Решение #2839032 Экономические

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Фарғона шаҳри 2025 йил 02 декабрь 4-1501-2503/21169-сонли иш Фарғона туманлараро иқтисодий судининг судьяси Х.Жамолиддинов раислигида, судья ёрдамчиси И.Исламованинг суд мажлиси котиблигида, прокурор О.Холматов, даъвогар вакили Д.Фозилов (ишончномага асосан) иштирокида, жавобгар вакили иштирок этмаган ҳолда, даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМнинг жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамиятига нисбатан 03.01.2025 йилдаги 536/25-сонли ижара шартномасини бекор қилиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни суд биносида, очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ: Иш ҳужжатларига қараганда, Фарғона вилоят эркин иқтисодий зона ва кичик саноат зоналари Маъмурий кенгаши йиғилишининг 23.04.2021 йилдаги 13/2-сонли қарори билан танлов ғолиби «ААААААААА» масъулияти чекланган жамиятига 01.10.2021 йилга қадар қандолат маҳсулотлари ишлаб чиқариш учун 900 млн.сўм инвестиция киритган ҳолда 1 044,71 кв.м. ер учаскаси ажратиб берилиши белгиланган. Шу асосда, даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМ (Ижарага берувчи) ва жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамияти (Ижарага олувчи) ўртасида 2025 йил 03 январда 536/25-сонли ижара шартномаси тузилган бўлиб, унга кўра Ижарага берувчи ўзининг доимий фойдаланишида бўлган Фарғона вилояти Қува тумани “Турк” МФЙда ташкил этилган “Турк” КСЗдаги 92-лотда жойлашган умумий майдони 1 044,71 кв.м. ер участкасини ижарага бериши, Ижарага олувчи эса шартномада кўрсатилган тўловларни ўз вақтида тўлаш мажбуриятини ўз зиммаларига олганлар. Шартноманинг 1.1-бандида ижара тўловлари бир ой учун ҚҚС билан бирга 436 535,56 сўм, бир йиллик тўлов 5 238 426,67 сўм этиб белгиланган. Жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамияти томонидан Маъмурий кенгаш қарори ва шартномада олган мажбуриятлар лозим даражада бажарилмаган. Даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМ судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамияти билан 03.01.2025 йилда тузилган 536/25-сонли ижара шартномасини бекор қилишни сўраган. Суд мажлисида прокурор фикр билдириб, жавобгар ўз мажбуриятини мунтазам равишда бузиб, инвестиция мажбуриятларини бажармасдан келаётганлиги боис, даъво талабини қаноалантиришни сўради. Суд мажлисида даъвогар вакили даъво аризасидаги важларни такрорлаб, даъвони тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд мажлисида жавобгардан вакиллар иштирок этмади. У суд мажлиси вақти ва жойи тегишли тартибда хабардор қилинганлиги сабабли суд ИПК 128, 170моддаларига асосан суд муҳокамасини унинг иштирокисиз ўтказишни лозим деб ҳисоблайди. Суд прокурор фикри, даъвогар вакилининг иш бўйича тушунтиришларини тинглаб, иш материалларини ўрганиб чиқиб, далилларни текшириб қуйидагиларга асосан даъво талабларини қаноатлантиришни лозим деб топади. 2 Ўзбекистон Республикаси Фукаролик кодекси (бундан буён матнларда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кўра, мажбуриятлар мажбурият шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим даражада бажарилиши керак. ФКнинг 357-моддаси биринчи қисмига кўра, шартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун мажбурий бўлиб қолади деб белгиланган. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 1.1-бандига кўра, ижара тўловлари бир ой учун ҚҚС билан бирга 436 535,56 сўм, бир йиллик тўлов 5 238 426,67 сўм этиб, 1.2-бандида шартнома амал қилиш муддати 31.12.2025 йил деб белгиланган. Шартноманинг 3.3-бандида Ижарага олувчи мажбуриятлари тўғрисидаги қоидалар кўрсатилган бўлиб, унда ўз вақтида инвестиция мажбуриятларини бажариш, белгиланган муддатда лойиҳани амалга ошириш, ижара тўловларини ўз вақтида тўлаш кўрсатилган. Шартноманинг 7.2-бандига асосан ижара тўловини кетма-кет икки ойдан икки маротаба тўланиши кечиктирилиши шартномани муддатидан олдин бекор қилишга асос бўлиши белгиланган. ФК 333-моддасида қарздор айби бўлган тақдирда мажбуриятни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, жавоб бериши белгиланган. Жавобгар шартномада кўрсатилган ижара тўловларини икки йилдан ортиқ муддат мобайнида тўламасдан келган ҳолда суд кунига қадар 12 196 882,07 сўм қарздорликка йўл қўйган. Шунингдек, жавобгар Маъмурий кенгаш қарорида белгиланган 01.10.2021 йилга қадар қандолат маҳсулотлари ишлаб чиқаришни йўлга қўйиш, 900 млн.сўм инвестиция киритиш мажбуриятини ҳам бажармаган. Даъвогар томонидан тарафлар ўртасида тузилган ижара шартномасини бекор қилиш тўғрисида 2025 йил 05 август кунги, 2025 йил 20 сентябрь кунги талабномалар ва таклиф хатлари жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. ФКнинг 384-моддасига кўра бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳақидаги таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш ҳақидаги талабни судга тақдим этиши мумкин. Шу сабабли даъвогарнинг даъво аризасидаги тарафлар ўртасида 03.01.2025 йилдаги 536/25-сонли ижара шартномасини муддатидан аввал бекор қилиш талаби асосли ҳисобланади. Баён қилинганларга асосланган ҳолда суд даъво талабини қаноатлантириб, тарафлар ўртасида тузилган 2025 йил 03 январдаги 536/25-сонли ижара шартномасини муддатидан олдин бекор қилишни, даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМ фойдасига жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамиятидан 4 120 000 сўм давлат божи ва 41 200 сўм почта харажатини ундиришни лозим топади. Бинобарин, суд Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий Процессуал Кодексининг 118, 178-179, 186-190, 259, 262-моддаларини қўллаб, ҚАРОР Даъво талаби қаноатлантирилсин. ҚИЛАДИ: 3 Даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМ фойдасига жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамияти ўртасида 2025 йил 03 январда тузилган 536/25-сонли ижара шартномаси муддатидан олдин бекор қилинсин. Даъвогар Фарғона вилояти «ААААААААА»си ДМ фойдасига жавобгар «ААААААААА» масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан 4 120 000 сўм давлат божи ва 41 200 сўм почта харажати ундирилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан ишда иштирок этувчи шахслар шу суд орқали Фарғона вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ой муддат ичида апелляция шикояти(протест), ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти(протест) беришга ҳақли. Раислик этувчи: Х.Жамолиддинов