Решение #2840100 Экономические

****-сонлииқтисодийиш Биринчи инстанциясудида ишни кўргансудья**** Кассацияинстанциясисудида маърузачи судья**** ЖИЗЗАХ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ КАССАЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** ****5йил28 ноябрь Жиззах вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати****раислигида, ҳайъат аъзолариС.Қувватовва **** иборат таркибда, судья катта ёрдамчиси****нинг котиблигида,Жиззах вилоят **** бўлим бошлиғи ****нинг иштирокида,даъвогар “****” хусусий **** манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилояти ҳудудий бошқармасининг жавобгар ARNASOY TUMAN KASB-HUNAR MAKTABI ҳисобидан 1.****.****.**** сўм **** ишлар қийматини ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилган иш юзасидан қабул қилинган Дўстлик туманлараро иқтисодий судининг **** йил 5 сентябрдаги ҳал қилув қарори устидан Дўстлик туман **** томонидан келтирилган кассация протестини Жиззах вилоят суди биносидаўтказилганочиқ суд **** кўриб чиқиб,қуйидагиларни а н и қ л а д и: “****” хусусий ****(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) ва**** **** ************ ****(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади) ўртасида ****1йил22 октябрда 4-сонли пудрат шартномаси расмийлаштирилган. Ушбу шартномада даъвогар ўз зиммасига жавобгарга тегишлибинони жорий таъмирлашишларини ****иваунинг натижасинижавобгарга топшириши, жавобгар эса **** ишларнинг натижасини қабул қилиб олиш ва бунинг учун **** тўлаши келишилган. Даъвогар мазкур пудрат шартномаси бўйича1.****.****.****сўмлик ишларни ****, бироқ жавобгар томонидан **** ишлар **** тўланмаганлиги асоси биланЎзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилояти ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади)даъвогар манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, пудрат шартномаси бўйича1.****.****.****сўмликишларпулини жавобгардан ундиришни сўраган. Суднинг **** йил9 августдаги **** билан ишга Жиззах вилояти Ғазначилик хизмати бошқармаси ваАрнасойтуман иқтисодиёт ва молия бўлими низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалб этилган. Дўстлик туманлараро иқтисодий судининг **** йил 5 сентябрдагиҳал қилув қарори биландаъво аризаситўлиққаноатлантирилиб, жавобгарҳисобидандаъвогар фойдасига1.****.****.**** сўмлик **** ишлар қиймати,олдиндан тўланган 34.**** сўм почта ****, Республикабюджетига 21.****.**** сўм давлат божи ундирилган. Иш юзасидан қабул қилинган биринчи инстанцияси судининг ****4йил5 сентябрдагиҳал қилув қарори устидан Дўстлик туман **** томонидан кассация протести келтирилган. Кассация протестида биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириб, иш бўйича янги қарор чиқариш сўралган. Суд **** иштирок этган прокурор ****кассацияпротестида келтирилган **** қувватлаб, биринчи инстанция суди томонидан иш ҳолатлари тўлиқ ўрганилмасдан ҳал қилув қарори қабул қилинганлигини, тегишли мутахассисларни судга ****, уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан, даъвогаргафойдасига1.****.****.****сўм**** ундириш тўғрисида асоссиз тўхтамга келганлигини, ушбу ҳолатларни ҳисобга олган ҳолда биринчи судинингҳал қилувқароринибекор қилиб, янги қарор қабул қилишни сўради. Суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи ****тегишли тарздахабардор қилинган бўлса-да,Палата, даъвогар, жавобгарва учинчишахсларвакилларисуд **** иштирокэтмади. Бироқ, **** йил19 ноябрь куни ўтказилган суд ****муҳокамасида иштирок этгандаъвогарвакилиТ.Ғиёсов жиноят ишлари бўйича Арнасой туман судининг ҳукми билан даъвогар томонидан ****.****.**** сўмлик ишлар **** аниқланлигини, суднинг ҳал қилув қарори асосида берилган ижро ҳужжатибилан жавобгардан ****.****.**** сўм пул маблағи ундириб олинганлигини, шу сабабли қолган ****.****.**** сўм пул маблағини ундириб беришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матндаИПКдеб юритилади)нинг ****-моддаситўртинчи қисмига кўра, кассация инстанцияси судининг суд **** суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи **** тегишли тарзда хабардор қилинган, кассация шикоятини (протестини) берган шахснинг ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг келмаганлиги ишни уларнинг иштирокисиз кўришга тўсқинлик қилмайди Мазкур ҳолатда судлов ҳайъатиИПКнинг ****-моддасига асосан кассацияпротестиниПалата, даъвогар, жавобгар ва учинчишахсларвакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб топади. Судлов ҳайъати,ишда иштирок этувчи шахс вакилининг тушунтиришларини тинглаб,кассация протестида келтирилган **** иш ҳужжатлари билан бирга муҳокама қилиб, қуйидаги асосларгакўракассация протестиниқисманқаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, янги қарор қабул қилишнилозим топади. ИПКнинг 299-моддасига асосан суд ишни кассация тартибида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини тўлиқ **** текшириши шарт.Биринчи инстанция судидакўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар кассация инстанцияси суди томонидан қабул қилинмайди ва кўрилмайди. Ишдаги мавжуд ҳужжатларданва суд муҳокамасида аниқланишича, даъвогар ва жавобгар ўртасида ****1йил22 октябрда 4-сонли пудрат шартномаси расмийлаштирилган ҳамда ушбу шартнома асосида даъвогар томонидан жавобгаргатегишли бинодажорий таъмирлашишлари амалга оширилган. Биринчи инстанция суди ишни кўришда ****1йил22 октябрдаги 4-сонли пудрат шартномаси асосида ишларнинг **** қанчаси **** аниқлаш юзасидан **** йил 25 июлькуни “OLIM MEGA ROJEKT” масъулияти чекланган жамиятимутахассиси ****, “****LOYIHA” масъулияти чекланган жамияти раҳбари А.Джавланов, тарафлар мансабдор шахслари ва масъул вакилларининг иштирокида **** қилинган ҳужжатлар асосида ишларнинг **** **** бўйича назорат ўлчови ўтказилганлиги, мазкур ўтказилган назорат ўлчови натижасида расмийлаштирилган далолатноманинг хулосасига кўра, **** ишларнинг қиймати1.****.****.****сўмни ташкил этганлигиҳамда тарафлар ўртасида1.****.****.**** сўм қарздорлик юзасидан **** далолатномаси тузилганлигига таяниб, даъвогарнинг ****1йил22 октябрдаги 4-сонли пудрат шартномасибўйича1.****.****.****сўмлик ишлар қийматини ундириш тўғрисидаги даъвосини қаноатлантириш тўғрисида хулоса қилган. Бироқ, биринчи инстанция суди тарафлар ўртасида расмийлаштирилган ****1йил22 октябрдаги 4-сонли пудрат шартномаси бўйича жавобгардан даъвогар фойдасига **** ишлар қийматини ундириш тўғрисида нотўғри тўхтамга келган. Чунки, тарафлар ўртасида расмийлаштирилган ****1йил22 октябрдаги 4-сонли пудрат шартномаси ғазначилик бўлинмасида рўйхатдан ўтказилмаган. Мазкур ҳолат Жиззах вилояти Ғазначилик хизмати бошқармаси томонидан судга **** этилган **** йил19 августдаги ****70-сонли хат билан ўз тасдиғини топган. Ваҳоланки, Ўзбекистон Республикаси Бюджет кодекси ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, бюджет ташкилотлари ва бюджет маблағлари олувчиларнинг бюджетдан **** маблағлар бўйича товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб берувчилар билан тузган шартномалари, шунингдек уларга киритилган ўзгартиш ва қўшимчалар улар ғазначилик бўлинмаларида рўйхатдан ўтказилганидан кейин кучга киради. Ўзбекистон Республикаси Олий Хўжалик суди Пленумининг **** йил 18 ноябрдаги “Иқтисодий судлар томонидан битимларни **** эмас деб топиш тўғрисидаги фуқаролик қонунчилиги нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли қарори 11-бандининг тўртинчи хатбошисида бюджет ташкилотлари ва бюджет маблағлари олувчиларга нисбатан товарларни (ишларни, хизматларни) етказиб берганлик учун **** ундириш тўғрисидаги даъволар кўрилаётганда шартнома Ўзбекистон Республикаси Бюджет кодекси ****-моддасининг учинчи қисмида белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказилмаганлиги, шартноманинг ўз-ўзидан **** эмаслигига олиб келмаслиги, бундай ҳолатда шартнома тузилмаган деб ҳисобланиши тўғрисида тушунтириш берилган. Демак, тарафлар ўртасида расмийлаштирилган ****1йил22 октябрдаги 4-сонли пудрат шартномаси ғазначилик бўлинмасидан рўйхатдан ўтказилмаганлиги боис ушбу шартнома тузилмаган битим ҳисобланади ҳамда тузилмаган битим **** келтириб чиқармаслиги сабабли даъвогарнинг тузилмаган битим бўйича **** ишлар қийматини ундириш тўғрисидаги талаби асоссиз ҳисобланади. Юқоридагиларга кўра, биринчи инстанция суди иш учун аҳамиятли ҳолатларни тўлиқ аниқламасдан даъво талабинитўлиққаноатлантириш тўғрисида нотўғри қарор қабул қилган. ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисми 2-бандидакассация инстанцияси суди кассация шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва янги қарор қабул қилишга**** эканлиги қайд этилган. ИПКнинг****-моддасибиринчиқисмига кўра,иш учун аҳамиятли ҳолатларнинг тўлиқ аниқланмаганлиги ва суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ёки бекор қилиш асос бўлади. Мазкур Кодекс****-моддасининг биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бундай ҳолатда, судлов ҳайъатисудлов ҳайъатиДўстлик туман**** томонидан келтирилганкассацияпротестиниқисман қаноатлантиришни, Дўстликтуманлараро иқтисодийсудининг**** йил5 сентябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилишни,Палатанинг даъвогар манфаатида жавобгардан1.****.****.****сўмлик ишларпулиниундириш тўғрисидаги даъво аризасини қаноатлантиришни рад этиш тўғрисида янги қарор қабул қилишни, ишни кўриш билан боғлиқ суд **** ****, биринчи инстанция учун олдиндан тўланган 34.**** сўм почта **** даъвогар зиммасида қолдиришни, шунингдекдаъвогарданРеспублика бюджетига32.****.****сўм давлат божи (биринчи инстанция учун21.****.****сўм,кассация инстанцияси учун10.****.****сўм)давлат божи,кассация инстанцияси учун Жиззах вилоят суди депозит ҳисоб **** 37.**** сўм почта **** ундиришни лозим деб топди. Юқоридагиларга кўра ҳамдаИПКнинг****, ****-моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати қ а р о р қ и л а д и: Дўстликтуманлараро иқтисодий судининг ****4йил5 сентябрдаги ҳал қилувқарори бекор қилинсин. Янги қарор қабул қилинсин. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилояти ҳудудий бошқармасининг даъвогар “****” хусусий **** манфаатида жавобгар ARNASOY TUMAN KASB-HUNAR MAKTABI ҳисобидан 1.****.****.**** сўм **** ишларпулини ундириш тўғрисидаги даъвоаризасини қаноатлантириш рад этилсин. “****” хусусий ****дан: - Республика бюджетига32.****.****сўм давлат божи ундирилсин; - Жиззах вилоят суди депозит ҳисоб ****37.5**** почта **** ундирилсин. Ижро **** берилсин. Дўстликтуманлараро иқтисодий судининг ****4йил5 сентябрдагиҳал қилув қарори бўйича ундирув бекор қилинсин. Кассацияпротести қисман қаноатлантирилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан бошлаб қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан бир йил муддат ичида ҳал қилув қарорини қабул қилган суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) берилиши мумкин. Раислик қилувчи **** ҳайъат аъзолари С.Қувватов ****