Решение #2837376 Экономические

****-сонли иш Судья: **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** **** йил 5 декабрь Андижонтуманлараро иқтисодий суди, судьяси****раислигида, судья ёрдамчиси А.Азизовкотиблигида, даъвогар – “Тезкор баланс”масъулияти чекланган жамиятижавобгар –**** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси Андижон вилояти ҳудудий бошқармасиҳисобидан****сўммоддийзарар ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасиданқўзғатилганиқтисодий ишни жавобгар вакиллари –****(ишончномава ордерасосида)Андижон шаҳар прокурор ёрдамчиси **** иштирокида суд биносида очиқ суд **** кўрибчиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Даъвогар -“Тезкор баланс”масъулияти чекланган (бундан кейин матнда даъвогар деб юритилади) жамияти Андижонтуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар -**** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси Андижон вилояти ҳудудий бошқармаси(бундан кейин матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан**** сўммоддийзарар ундириб беришнивасуд ****жавобгар зиммасига юклашнисўраган. Суднинг**** биланишгаАндижон шаҳар прокуратурасижалб қилинган. Даъвогар вакили аввалги суд **** иштирок этиб, Андижон вилояти Онкология диспанцери томонидан ўтказилган ****-сонли лот бўйича Ўзбекистон Республикаси “Давлат харидлари тўғрисида” ва “**** тўғрисидаги” қонунларни тегишлимоддали бузилганлиги бўйича жавобгарга мурожаат қилганлигини, жавобгар ****-сонли лот бўйича ўтказилган танлов савдосида қонунбузилиш ҳолатлари мавжуд эмаслиги бўйичажавоб хати ва иш қўзғатишни рад этиш тўғрисида **** берилганлигини, бундан норози бўлиб юқори инстанция Ўзбекистон Республикаси **** ривожлантириш ва ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасига лот бўйича ғолиблик баённомасини ҳамда тузилган шартномани бекор қилишни сўраб ариза билан мурожаат қилганлигини, Ўзбекистон Республикаси **** қўмитаси Апелляция кенгашининг ****-АКҚ-сон ****-сонли иш бўйича **** йил 21 августдаги қарорига асосан шикоят аризаси қаноатлантирилиб,**** йил 27 майдаги ****сонли иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги **** бекор қилинганлигини ҳамда ҳудудий бошқарма томонидан белгиланган тартибда қайта кўриб чиқилиши белгиланганлигини, даъвогарда ҳуқуқшунос бўлмаганлиги ҳамда қонуний манфаатиларини ҳимоя қилиш **** “Bridg L w” адвокатлик бюроси билан даъвогар ўртасида **** йил 10 маайда 85-сонли**** сўмлик шартнома имзоланганлигини, ушбу шартнома асосан “Bridg L w” адвокатлик бюросиишларда қатнашиб даъвогарнинг **** йил 27 майдаги ****-сонли иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги **** бекор қилинганлигини билдириб, даъвони тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Жавобгар вакили суд **** иштирок этиб, жавобгар томонидан қонунчиликка мувофиқ бўлмаган ҳужжат қабул қилинмаганлигини ёхуд уларнинг ҳаракати маъмурий суд томониданғайриқонуний деб топилмаганлигини,ўтказилган тендер савдоларида даъвога ҳуқуқлари бузилмаганлигини, зарарда ҳуқуқни тиклашга кетган **** ундирилиши кўрсатилган бўлиб, тендер савдоларида даъвогар ғолиб чиқмаган ва ким ошди савдоси шаклида ўтказилишлиги инобатга олиб кейинги тендер савдоларидамасъулияти чекланган жамиятининг ғолиб чиқиши қонун ҳужжатлари ёки бошқа сабаблари билан кафолатланмаганлигини билдириб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўради. Прокурор ёрдамчиси суд **** иштирок этиб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўради. Суд, тарафлар вакилларининг **** тинглаб, иш ҳужжатларини муҳокама қилиб, қуйидагиасосларга кўрадаъвогарнингдаъво аризасирад этишни,давлат божи ва почта ****даъвогар зиммасига юклашни лозим топади. Ишдаги ҳужжатларга кўра,Республика Ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Андижон филиали томонидан иссиқ овқат етказиб бериш хизмати юзасидан энг яхши таклифларни танлаш асосида таъминотчиларни аниқлаш юзасидан **** йил 21 апрелда ****-сонли лот **** асосан “ t nd r.uz .uz” махсус электрон ахборот порталида эълон жойлаштирган бўлиб, эълонда иштирокчиларнинг таклифларни қабул қилишнинг охирги муддати **** йил 28 аперль куни этиб белгиланган. Танлов савдоларида 6 та иштирокчи ўз таклифлари билан иштирок этган. Андижон вилояти онкология диспансери харид комиссиясининг **** йил 30 апрелдаги йиғилиш баёнига асосан, “Зиё иззат умиди”масъулияти чекланган жамиятитанлов ғолиби деб топилган. Андижон вилояти онкология диспанцери билан “Зиё иззат умиди”масъулияти чекланган жамиятиўртасида **** йил 5 майда 3-сонли **** сўмлик шартнома имзоланган. Андижон вилоти Онкология диспанцери томонидан ўткзилган ****-сонли лот бўйича Ўзбекистон Республикаси “Давлат харидлари тўғрисида” ва “**** тўғрисида”ги Қонунларини тегишли моддалари бузилганлиги бўйича даъвогар жавобгарга **** йил 20 май куни ариза билан мурожаат этган. Жавобгар даъвогарнинг ушбу мурожаатини кўриб чиқиб,танлов савдосиўтказилишидақонун талаблари бузилмаганлиги юзасидан **** йил 29 майдакуни****-сонли жавоб хати **** этилган. Шу билан бирга жавобгарнинг **** йил 27 майдаги ****-сонли иш қўзғатишни рад этиш тўғрисида **** чиқарилган. Даъвогар жавобгарнинг ушбу жавоб хатидан норози бўлиб, **** йил 26 июлда юқоридаги инстанция Ўзбекистон Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитасига Андижон вилояти Онкология диспанцери томонидан ўтказилган ****-сонли лот бўйича ғолиблик баённомасини ҳамда тузилган шартномани бекор қилишни сўраб ариза билан мурожаат этган. Даъвогарнинг мазкур мурожаати **** қўмитасининг апелляция кенгаши томонидан кўриб чиқилиб, қарор қабул қилинган.Ушбу қарорда Андижон вилояти **** бошқармасининг **** йил 27 майдаги ****-сонли иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги **** бекор қилиниб,ҳудудий бошқарма томонидан белгиланган тартибда қайта кўриб чиқиши белгиланган. Даъвогарўзининг штат бирлигидаҳуқуқшунос бўлмаганлигисабаблиҳамда қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш ****, “Bridg L w” адвокатли бюроси билан даъвогар ўртасида **** йил 10 майда 85-сонли **** сўмлик шартнома имзоланган.Ушбу шартнома асосида “Bridg L w” адвокатли бюроси адвокати даъвогарнинг манфаатларини ҳимоя қилиб келган. Даъвогар томонидан жавобгарга **** йил 8 сентябрдаушуб адвокатлик хизмати учунетказилган моддий зарарни ундириш юзасидан 9-сонли сўров хати юборилган. Жавобгарнинг **** йил 12 сентябрдаги ****-сонли жавоб хатидамоддийзарарни ундириш бўйича тегишли суд органларига мурожаат қилиниши мумкинлигини маълум қилган. Шу сабабли даъвогар моддий зарарни ундиришни сўраб судга мурожаат қилган. Зеро, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасида, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****.Ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади.Ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланади деб белгиланган. Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик кодекси (бундан кейин матнда – ФКдеб юритилади)14-моддасига асосан Зарар деганда, ҳуқуқи бузилган шахснинг бузилган ҳуқуқини тиклаш учун қилган ёки қилиши лозим бўлган ****, унинг мол-мулки йўқолиши ёки шикастланиши (**** зарар), шунингдек бу шахс ўз ҳуқуқлари бузилмаганида одатдаги фуқаролик муомаласи шароитида олиши мумкин бўлган, лекин ололмай қолган даромадлари (бой берилган фойда) тушунилади. ФКнинг****-моддасида **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ФКда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши, ****-моддасида эса **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - ишмуомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** кераклиги белгиланган. ФКнинг ****-моддасигабиноан, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун хужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Бироқ,даъвогар билан “Bridg L w” адвокатли бюроси ўртасида **** йил 10 майда 85-сонли **** сўмлик шартнома тузилган бўлиб, бу **** жавобгар томонидан даъвогар норози бўлган ****-сонли иш қўзғатишни рад этиш тўғрисидаги ****қабул қилинмаган.Ушбу ******** йил 27 майда 17 кун ўтиб қабул қилинган. Бундан кўринадики,даъвогар билан “Bridg L w” адвокатли бюроси ўртасида **** йил 10 майда тузилган 85-сонли **** сўмлик шартнома айнан жавобгар даъвогарнингҳуқуқини бузганлиги натижасида, даъвогар ўзининг ҳуқуқини тиклаш учун қилган ёки қилиши лозим бўлган **** ҳисобланмайди. Шунингдек, даъвогар Ўзбекистон Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларии ҳимоя қилиш қўмитасига Андижон вилояти Анкология диспанцери томонидан ўтказилган ****-сонли лот бўйича ғолиблик баённомасини ҳамда тузилган шартномани бекор қилишни сўраб ариза билан мурожаат қилган бўлсада, ушбу ўтказилган ****-сонли лот бўйича ғолиблик баённомасини ҳамда тузилган шартномабекор қилинмаган. Бу билан, даъвогарнинг мурожаати Ўзбекистон Республикаси **** ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларии ҳимоя қилиш қўмитаси томонидан тўлиқ қаноатлантирилмаган.Аксинча қайта ўрганиб чиқиш учун жавобгарга **** юкланган.Бундан кўринадики, Андижон вилояти Анкология диспанцери томонидан ўтказилган ****-сонли лот бўйича ғолиблик баённомасини ҳамда тузилган шартнома ноқонуний эмас ва даъвогарнинг ҳуқуқлари бузилмаган. Бундан ташқари, даъвогар томонидандаъвогар билан “Bridg L w” адвокатли бюроси ўртасида **** йил 10 майда тузилган 85-сонли шартномага асосан **** сўм пул маблағлари ўтказиб берилганлигини тасдиқловчи ҳужжат **** этмаган. Зеро,Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодекси(бундан кейин матнда ИПК деб юритилади)нинг 72-моддасига кўра, ишнинг ҳолатлари қонун ҳужжатларига мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлса, бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. Мазкур Кодекснинг 75-моддасига асосан иш учун аҳамиятга эга бўлган ҳолатлар тўғрисидаги маьлумотларни ўз ичига олган хужжатлар ёзма далиллар ҳисобланади. Қайд этилганларга кўра,даъвоталабирад этилиши лозим. Чунки, ИПКнинг68-моддасига асосан ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаб ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши шарт.Аммо, манфаатдор томонидан даъво талабига асос қилиб келтирилган ҳолатлар исботлаб берилмади. Суд, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда суд **** даъвогар зиммасида қолдиришни лозим топди. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчишахсларга уларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда юкланади. Ўзбекистон Республикаси“Давлат божи тўғрисида”ги Қонунига асосан мулкий тусдаги даъволардан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг бир бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Юқорида баён этилганларга асосан, суддаъвогарнинг даъвоталабинирад этишни,**** сўм давлат божи ва **** сўмпочта ****даъвогарзиммасига юклашнилозимтопиб,ЎзР ФКнинг ****, ****, ****-моддалари, ЎзР ИПКнинг 42, 68,****, ****, ****-моддалариниқўллаб, ҚАРОРҚИЛАДИ: Даъвоталабини қаноатлантириш рад этилсин. Олдиндан тўланган**** сўм давлат божи ва **** сўмпочта **** даъвогар“Тезкор баланс” масъулияти чекланган жамиятизиммасида қолдирилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексида белгилангантартибда шикоят бериши (протест келтириши) мумкин. Судья ****