Решение #2839006 economic_new

****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил2 декабрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотиблигида, даъвогар вакили****(**** йил 7 январдаги ****-сонлиишончнома асосида) иштирокида, даъвогар Ўзбекистонсавдосаноатпалатаси *** бошқармасининг«***» акциядорлик тижорат ****манфаатида жавобгар«************ ****»масъулияти чекланган жамиятидан **** сўм асосий кредит қарз, ****сўм кредит фоизи ундиришва ундирувнигаров мулкига қаратиштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистонсавдо-саноатпалатаси *** бошқармаси (бундан буён матнда – Палата деб юритилади)«***» акциядорлик тижорат **** (бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)манфаатидаБоғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«************ ****»масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан **** сўм асосий кредит қарз, ****сўм кредит фоизи ундиришва ундирувни гаров мулкига қаратишни сўраган. Шунингдек, даъвогар судга ариза билан мурожаат қилиб, даъво талабига аниқлик киритиб, ундирувни жавобгарга тегишли Хива тумани Шайх **** КуброМФЙ, ****кикўчасида жойлашган,томонлар ўртасидаги баҳолаш далолатномасига асосан **** сўмга баҳоси келишилган,умумий ер майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони 29,75 кв.м, умумий қурилиш ости майдони 39,08 кв.мданиборат бўлган (АЁҚШ) нотурар биносига қаратиб,гаровни бошланғич ким ошди савдосини белгилаб беришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасига асосан, даъвогар ишни биринчи инстанция судида кўриш чоғида ишнинг мазмунан кўрилиши якуни бўйича чиқариладиган суд ҳужжати қабул қилингунига қадар даъвонинг асосини ёки предметини ўзгартиришга, даъво талабларининг миқдорини кўпайтиришга ёки камайтиришга ****. Қайд этилганларга кўра суд даъвогарнингдаъвопредметига аниқлик киритиш мазмунидаги аризасини иш юритишга қабул қилишни лозим топади. Палата даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидажавобгарқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, уларнинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан палатава жавобгар вакилларининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакили билдирилган талабларни қўллабқувватлаб,даъво аризасинитўлиққаноатлантиришни сўради. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогар вакилини тинглаб ҳамдаишдаги ҳужжатларниўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрадаъвони тўлиқ қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқароликкодексининг 8 ва ****моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкурҳолатда тарафларнинг ****кредит шартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддаси асосан,кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,«***» акциядорлик тижорат **** ва«************ ****»масъулияти чекланган жамияти ўртасида 2025йил7 июлда91-сонли кредит шартномаси тузилган. Ушбу шартномага асосандаъвогар томониданжавобгаргасавдофаолиятини ривожлантириш****36 оймуддатга,шундан 3 ой имтиёзлидавр билан,йиллик устамаси29фоизтўлаш шарти билан********сўмкредит ****. Кредиттаъминоти сифатида«************ ****»масъулияти чекланган жамиятига тегишли, -*, Шайх **** *, Равнаки кўчасидажойлашган,умумий ер майдони**** кв.м, умумий фойдали майдони 29,75 кв.м, умумий қурилиш ости майдони 39,08 кв.м дан иборат бўлган (АЁҚШ) нотурар биноси тарафлар томонидан баҳоси **** сўмга келишилган ҳолдагаровгақўйилган. Шартноманинг 2.4, 2.6-бандларига асосан қарз олувчи кредит суммасини ва кредит учун ҳисобланган фоизларни ҳар ойнинг 5-санасига қадар тўлаб бориши белгиланган. Бироқ, жавобгартомониданграфик бўйича тўланиши лозим бўлган асосий кредитваунгаҳисобланган фоизлар белгиланган муддатда тўланмаганванатижада жавобгарнинг **** олдида график бўйичаасосий кредитдан****сўм,кредит фоизидан****сўммуддати ўтганқарздорлик вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин,палатадаъвогарманфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. Шартноманинг 4.1-банди ) кичик бандида қарз олувчи ушбу шартнома билан ўз зиммасига олган **** бузган **** ҳамда **** ишлатганда, **** томонидан **** кредитни ва улар бўйича ҳисобланган фоизларни шартномада назарда тутилган тартибда муддатидан олдин ундиришга, шунингдек ундирувни қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда гаровга қўйилган ва гаровдан ҳоли ликвидли мол-мулкка қаратиш мумкинлиги,z)бандига кўра, қарз олувчи томонидан кредит бўйича тўловлар (асосий қарз ва/ёки фоиз) кредитни қайтариш жадвалида белгиланган муддатдан кечиктирилганда (бунда қарз олувчига юборилган талабнома билан белгиланган муддат (камида ўн кун) ичида кредит қарздорлиги тўланмаганда) **** судга мурожаат қилиш орқали кредит бўйича қарздорликни муддатидан олдин (шу жумладан ҳисобланган фоизларни ҳам) ундириш чораларини кўришибелгиланган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига асосан кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, агар қарз шартномасига қарзни қисман (бўлиб-бўлиб) назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Жавобгар белгиланган муддатлардаасосий кредит вакредитга ҳисобланган фоизларини тўламаганлиги ишдаги далиллар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Ушбу ҳуқуқ нормаларига асосланиб, суд даъвогарнинг муддатидан олдин асосий кредит қарз ва кредит фоизи ундириш талабини асосли деб ҳисоб, униундиришни ва ушбу қисм юзасидан суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасида гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлганвазиятларда **** ёки лозим **** **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиш мумкин. Кредит таъминоти сифатидатарафлар ўртасидаги **** йил 7 июлдаги гаров таъминотини гаровга қабул қилиш қийматини келишиш далолатномасига кўра,баҳоси **** сўмга келишилган,«************ ****» масъулияти чекланган жамиятига тегишли, **** КуброМФЙ, Равнаки кўчасида жойлашган, 22:05:41:02:01:**** – (22:05:41:02:01:****) кадастр ****, умумий ер майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони 29.75 кв.м, қурилиш ости майдони 39.08 кв.м бўлган № ****-сонли нотурар жой (АЁҚШ) ердан фойдаланиш ҳуқуқи билан биргагаровга қўйилган. Қайд этилганларга асосан суд, ишдагиҳужжатлар ва судда аниқланган ҳолатлар, кредит шартномаси ва гаров шартномасидан келиб чиқиб, даъво талабининг ундирувнигаров мулкига қаратишқисмини қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни,суд ****жавобгарзиммасига юклашнилозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъво предметига аниқлик киритиш мазмунидаги аризаси иш юритишга қабул қилинсин. Даъвогарнинг даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. «************ ****»масъулияти чекланган жамиятидан «***» акциядорлик тижорат ****фойдасига ****сўмасосий кредит қарз, ****сўм кредит фоизи ваолдиндан тўланган41 200сўм почта **** ундирилсин. Ундирув гаровга қўйилган, ****5йил7июлдаги гаров таъминоти қийматини келишиш далолатномасига асосан, баҳоси****сўмга келишилган, ************ ****» масъулияти чекланган жамиятига тегишли, */**, Равнаки кўчасида жойлашган, 22:05:41:02:01:**** – (22:05:41:02:01:****) кадастр ****, умумий ер майдони **** кв.м, умумий фойдали майдони 29.75 кв.м, қурилиш ости майдони 39.08 кв.м бўлган № ****-сонли нотурар жой (АЁҚШ)гаердан фойдаланиш ҳуқуқи билан бирга қаратилсин. «*******»масъулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****