Решение #2839363 Экономические

****-****-сонли иш судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ ******** йил 2 декабрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нингкотибалигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ манфаатида жавобгар ****га нисбатан бергандаъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишнидаъвогар вакили****(ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида,очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матндапалатадеб юритилади)“Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатидаЖиззах туманлараро иқтисодийсудига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,**** (бундан буён матндажавобгардеб юритилади)дан **** сўм муддатли кредит асосий қарзи, **** сўм муддати ўтган кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган фоиз тўлови, ****,**** жорий ҳисобланган фоиз тўлови, ****,**** оширилган фоиз, ****,**** пеня ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг вакиллари иштирокисиз кўришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакилижавобгар бир неча ойдан бери кредит тўловларини тўлашдан бош тортиб келаётганлигини маълум қилиб,даъво аризасини тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Бугунги суд ****жавобгарвакили иштирок этмади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўзэътирозларини билдирмади.Жавобгаргасуд **** **** ва жойи тўғрисидаги суднинг ****унинг судга маълум бўлган охиргипочта манзилига юборилганбироқ **** “манзил тўлиқ кўрсатилмаган” деб қайтарилган. Ўзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасинингиккинчи қисмига кўра,суд томонидан юридик шахснинг судга маълум бўлган охирги жойлашган ери (почта манзили), фуқаронинг яшаш жойи бўйича юборилган **** кўчирма нусхаси олувчи кўрсатилган манзилда йўқлиги сабабли топширилмаган ва бу **** алоқа муассасаси судни хабардор қилган бўлса,иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси суд томонидан тегишли тарзда хабардор қилинган деб ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси учинчи қисмига асосан иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар,ишда иштирок этувчи бошқашахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Мазкур ҳолатда,суд ИПКнинг **** ва ****-моддаларига асосан ишни жавобгарларвакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суддаъвогарвакилларининг тушунтиришларива ****ни эшитиб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, даъво талабларинитўлиққаноатлантиришни ҳамда ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг иккинчи қисмига асосан, **** – шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолда тарафлар ўртасидаги **** кредит шартномасидан келиб чиққан. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан,кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Иш ҳужжатларидан кўринишича,тарафларўртасида****5йил11 мартда78-сонли микрокредит шартномаси (кейинги ўринларда шартнома деб юритилади)тузилганбўлиб, унгаасосандаъвогар жавобгарга маҳаллада савдо фаолиятини кенгайтириш учун асосий воситалар сотиб олиш **** 36 ой муддатга, асосий қарзни қайтаришда 6 ой имтиёзли давр ва 24 % устама тўлаш шарти билан **** сўм миқдорида кредит маблағи ****.Жавобгар эса шартноманинг 1-иловасида келтирилган графикка асосан кредит ва унга ҳисобланган фоизларни қайтариш **** олган. Жавобгар кредитни қайтариш графигига асосанқарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган, кредит **** буён ҳисобланган фоиз тўловларини ва асосий қарзни тўламаган.Натижада муддати ўтган кредит қарздорлиги вужудга келган. Қарздорликни тўлашни талаб қилиб даъвогар томонидан жавобгарга юборилган талабнома эътиборсиз қолдирилган. Даъвогар вакили томонидан судга **** қилинган маълумотномага кўра, кредит қарздорлиги бугунги кунга қадар ҳам бартараф этилмаган. ФК****-моддасигакўра, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Шартноманинг 9.3-бандига кўра, фоизларни белгиланган муддатда тўламаганлиги ва улар бўйича муддати ўтган суммалар вужудга келгани учун қарздор **** кечиктирилган тўловнинг ҳар бир куни учун кечиктирилган тўлов суммасининг 0, 1 фоизи миқдорида, аммо кечиктирилган тўлов суммасининг 50 фоизидан ошмаган миқдорда пеня тўлайди. ФК ****-моддаситўртинчи қисмининг мазмунига кўра, кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланилиши мумкин. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ФК ****-моддасинингиккинчи қисмига кўра,Агар қарз шартномасида қарзни қисмлаб (бўлиб-бўлиб) қайтариш назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****.Ушбу модданинг учинчи қисмига кўра,агар қарз шартномасида қарз бўйича фоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса, бу **** бузилган ****, қарз берувчиқарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг****1-моддасига кўра,кредитни муддатидан олдин суд тартибида ундиришда, агар шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, кредитор дастлаб қарзнинг белгиланган муддатда қайтарилмаган қисмини ундириш учун судга мурожаат қилади.Бунда агар қарз олувчи муддати ўтган қарзни тўлиқ тўламаган ****, кредитор кредитнинг қолган барча суммасини муддатидан олдин қайтариш **** талаб билан судга мурожаат қилишга ****. Шартноманинг 5.1.3-бандига кўра, қарз олувчи томонидан мазкур кредит шартномасида белгиланган ҳар қандай тўлов **** **** ҳолларда **** кредитларни тўхтатиш ва фоизларни ҳамда кредит бўйича асосий қарзни муддатидан олдин ундиришга ****. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Мазкур ҳолда, суддаъвогарнинг жавобгардан**** сўм муддатли кредит асосий қарзи, **** сўм муддати ўтган кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган фоиз тўлови, ****,**** жорий ҳисобланган фоиз тўлови, ****,**** оширилган фоиз, ****,**** пеня ундиришталабларини асосли деб ҳисоблайдивауларни тўлиққаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Қайд этилганларга кўра,суд ишни кўриш билан боғлиқсуд **** жавобгар зиммасигаюклашни, жавобгардан даъвогар фойдасига **** сўм почта **** ундиришни, жавобгардан Республика бюджетига ****,**** давлат божи ундиришни лозим деб топади. Юқоридагиларни инобатга олиб, ФКнинг ****, ****,****,****, ****, ****, ****, ****1-моддалари, ИПКнинг ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъвоаризаси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар****ҳисобидандаъвогар“Бизнесни ривожлантириш ****” АТБфойдасига **** сўм муддатли кредит асосий қарзи, **** сўм муддати ўтган кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган фоиз тўлови, ****,**** жорий ҳисобланган фоиз тўлови, ****,**** оширилган фоиз, ****,**** пеня ҳамда **** сўмпочта **** ундирилсин. Жавобгар****ҳисобиданРеспублика бюджетига****,79сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья ****