Решение #2837583 economic_new

4-1301-2502/****-сонли иқтисодий иш судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан Ҳал қилув қарори Жиззах шахри ****5йил5 декабрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида, судья ёрдамчиси А.Турғунбоевнининг котиблигида, Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатасиТошкент шаҳарҳудудий бошқармасининг даъвогар “**** **** ****” ****манфаатида жавобгарЯТТ “**** **** **** ****”ҳисобидан5.****.****сўм суғурта товони ундириб бериш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида, очиқ суд **** муҳокамасидадаъвогар“Im ssist n D”**** вакилиШ.**** (ишончнома асосида)иштирокида, жавобгарЯТТ “Musurm n v D d j n Must f qul ‘g‘li” вакилларииштирокисизкўриб чиқиб, қуйидагиларни-, АНИҚЛАДИ: Ўзбекистон Республикаси Савдо-саноат палатасиТошкент шаҳарҳудудий бошқармаси (кейинги матнларда Палатадеб юритилади)“Im ssist n D” **** (кейинги ўринларда даъвогардеб юритилади)нинг манфаатида Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,ЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”(кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади)дан 5.****.****сўмсуғурта товони ундириб беришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъво аризасидаги **** такрорлаб,даъво аризаси қаноатлантиришни сўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тартибда ҳабардор қилинган жавобгар вакиллари иштирок этмади. Бу ҳолда суд, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларига асосан, ишни унда мавжуд материаллар асосида,жавобгарвакили иштирокисиз кўришни лозим топади. Суд, даъвогар вакилининг иш бўйича **** тинглаб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвони қаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК – деб юритилади) 8-моддасига кўра, фуқаролик ҳуқуқ ва бурчлари қонунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фуқаролар ҳамда юридик шахсларнинг, гарчи қонунчиликда назарда тутилган бўлмаса-да, лекин фуқаролик қонунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кўра фуқаролик ҳуқуқ ҳамда бурчларни келтириб чиқарадиган ҳаракатларидан вужудга келади. ФКнинг ****-моддаси иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Ишдаги ҳужжатлардан ва суд жараёнида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича, ЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”(Суғурталовчи)ва “****” АТБ(Суғурта қилдирувчи) ўртасида****4йил4 апрель куни “Кредит қайтмаслик хатарини суғурталаш****”ги№00/****/****/04-сонлиБош келишув имзоланган.Ушбу шартноманинг 3.1-бандига кўра қарз олувчи асосий қарз ва фоиз кечиктирилиши суғурта ходисаси деб ҳисобланиши назарда тутилган. “****” АТБЖиззах ****БХО ва ЯТТ“**** **** **** ‘g‘li” ўртасида**** йилнинг 3 май куни ****.****.**** сўмқарз бериш **** кредит шартномаси тузилган. Кредит шартномасининг таъминоти сифатидаБош келишувга асосан суғурталовчи “Im ssist n D” ****томонидан**** йилнинг 3 май куни********суғурта полиси **** этилган. **** ва қарздорЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”ўртасидагикредит шартномасига асосан **** қарздорликдан 5.****.**** сўм қисми ўз **** қайтарилмаган.Натижада суғурта ҳодисаси рўй берган ваСуғурта қилдирувчи Бош келишувва унга асосан берилган суғурта полиси доирасида суғурта товонини қоплаб беришни сўраган. Суғурталовчи“Im ssist n D” ******** йил 15 июлдагиID**** **** тўлов топшириқномаси асосида 5.****.**** сўмсўғурта товонини Суғурта қилдирувчи **** фойдасига тўлаб берган. Бош келишувнинг 8.1-бандида “Суғурта қилдирувчига суғурта натижасида тўлаб берилган суғурта пулини (товонини) Қарздордан талаб қилиш ҳуқуқитўланган суғурта пули (товони) доирасида Суғурталовчига ўтади”-деб белгиланган. ФҚ****-моддаси 1-қисмида Қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ФҚ ****-моддаси 2-қисмидаАгар қарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиббўлиб) қайтариш назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Агар қарз шартномасида қарз бўйича фоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса, бу **** бузилган ****, қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, мулкий суғурта шартномасига мувофиқ бир тараф (суғурталовчи) шартномада шартлашилган **** (суғурта мукофоти) эвазига шартномада назарда тутилган воқеа (суғурта ҳодисаси) содир бўлганда бошқа тарафга (суғурта қилдирувчига) ёки шартнома қайси шахснинг фойдасига тузилган бўлса, ўша шахсга (наф олувчига) бу ҳодиса оқибатида суғурталанган мулкка етказилган зарарни ёхуд суғурталанувчининг бошқа мулкий манфаатлари билан боғлиқ зарарни шартномада белгиланган сумма (суғурта пули) доирасида тўлаш (суғурта товони тўлаш) **** олади.Мазкур модданинг иккинчи қисмига кўра, тадбиркорлик хавфи - тадбиркорнинг контрагентлари ўз **** бузиши ёки тадбиркорга боғлиқ бўлмаган вазиятларга кўра бу фаолият шарт шароитларининг ўзгариши туфайли тадбиркорлик фаолиятидан кутилган даромадларни ололмаслик хавфи мулкий суғурта шартномаси бўйича суғурталаниши мумкин. Ушбу кодекснинг ****-моддасига асосан,агар мулкий суғурта шартномасида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, суғурта қилдирувчи (наф олувчи)нинг суғурта натижасида қопланган зарар учун жавобгар шахсдан талаб қилиш ҳуқуқи тўланган сумма доирасида суғурта товонини тўлаган суғурталовчига ўтиши белгиланган. **** томонидан кредитшартномаси шартлари тўлиқ роя этилган ҳолдаўз **** ****. Қарздор кредит шартномасига мувофиқ, кредит қарзини ва фоизини шартноманинг **** қисми бўлган кредит маблағларини қайтариш жадвалига асосан тўлаб бориш **** олган. Суғурталовчи “Im ssist n D” ****ўртасида **** йилнинг 1 февраль куни имзоланган Бош келишувгакўра регресс ҳамда суброгация тартибида ундирилиши лозим бўлган маблағларни белгиланган тартибда ундириб олиш ваколати“Im ssist n D” ****га берилган. “Im ssist n D” **** ЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”га **** йилнинг 20 август куни****-сонли талабнома билан мурожаат қилиб, асосий қарздорликни, зарарни регресс тартибида ихтиёрий тўлаб беришни сўраган, аммо талабномагажавоб берилмаган. Юқоридагиларга асосандаъвогар “Im ssist n D” ****нинг жавобгарЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”дан5.****.****сўм суғурта товонини ундириш талаби асосли ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра суд даъво талабини қаноатлантириб, жавобгарЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”дандаъвогар“Im ssist n D” **** фойдасига5.****.****сўмсуғурта товони ундиришни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, жавобгардандаьвогар фойдасигаолдиндан тўлаб чиқилган41.2**** почта ****,жавобгардан Республика бюджетига****.0**** давлат божи ҳамдаОлий суд депозитига ****.**** сўм видеоконференцалоқа ****ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддаларига асосланиб суд-, Қ А Р О Р Қ И Л ДИ : Даъвогарнингдаъво аризаситўлиққаноатлантирилсин. ЖавобгарЯТТ“**** **** **** ‘g‘li”дандаъвогар“Im ssist n D” ****фойдасига5.****.****сўмсуғурта товони ва******** почта **** ундирилсин. Жавобгар ЯТТ “Musurm n v D d j n Must f qul ‘g‘li”дан Республика бюджетига ****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Жавобгар ЯТТ “**** **** **** ****”дан Олий суд депозитига ****.**** сўм видеоконференцалоқа ****ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) бериши ёки биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой муддат ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья ****