Решение #2837557 Экономические

****-сонли иш Биринчиинстанциясудида ишни кўрган судьяҒ.Игамов Кассацияинстанциясудида маърузачисудьяН.**** Тафтиш инстанцияси судида маърузачисудьяО.Қурбонов ҚАШҚАДАРЁ ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ ТАФТИШИНСТАНЦИЯСИНИНГ Қ А Р О РИ Қарши шаҳри **** йил 5 декабрь Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати тафтиш инстанциясида раислик қилувчи ****, ҳайъат аъзолари судьялар****ва О.Қурбоновдан иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,«**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятишаклидаги хорижий **** вакили****(ишончномагаасосан) иштирокида, Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатикассацияинстанциясининг**** йил 24 октябрдаги****га нисбатанМиришкор туманФермерлар кенгашининг «**** **** ****»фермер хўжалиги манфаатидакелтирилган тафтиш тартибидаги шикоятиасосидаишни вилоят суди биносидаўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Миришкор туман фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари кенгаши (бунданбуёнматнда- Кенгаш деб юритилади)«**** **** ****»фермер хўжалиги (бунданбуёнматнда-даъвогар деб юритилади) манфаатидасудга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятишаклидаги хорижий **** (бунданбуёнматнда-жавобгар деб юритилади) ҳисобидан **** йил топширилган пахта ҳосили учун **** сўм рағбатлантирувчи коэффициент, **** ва **** йилда топширилган пахта ҳосилидан қуритиш-тозалаш учун нотўғри ушлаб қолинган ****,**** ва ****,**** пеня ҳамда ****, **** ва **** йиллар учун берилмаган авансга нисбатан ҳисобланган **** сўм пеня ундиришни сўраган. Биринчи инстанция судининг **** йил 29 октябрдаги ҳал қилув қарорибиландаъво талаблари қисман қаноатлантирилган. Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатикассацияинстанциясининг**** йил 24 октябрдаги****биланкенгашинингдаъвогарманфаатида келтирилганкассацияшикоятини қабул қилиш рад этилган. Кенгаш томонидантафтиш тартибидагишикоятикелтирилиб, ундакассацияинстанциясининг**** йил 24 октябрдаги**** бекор қилишсўралган. Иш муҳокамасининг **** ва жойи **** тегишли тарзда хабардор қилинган кенгаш ва даъвогар суд **** келмади. Судлов ҳайъати, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда - ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, ишни уларнинг иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд **** иштирок этган жавобгарвакилитафтиш тартибидагишикоятини қаноатлантирмасдан кассация инстанциясининг **** ўзгаришсиз қолдиришнисўради. Судлов ҳайъати ишда иштирок этган шахсларнинг тушунтиришларини тинглаб, шикоятда келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўракенгашнингтафтиштартибидагишикоятини қаноатлантиришни рад этиб,кассацияинстанциясининг****ўзгаришсиз қолдиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, кассация шикояти (протести) биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида берилиши мумкин. Кенгаш томонидан даъвогар манфаатида келтирилган кассация шикояти **** йил 8 октябрда имзоланган бўлиб, **** йил 14 октябрдаКасби туманлараро иқтисодий судининг электрон маълумотлар базасидарўйхатга олинган кассация шикояти ҳал қилув қарори қонуний кучга киргандан кейин 10 ой ўтгандан сўнг берилган. ИПКнинг ****-моддаси иккинчи қисмига кўра, кассация шикояти (протести) беришнинг ўтказиб юборилган муддати шикоят (протест) берган шахснинг илтимосномаси бўйича кассация инстанцияси суди томонидан, агар илтимоснома кассация шикоятини (протестини) бериш муддати ўтган кундан эътиборан уч ой ичида берилган ва кассация шикоятини (протестини) бериш муддати ўтказиб юборилишининг сабаблари суд томонидан узрли деб топилган бўлса, тикланиши мумкин. Кенгаш томонидан кассация шикояти бериш учун ўтказиб юборилган муддатни узрли деб топиш ****берилган илтимосномада,ҳал қилув қарорининг нусхаси фермер хўжалигининг почта манзилига почта жўнатмаси орқали кеч яъни **** йил25 январдаетказиб берилганлиги **** **** келтирилганбўлса-да,бироқ суд томонидан Кенгашга **** йил 7 ноябрда ва даъвогарга **** йил 13 ноябрда ҳал қилув қарорининг нусхалари гибрит почта орқали етказилганлиги **** почта алоқаси маълумотлари мавжуд. Шунингдек, мазкур иқтисодий иш юзасидан чиқарилган ижро **** кенгаш вакили ****қулов томонидан шахсан тилхат орқали қабул қилиб олинган. Мазкур ҳолатлар биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарориданкенгаш ва даъвогарни бевосита хабардор эканлигини тасдиқлаб, кенгаш томонидан шикоят бериш учун ўтказиб юборилган муддатни узрли деб топиш **** илтимосномада келтирилган **** инкор этади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисми 4-бандига кўра,кассация шикоятини (протестини) беришнинг ўтказиб юборилган муддатини тиклаш рад этилган бўлса, кассация шикоятини (протестини) иш юритишга қабул қилиш рад этилади. Шунга кўра, судлов ҳайъати кассация инстанция судининг **** асосли дебтопиб, кенгаш томонидантафтиштартибидагишикоятида келтирилган ****билан келишмайди. ИПКнинг 72-моддасига кўра,қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. ИПКнинг 74-моддаси биринчи қисмига кўра, суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради; ушбу модданинг иккинчи қисмига кўра, ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилиги нуқтаи-назаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи назаридан баҳоланиши лозим; учинчи қисмида эса агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади деб белгиланган. Ушбу Кодекснинг ****6-моддасига кўра, суд ишни тафтиш тартибида кўриш чоғида қуйи инстанция судлари томонидан моддий ҳуқуқ нормалари тўғри қўлланилганлигини ва процессуал қонун талабларига риоя этилганлигини иш материаллари бўйича текширади. ИПКнинг ****11-моддаси биринчи қисми 1-бандига мувофиқ, тафтиш инстанцияси суди ****, қарор устидан берилган тафтиш шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича ****, қарорни ўзгаришсиз қолдиришга ****. ИПКнинг ****-моддасига асосан, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бундай ҳолатда, судлов ҳайъатикенгашнингтафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантиришни рад этиб,кассацияинстанцияси судининг **** ўзгаришсиз қолдиришни,даъвогартомонидан тафтиш тартибидаги шикоят учун 41 2**** почта **** тўланганлигини инобатга олиб, ўзининг зиммасида қолдиришни лозим топади. Юқоридагиларга кўра ҳамда ИПКнинг 72, 74, ****, ****6-****11-моддаларига асосланиб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л д и: Кенгашнинг тафтиш тартибидаги шикоятини қаноатлантириш рад этилсин. Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатикассацияинстанциясисудининг**** йил 24 октябрдаги****ўзгаришсиз қолдирилсин. Даъвогар«**** **** ****»фермер хўжалигитомонидан тафтиш тартибидаги шикоят учун 41 2**** почта **** тўланганлиги инобатга олиниб, ўзининг зиммасида қолдирилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Қарор устидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари **** О.Қурбонов