Решение #2837270 economic_new

4-2302-2501/ХХХ-санлы экономикалық ис судья ХХХ Өзбекстан Республикасы атынан ШЕШИЎШИ ҚАРАР Беруний районы 05-декабрь ХХХ-жыл Беруний районлар аралық экономикалық судының судьясы ХХХ басшылығында, судья жәрдемшиси ХХХның хаткерлигинде, даўагер ўәкили ХХХ (Х-жыл Х-декабрь күнги ХХХ-санлы исеним хат)тиң қатнасыўында, даўагер ХХХның жуўапкер «ХХХ» жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен регресс тәртипте 15 105 402,2 сўм өндириўди сораған даўа арзасына тийкар қозғатылған экономикалық исти судтың өз имаратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди АНЫҚЛАДЫ: Даўагер ХХХ (кейинги орынларда – даўагер) экономикалық судқа даўа арза менен мүрәжат етип, оның пайдасына жуўапкер «ХХХ» ЖШЖ (кейинги орынларда – жуўапкер)нен регресс тәртипте 15 105 402,2 сўм өндириўди сораған. Суд мәжилисинде қатнасқан даўагер ўәкили даўа талабын қоллап-қуўатлап, оны қанаатландырыўды сорады. Жуўапкер ўәкили суд мәжилисине келмеди ҳәм ѳзиниң жазба пикирин усынбады. Суд истеги ҳүжжетлерде жуўапкердиң судқа мәлим болған ақырғы жайласқан жерине жиберилген суд уйғарыўы алыўшы кѳрсетилген мәнзилден табылмағанлығы себепли тапсырылмағанлығы ҳаққында гибрид почта мағлыўматнамасы бар екенлигин есапқа алып, исти Ѳзбекстан Республикасының Экономикалық процессуал кодекси (кейинги орынларда – ЭПК) 128 ҳәм 170-статьяларына муўапық жуўапкер ўәкилиниң қатнасыўысыз көрип шығыўды лазым тапты. Суд даўагер ўәкилиниң түсиниклерин тыңлап ҳәм ис бойынша топланған ҳүжжетлерге ҳуқықый баҳа берип, төмендегилерге тийкар даўа талабын толық қанаатландырыўды мақул тапты. Анықланыўынша, жуўапкер кәрханада 2007-жыл 7-июнь күни бахытсыз ҳәдийсе жүз берип, нәтийжеде кәрханада ислеген пуқара ХХХна мийнетте майыпланған. Даўагер тәрепинен жуўапкерге ХХХ-жыл Х-октябрь күнги ХХХ-санлы талапнама жиберилген, бирақ жуўапкер тәрепинен талапнама жуўапсыз қалдырылған. Өзбекстан Республикасының «Пуқаралардың мәмлекетлик пенсия тәмийнаты ҳаққында»ғы Нызамы (кейинги орынларда – Нызам) 15-статьясына муўапық, майыплық пенсиялары нызам ҳүжжетлеринде белгиленген тәртипте I ҳәм II топар майыплары деп табылған шахсларға, сондайақ, Чернобыль АЭСдағы авария себепли майып болыўы яки кеселлиги 2 ақыбетинде III топар майыплығы болған шахслар деп табылған шахсларға тайынланады. Өзбекстан Республикасы Министрлер Кабинетиниң 2014-жыл 23-декабрьдеги 357-санлы қарары менен тастыйықланған «Пуқаралардың мәмлекетлик пенсия тәмийнаты ҳаққында»ғы Өзбекстан Республикасы Нызамына муўапық пенсияларды төлеўге қәрежетлерди қаплаў тәртиби ҳаққында»ғы Реже (кейинги орынларда – Реже)ниң 4-бәндине муўапық, шөлкемлер ҳәр айда мийнет ўазыйпаларын орынлаў менен байланыслы ҳалда алынған мийнетте майыпланыў ҳәм кәсип кеселлиги ақыбетинде тайынланған бағыўшысын жоғалтқанлық ҳәм нәгиранлық пенсиялары төленген айдан кейинги айдың 25-сәнесине шекем усы қәрежетлерди қаплаўшы төлемди Пенсия қорына өткериўлери лазым. Режениң 18-бәндине муўапық пенсионер есапта турған жер бойынша Пенсия қорыныӊ район (қала) бөлимлери усы Режениң 15-бәндинде көрсетилген пенсияларды төлеўге кеткен қаржыларды Халықтыӊ бәнтлигине көмеклесиў орайларынан, олар тәрепинен өз ўақтында төленбеген жағдайда, нызам ҳүжжетлерине муўапық регресс даўа арзалары бойынша өндирилиўи мүмкин. Даўа талапларына тийкар етип даўагер тәрепинен бахытсыз ҳәдийсе ҳаққындағы акт, пенсия пуллары төленгенлиги ҳаққындағы мағлыўматнама ҳәм талапнамалар келтирилген. Суд жоқарыдағыларға тийкар даўа талабын тийкарлы деп есаплап, даўа арзаны толық қанаатландырыўды ҳәм жуўапкерден даўагер пайдасына регресс тәртипте 15 105 402,2 сўм ѳндириўди лазым тапты. Өзбекстан Республикасының Экономикалық процессуал кодекси 118-статьясының биринши, екинши ҳәм үшинши бѳлимлерине муўапық суд қәрежетлери исте қатнасыўшы шахслардың қанаатландырылған даўа талаплары муғдарына муўапық түрде олардың мойнына жүклетиледи. Шешиӯши қарары ѳз пайдасына шығарылған тәрепке ис бойынша қылынған барлық суд қәрежетлериниң орны, ҳәттеки басқа тәреп мәмлекетлик бажыны тѳлеўден азат етилген болса да усы басқа тәреп есабынан қапланады. Даўагер тѳлеўден белгиленген тәртипте азат етилген мәмлекетлик бажы, егер жуўапкер бажы тѳлеўден азат етилмеген болса, қанаатландырылған даўа талаплары муғдарына сай рәўиште жуўапкерден республика бюджети пайдасына ѳндириледи. Даўагер тәрепинен ис бойынша алдыннан тѳлем тапсырықнамасы менен 41 200 сўм почта қәрежети тѳленген. Сол себепли, суд жуўапкерден республика бюджетине 412 000 сўм мәмлекетлик бажы ҳәм даўагер пайдасына 41 200 сўм почта қәрежетин ѳдириўди лазым тапты. Жоқарыдағыларға тийкар ҳәм Өзбекстан Республикасы ЭПКниң 118, 176-179-статьяларын басшылыққа алып, суд ҚАРАР ЕТТИ: Даўа талабы толық қанаатландырылсын. 3 Жуўапкер «ХХХ» жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен даўагер ХХХ пайдасына регресс тәртипте 15 105 402,2 сўм ҳәм 41 200 сўм почта қәрежети өндирилсин. Жуўапкер «ХХХ» жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен республика бюджетине 412 000 сўм мәмлекетлик бажы өндирилсин. Шешиӯши қарары қабыл етилгеннен кейин бир айлық мүддет ѳткеннен соң нызамлы күшине киреди. Шешиӯши қарары нызамлы күшине киргеннен соң орынлаў хатлар берилсин. Шешиӯши қарар қабыл етилген күннен баслап бир ай ишинде усы суд арқалы Қарақалпақстан Республикасы судына апелляциялық тәртибинде яки нызамлы күшине кирген ҳәм апелляция тәртибинде көрилмеген шешиӯши қарары үстинен ол нызамлы күшине кирген күннен баслап алты ай ишинде кассация тәртибинде шағым (прокурор протест) келтириўге ҳақылы. Судья ХХХ