Решение #2839601 Экономические

****-сонли иш ЎЗ Б Е К И С Т О Н Р Е С П У Б Л И К А С И Н О М И Д А Н ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қарши шаҳри **** йил1 декабрь Косон туманлараро иқтисодий судининг судьяси Ғ.Игамов раислигида, судья ёрдамчиси **** котиблигида, даъвогар “Беҳруз” масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар “Саид ота фарзандлари” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан **** сўм асосий қарз ва **** сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни даъвогар вакиллари **** ва **** (шахсий маълумотнома ва ишончнома орқали), жавобгар вакили **** (ишончнома асосида) иштирокида, Қарши туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** муҳокамасида кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар “Беҳруз” масъулияти чекланган жамияти судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар “Саид ота фарзандлари” масъулияти чекланган жамиятидан **** сўм асосий қарз ва **** сўм пеня ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакилларидаъвони қаноатлантиришни сўрашди. Жавобгар вакили даъвони қисман асосий қарз қисмини тан олди. Суд, тарафлар вакиллари фикрини эшитиб,ишдаги мавжуд ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан кейин матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасида, **** – фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳараатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса – қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлиши, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасида, **** **** шартларига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан кўринишича, тарафлар ўртасида **** йил25 июнда 6-сонлиолди - сотдишартномасиимзоланган бўлиб,даъвогар жавобгарга ушбу шартнома асосида **** йил 7 июль 8-сонли ****-фактура билан **** сўм қийматдаги ғишт маҳсулотларини етказиб берган. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 6 - бандида низолар Косон туманлараро иқтисодий судида кўриб чиқилиши келишилган. Шартноманинг 3-бандида маҳсулот қиймати бўйича тўлов олдиндан **** фоиз тўланиши ёки маҳсулот **** 15 фоизи олдиндан тўланиши, агар тўланмаган **** маҳсулот **** маҳсулот олингандан сўнг 10 кун муддатда тўланиши, шартноманинг 5-бандида эса тўлов кечиктирилган ****, ҳар бир кечиктирилган кун учун 0,5 фоизда пеня тўланиши лекин пеня миқдори қарзнинг 50 фоизидан ошмаслигига келишилган. Жавобгарнинг даъвогардан **** сўм қарздорлиги иш ҳужжатлари ва тарафлар вакилларининг кўргазмалари билан ўз тасдиғини топмоқда.Шундан келиб чиққан ҳолда суд даъвонинг асосий қарз қисмини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Даъвогар Ўзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида” ги қонунининг 32 – моддаси асосида жавобгардан тўловни ҳар бир кечиктирилган куни учн 0,4 фоиздан пеня ҳисоблаб, **** кунга **** сўм пеня ундиришни сўрамоқда.Тарафлар ўртасида тузилган шартномада шартнома **** **** жавобгарлик белгиланган. Ўзбекистон Республикаси Олий (хўжалик) судининг “Ўзбекистон Республикаси “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавийҳуқуқий базаси тўғрисида” ги қонунини иқтисодий судлар амалиётида қўллашнинг айрим масалалари ****” ги **** йил 4 март ****- сонли Пленум қарорининг 10-бандида Агар хўжалик шартномасида шартнома интизомини бузиш билан боғлиқ ҳолатлар учун жавобгарлик белгиланган бўлса, тарафларнинг жавобгарлиги шартномага асосан қўлланилади, деб тушунтириш берилган. Бундай ҳолатда даъвогар жавобгардан қонун талаби асосида пеня талаб қилиши асосли эмас. Юқорида қайд этилганларга кўра даъвони **** сўм пеня ундириш талабини рад этиш лозим бўлади. Баён этилганларга кўрасуд, даъво талабларини қисман қаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм асосий қарз, **** сўм давлат божи, ******** почта **** ундиришни, даъво талабини қолган қисмини эса рад этишнилозим топди. Юкоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****, ****,****, ****, ****, ****-моддаларига асосланиб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво талаблари қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар“Саид ота фарзандлари” масъулияти жамиятиҳисобидан даъвогар -“Беҳруз” масъулияти чекланган чекланган жамиятифойдасига ****сўм асосий қарз, **** сўм давлат божи, ******** почта ****ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида шу суд орқали вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан белгиланган тартибда кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья Ғ.Игамов