасига қопланади. Бунда корхона ёки ташкилот томонидан етказилган зарарнинг ўрни Пенсия жамғармаси бўлимидан тегишли хабарнома олинган кундан эътиборан бир ой ичида, пенсионер томонидан етказилган зарарнинг ўрни эса ушбу Қонуннинг 65моддасида назарда тутилган тартибда қопланиши белгиланган. Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг ************* бўлган ҳужжатлардаги маълумотларни бузувчи тузатишлар аниқланганда, шунингдек, пенсияларни тайинлаш ва тўлаш учун иш берувчи ёки архив томонидан берилган юқорида кўрсатиб ўтилган ҳужжатлар сохталаштирилганда ва қалбакилаштирилганда давлатга етказилган зарар суммасини ундириш учун жавобгарлик қонунчиликда белгиланган тартибда ушбу ҳужжатларни берган ташкилотлар ва архивнинг мансабдор шахсларига юкланади. Шу боисдан суд даъво талабларини асосли деб ҳисоблайди, бироқ даъвогар томонидан судга тақдим этилган 10.12.2025 йилдаги 01/67/05/0434/304-сонли маълумотномада жавобгар томонидан 4 416 000 сўм миқдоридаги қарздорлиги қисман тўланганини, бугунги кунда 16 093 383 сўм қарздорлиги қолганлиги ўз тасдиғини топганлиги сабабли суд даъвони қисман қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг 66-моддасига асосан иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар ҳақидаги маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди. ИПК 68 моддасининг биринчи қисмига мувофиқ, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПКнинг 72-моддасига кўра, қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. 3 ИПКнинг *********** асосан, суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд мажлисида қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва ********* даъво талабини қисман қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига *************************, олдиндан тўланган *** сўм почта харажати ҳамда Республика бюджетига ********** лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ********************-моддаларига асосан, суд қ а р о р қ и л д и: даъвогарнинг даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар ************************* ҳисобидан: даъвогар ************************* фойдаси ***************рилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган ******* у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой ичида шу суд ************ қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят қилиши (протест келтириши) мумкин. Судья *************************