Решение #2838156 Экономические

****-2501/****-сонлииқтисодийиш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** ****5 йил 4 декабрь Когон туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида,даъвогар вакили **** (ишончнома асосида)нинг иштирокида,даъвогар “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятининг жавобгар“TRANSMAGISTRALROAT”масъулияти чекланган жамиятидан14.****.****сўм асосий қарз ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишниўзбиносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогарёки ****деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“TRANSMAGISTRALROAT”масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгарёки ****деб юритилади)дан14.****.****сўм асосий қарз ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қувватлаб, ундакелтириб ўтилган асосларни такрорлаб, судга даъво аризаси билан мурожаат қилингандан сўнг жавобгар томониданқарздорликтўлиқ тўлаб берилганлигини билдириб, ишни қонуний ҳал қилишни сўради. Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган****, вакил иштирокини таъминламади.Шу сабабли суд, ишни Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****, ****-моддаларига асосанунинг иштирокисизкўриб чиқишни лозим топади. Суд, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб,қуйидагиларга асосан даъвонирад қилишнилозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатларидан кўринишича,**** Когон туман электр таъминоти **** ҳамда ****ўртасида****3йил15 мартда****-сонли улгуржи (юридик)истеъмолчиларга электр энергияси етказиб беришшартномаси(бундан буён матнда шартнома деб юритилади) тузилган. Шартноманинг 1-бандигаасосан**** (даъвогар) истеъмолчи (жавобгар)га электр энергиясини уланган тармоқ орқали етказиб бериш ваистеъмолчиистеъмол қилинганэнергияучун ўз **** **** тўлаш ****олади. Даъвогар жавобгарга электр энергиясини етказиб берган, бироқ жавобгар етказиб берилган электр энергияси учун тўловни лозим **** амалга оширмаган.Натижада даъвогар олдида****5йил 1ноябрьҳолатида 14.****.****сўмгақарздор бўлиб қолган. Даъвогарнинг қарздорликниихтиёрий равишдатўлаб бериш тўғрисидаги жавобгарга юборганталабномасиоқибатсиз қолдирилган.Шу сабабли 2 даъвогарсудгажавобгарга нисбатан даъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмигабиноаншартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун **** бўлиб қолади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмигакўра,**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФКнинг ****-моддасигаасосан**** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасигабиноанэнергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФК ****-моддасининг биринчи қисмигамувофиқ,агар қонунчилик ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, **** **** кечиктиришга ёки уни бўлиб-бўлиб **** йўл қўйилмайди. Шартноманинг3.6-бандидаистеъмолчига электр энергияси етказиб бериш **** фоиз олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга энергия таъминоти шартномасида назарда тутилган миқдорда ва тарафлар келишган энергия бериш тартибига амал қилган ҳолда энергия бериши лозим.Энергия билан таъминловчи ташкилот берган ва абонент қабул қилган энергия миқдори ўлчов асбоблари кўрсаткичлари билан аниқланади. Жавобгарнинг қарзи иш ҳужжатларидаги шартнома, солиштирма далолатнома, талабнома ҳамда даъвогар вакилинингсуд муҳокамасидаги тушунтиришларибилан тасдиқланади. Бироқ, даъвогар вакилининг судга **** этганёзмамаълумотномасига кўра,судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнг жавобгар томонидан қарздорликтўлиқбартараф этилган.Шу сабабли суд, даъвогарнинг ушбу маълумотномасини инобатга олиб, даъвони рад қилишнилозим топади. ИПК****-моддасинингбиринчива бешинчиқисмларида суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши, даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрийравишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилишибелгиланган. 3 “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандигаасосанмулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши лозим. Суд,даъворад этилганлигисабаблисуд **** жавобгарнингзиммасига юклашниваундан даъвогар фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,шунингдекРеспублика бюджетига ****.****сўмдавлатбожиундиришни лозим топади. Юқоридагиларга асосланиб ҳамда ИПКнинг ****,****, ****,**** ва ****моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъвони қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар“TRANSMAGISTRALROAT”масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар“TRANSMAGISTRALROAT”масъулияти чекланган жамиятидан Республика бюджетига ****.**** сўмдавлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ойдан сўнг қонуний кучга киради ҳамда ижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****