Решение #2839321 economic_new

****-сонлииқтисодийиш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил2 декабрь Боғот туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида,судья ёрдамчиси ****котиблигида, даъвогарвакили ****(05.09.****йилдаги5-сонли ишончномага асосан) иштирокида,Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар“**** **** ****”масъулияти чекланган жамияти манфаати жавобгар“**** ****” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан **** сўм асосий қарзва****сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича иқтисодий ишни ўз биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар“M g J l z B t n” масъулияти чекланган жамияти манфаати (матнда даъвогар деб юритилади) ва“**** ****” масъулияти чекланган жамият(матнда жавобгар деб юритилади) ўртасида ****4йил24 декабрда №****-сонли, **** йил 15 январда №****-сонли ва **** йил 14 апрелда №****-сонлимаҳсулот етказиб бериш шартномаси тузилган бўлиб, унга кўра, даъвогар (маҳсулоттайёрлабберувчи) жавобгар (харидор)га шартномада белгиланган маҳсулот(асфальтмаҳсулоти)ни етказиб бериш, жавобгар эса уни қабул қилиш ва **** тўлаш ****ниолган. Даъвогар томонидан маҳсулот етказилганбироқ, жавобгар олинганмаҳсулот****нитўламаганлиги сабабли,даъвогар иқтисодий судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар ҳисобидан**** сўм асосий қарзва **** сўм пеня ундиришни сўраган. Бугунги суд **** ўтказилиш **** ва жойи тўғрисидажавобгарқонунда белгиланган тартибда хабардор қилинган бўлсада, унинг вакили иштирок этмади, даъво ариза юзасидан фикр билдирмади. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосан жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд муҳокамасидаиштирок этгандаъвогарвакилитушунтириш бериб, жавобгар томонидан асосий қарздорлик тўлиқ тўлаб берилганлигини маълум қилиб, даъво талабидаги пеня ундириш қисмидан воз кечишини билдирди. Суд, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатларини ўрганиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб,қуйидаги асосларга кўра даъво аризани қаноатлантиришнирад қилишнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФКдеб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФКнинг ****-моддаси асосан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,даъвогарважавобгарўртасида****4йил24 декабрда №****-сонли, **** йил 15 январда №****-сонли ва **** йил 14 апрелда №****-сонлимаҳсулот етказиб бериш шартномаси тузилган Шартномаларнинг1.1-бандида, даъвогар жавобгаргамаҳсулотниетказиб бериш, жавобгар эса уни қабул қилиш ва **** тўлаш ****ниолган. Даъвогар томонидан маҳсулот етказилган бироқ, етказиб берилган маҳсулотлар учун жавобгар томонидан тўловлар амалга оширилмаган ва натижада жавобгарнинг даъвогар олдида**** сўм қарздорлиги вужудга келган. Даъвогар томонидан жавобгарга қарз суммасини тўлаши юзасидан юборилган талабнома натижасиз қолдирилган. Мазкур қарздорлик суммаси иш ҳужжатлари,электрон **** фактура, маҳсулотни топшири тўғрисидаги ишончномаваишдаги ҳужжатлар биланўз тасдиғини топди. Бироқ, даъвогартомонидан**** этилган,**** йил 2 декабрь кунги №86сонли маълумотномасида жавобгар асосий қарздорликни тўлиқ тўлаб берилганлиги маълум қилинганлиги сабабли, суд даъвогарнинг асосий қарз ундириш талабини қаноатлантиришнирад этишни лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво талабларида тўловлар кечиктирилганлиги учун жавобгар ҳисобидан****сўм пеня ундиришни сўраган. Бироқ,даъвогар томонидан судга **** қилинган маълумотномасида даъво талабидаги пеня ундириш қисмидан воз кечилганлиги маълум қилинган. Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси****моддасининг иккинчи қисмига кўра, даъвогар ишни ҳар қандай инстанция судида кўришда тегишли суд инстанциясида ишни кўриш якуни бўйича чиқариладиган суд ҳужжати қабул қилингунига қадар даъводан тўлиқ ёки қисман воз кечишга ****. ИПК нинг 50-моддаси учинчи қисмига асосан, давлат органи ва бошқа шахс томонидан даъвогарнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш **** **** этилган даъво аризасидан (аризасидан) даъвогарнинг (аризачининг) воз кечиши даъво аризасини (аризани) кўрмасдан қолдиришга олиб келади. ИПК ****-моддасининг 8-бандига мувофиқ, даъвогарнинг манфаатларини кўзлаб прокурор, давлат органи ва бошқа шахс томонидан **** этилган даъводан даъвогар воз кечган бўлса, суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиради. Мазкур ҳолда суд даъвогарнинг аризасини қабул қилишни ва даъвонинг пеня ундириш қисминикўрмасдан қолдиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкур кодекснинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуннинг 5-моддаси 2-бандига асосан даъво аризаси кўрмасдан қолдирилганда давлат божи ундирилиши белгиланган. Баён этилганларга асосан суд, даъвонинг асосий қарз ундириш талабини қаноатлантиришни рад қилишни, даъво талабини пеня ундириш қисми бўйича ишни кўрмасдан қолдиришни,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклашнилозим топади. Бинобарин,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъвоталабларининг жавобгар ҳисобидан пеня ундириш талабидан воз кечиштўғрисидаги аризаси иш юритишга қабул қилинсин ҳамда қаноатлантирилсин. Даъво талабларинингжавобгардан ҳисобидан**** сўм асосий қарзундиришқисми қаноатлантиришданрад этилсин. Даъво талабларинингжавобгар“D lfin Inv st” масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан **** сўм пеня ундириш қисми кўрмасдан қолдирилсин. Жавобгар“D lfin Inv st”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидандаъвогар“M g J l z B t n”масъулияти чекланган жамиятифойдасига **** сўм почта ****ундирилсин. Даъвогар“M g J l z B t n”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан Республика бюджетига****,08сўм давлат божи ундирилсин. Жавобгар “D lfin Inv st”масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан Республика бюджетига****,3сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****