Решение #2840186 Экономические

4-13****502/****-сонли иқтисодий иш Ҳал қилув қарори судья **** Ўзбекистон Республикаси номидан Жиззах шахри ****5йил28 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди судьяси **** раислигида, судья ёрдамчисиА.Турғунбоевнинг котиблигида, даъвогар«**** ****stributi n» **** тугатиш бошқарувчисининг,жавобгар«Ботирота сервис»****59.****.****сўммолиявийқарздорликни ундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишни, Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** муҳокамасида,тарафлариштирокисиз кўриб чиқиб, қуйидагиларни-, А Н И Қ Л А Д И: «**** ****stributi n» ****тугатиш бошқарувчиси (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,«Ботирота сервис» **** (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади)дан59.****.****сўммолиявийқарздорликни ундиришни сўраган. Тошкенттуманлараро иқтисодий судининг ****5йил9 октябрдаги 4-1001-2****/1****-сонли**** асосан«**** ****stributi n» ****ганисбатан тугатишга доир иш юритишга тикланган, тугатиш (суд) бошқарувчиси этибС.Ғойиповтайинланган. Тугатишга доир иш юритиш жараёнида даъвогарга хизмат кўрсатувчи **** олинган **** айланмасига кўра«**** ****stributi n» ****томонидан«Ботирота сервис» ****га27.05.2022йилда 59.****.****сўмбеғаразмолиявий ёрдам учун деб ўтказилган, бироқ ушбу маблағ шу кунга қадар қайтариб берилмаган. Даъвогар томонидан ушбу молиявий ёрдам тариқасида берилган 59.****.****сўм маблағ қайтаримаганлиги сабабли, жавобгарга ушбу пулларни қайтариш тўғрисида ёзма талабнома берилган. Бироқ, ушбу талабномага жавобгар томонидан эътироз билдирилмаганлиги баён қилиниб, жавобгар«Ботирота сервис» ****дан даъвогар«**** ****stributi n» **** тугатиш бошқарувчисифойдасига59.****.****сўммолиявийқарздорликниундиришсўраг ан. Суд **** **** жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилингантарафлар суд **** келмади. Даъвогар томонидандаъво аризасидаишни вакил иштирокисиз, ишдаги бор ҳужжатлар билан кўриб чиқишни сўраган. Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****моддаси иккинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилингантарфларсуд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Ушбу холатда суд,тарафларвакили тегишли тартибда хабардор қилинганлиги сабабли, ишни унинг иштирокисиз кўриб чиқишни мумкин деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвони қаноатлантирилмасдан рад этишнилозим топди. Иш ҳужжатлари ва суд **** муҳокамасидан аникланишича, даъвогарнинг даъво аризасида баён қилинишича«**** ****stributi n» **** тугатиш бошқарувчиси (Қарз берувчи) ва«Ботирота сервис» ****(Қарздор) ўртасида молиявий ёрдам бериш тўғрисида шартнома тузилган.Бироқ мазкур шартнома судга **** қилинмади. Мазкур шартномада, молиявий ёрдам бериш шартномаси бўйича бир тараф (қарз берувчи) иккинчи тарафга (қарз олувчига) пул маблағларини **** фойдаланиш учун бериши, қарз олувчи эса қарз берувчига бир йўла ёки бўлиббўлиб ўшанча суммадаги пул маблағларини (қарз суммасини) фоизсиз қайтариб бериш **** олиши қайд этилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт.Ушбу модданинг иккинчи қисмига кўра, агар қарз суммасини қайтариш муддати шартномада белгиланган бўлмаса, қарз олувчи уни қарз берувчи қарзни қайтариш **** талаб қўйган кундан бошлаб ўттиз кун мобайнида қайтариши керак. Тарафлар ўртасида тузилган шартномада қарзни қайтариш чораларини кўрмаган ва олинган маблағ шу кунга қадар қайтарилмаган. Даъвогар жавобгарга қарзни қайтариш бўйича ****5йил10 октябрда талабнома билан мурожаат қилган.Бироқ, ушбу талабнома жавобгар томониданоқибатсиз қолдирилган. Даъвогар,жавобгардан59.****.****сўммолиявийқарздорлигини қайтариштўғрисидагихужжатларнисудга **** этмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаб ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкур ҳолатда суд, даъвогарнинг жавобгардан59.****.****сўммолиявийқарзни ундириш талабини асоссиздеб ҳисоблайди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****моддаси иккинчи қисмига кўра, ҳал қилув қарори ўз фойдасига чиқарилган тарафга иш бўйича қилинган барча суд **** ўрни, гарчи бошқа тараф давлат божини тўлашдан озод этилган бўлса ҳам ушбу бошқа тараф ҳисобидан қопланишини ҳисобга олиб, суд ****даъвогарнинг зиммасига юклатилиши лозим. Бундай ҳолатда, суд иш ҳужжатларини текшириб чиқиб, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, даъвогарнинг даъво талабларини қаноатлантиришнирад этишни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, олдиндан тўланган41.2**** почта ****даъвогар зиммасига қолдиришни, давлат божини тўлиқдаъвогарданРеспублика бюджетига1.****.00**** давлат божи ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68,****, ****, ****, ****, ****-моддаларига асосланиб, суд Қ А Р О Р Қ И Л Д И: Даъвогарнинг даъво талаби қаноатлантирилмасдан рад этилсин. Даъвогар«**** ****stributi n» ****дан Республика бюджетига 1.****.**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тараф ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан бошлаб, бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти (протести) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья Н ****