Решение #2837005 economic_new

****-сонли иш судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН Ҳ А Л Қ И Л У В Қ А Р О Р И Жиззах шаҳри **** йил 9 декабрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида, судьяёрдамчиси **** котибалигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “Бизнесни ривожлантириш****” АТБ манфаатида жавобгар “J JJI- IL G’ N KIDS” **** нисбатан бергандаъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили **** (ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, “J JJI- IL G’ N KIDS” **** (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан **** сўм муддатлиасосий қарз, 14 **** ****,49 сўм ҳисобланган фоизлар, 1 **** ****,5 сўм пеня ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг вакиллари иштирокисиз кўришнисўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили жавобгар **** кредит маблағларидан **** фойдаланганлигини, бир неча ойдан бери кредит тўловларини тўлашдан бош тортиб келаётганлигини маълум қилиб, даъво аризасини тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Бугунги суд **** жавобгар вакили иштирок этмади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўз эътирозларини билдирмади.Жавобгарга суд ******** ва жойи тўғрисидаги суднинг **** унинг судга маълум бўлган охирги почтапочта манзилига юборилган.Лекин **** “қабул қилиб олувчи кўрсатилган манзилда яшамайди” деб қайтарилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг иккинчи қисмига кўра, суд томонидан юридик шахснинг судга маълум бўлган охирги жойлашган ери (почта манзили), фуқаронинг яшаш жойи бўйича юборилган **** кўчирма нусхаси олувчикўрсатилган манзилда йўқлиги сабабли топширилмаган ва бу **** алоқа муассасасисудни хабардор қилган бўлса, иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси суд томонидан тегишли тарзда хабардор қилинган деб ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига асосан Ишда иштирок этувчи шахслар ишюритиш **** ўз манзили ўзгарганлиги **** судга хабар бериши шарт.Бундай хабар мавжуд бўлмаган ****, **** кўчирма нусхаси судга маълум бўлган охирги манзилга юборилиб, гарчи олувчи шу манзилда бўлмаса ҳам ёки яшамаса ҳам у етказиб берилган деб ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси учинчи қисмига асосан иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилинишимумкин. Мазкур ҳолатда, суд ИПКнинг ****, **** ва ****-моддаларига асосан ишни жавобгарлар вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд даъвогар вакилларининг тушунтиришлари ва **** эшитиб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни ҳамда ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозимтопади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг иккинчи қисмига асосан, **** – шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолда тарафлар ўртасидаги **** кредит шартномасидан келибчиққан. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Иш ҳужжатларидан кўринишича, тарафлар ўртасида **** йил 18 ноябрда 33сонли кредит линияси очмасдан кредит бериш шартномаси (кейинги ўринларда шартнома деб юритилади) тузилган бўлиб, унга асосан даъвогар жавобгарга тикувчиликни ривожлантириш **** тикув ускуналари сотиб олиш учун 82 ой муддатга, асосий қарзни қайтаришда 24 ой имтиёзли давр ва 23 % устама тўлаш шарти билан, **** сўм миқдорида кредитмаблағи ****.Жавобгар эсашартноманинг 1-иловасида келтирилган графикка асосан кредит ва унга ҳисобланганфоизларни қайтариш **** олган. Жавобгар кредитни қайтариш графигига асосан қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган, яъни охирги 7 ойдан буён ҳисобланган ****,**** фоиз тўловларини тўламаган.Натижада муддати ўтган кредит қарздорлиги вужудга келган. Бундан ташқари, даъвогар ходимлари томонидан **** йил 10 апрелда жавобгар фаолият юритадиган манзилга бориб, кредит **** ишлатилиши бўйича мониторинг ўтказилганда, кредит эвазига сотиб олиш мўлжалланган ускуналар(тикув машиналари) мавжуд эмаслиги аниқланган ва бу **** далолатнома тузилган. Қарздорликни тўлашни талаб қилиб, даъвогар томонидан жавобгарга юборилган талабнома эътиборсиз қолдирилган. Даъвогар вакили томонидан судга **** қилинган маълумотномага кўра, кредит қарздорлиги бугунги кунга қадар ҳам бартараф этилмаган. ФК ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонунчиликталабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласиодатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим дар**** **** керак. ФК ****-моддаси тўртинчи қисмининг мазмунига кўра, кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланилиши мумкин. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасиданазарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ФК ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, агар қарз шартномасида қарз бўйичафоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса, бу **** бузилган ****, қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг ****1-моддасига кўра, Кредитни муддатидан олдин суд тартибида ундиришда, агар шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, кредитордастлаб қарзнинг белгиланган муддатда қайтарилмаган қисмини ундириш учун судгамурожаат қилади.Бунда агар қарз олувчи муддати ўтган қарзни тўлиқ тўламаган****, кредитор кредитнинг қолган барча суммасини муддатидан олдин қайтариш**** талаб билан судга мурожаат қилишга ****. Шартноманинг 5.1.3-бандига кўра, кредит ҳисобигасотиб олинган молмулкларга зарар етказилганда, бут **** ёки бегоналаштирилганда, кредит маблағларидан **** фойдаланилганлиги аниқланганда, қарз олувчи томонидан мазкур кредит шартномасида белгиланган ҳар қандай тўлов **** ****ган ҳолларда **** кредитларни тўхтатиш ва фоизларни ҳамда кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундиришга ****. Шартноманинг 9.3-бандига кўра, фоизларни белгиланган муддатда тўламаганлиги ва улар бўйича муддати ўтган суммалар вужудга келгани учун қарздор **** кечиктирилган тўловнинг ҳар бир куни учун кечиктирилган тўлов суммасининг 0,1 фоизи миқдорида, аммо кечиктирилган тўлов суммасининг 50 фоизидан ошмаган миқдорда пеня тўлайди. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради.Мазкур ҳолда, суд даъвогарнинг жавобгардан **** сўм муддатли асосий қарз, ****,**** муддати ўтган фоиз тўлови, ****,**** пеня ундириш талабларини асосли деб ҳисоблайди ва уларни тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмида суд **** ишда иштирок этувчишахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Қайд этилганларга кўра, суд ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгарзиммасига юклашни, жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм почта **** ундиришни, жавобгардан Республика бюджетига ****,**** давлат божи ундиришни лозим деб топади. Юқоридагиларни инобатга олиб, ФКнинг ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****1моддалари, ИПКнинг ****, ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар “J JJI- IL G’ N KIDS” **** ҳисобидан даъвогар “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ фойдасига **** сўммуддатли асосий қарз муддатидан олдин, ****,**** муддати ўтган фоиз тўлови, ****,**** пеня ҳамда **** сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар “J JJI- IL G’ N KIDS” **** ҳисобидан Республика бюджетига 2 **** ****,7 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья ****