Решение #2840300 economic_new

****3-2501/10372-сонлииқтисодий иш судья:А.Туракулов ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил28 ноябрь Боғоттуманлараро иқтисодий суди, судьяА.Туракуловраислигида,судья ёрдамчисиУ.Зариповнинг котиблигида, даъвогар вакилиадвокат З.Гаппаров(**** йил 04 ноябрдаги адвокатлик ордери ва****5йил 15 январдаги04 сонлиишончнома асосида), жавобгар вакили**** (раҳбар) иштирокидаЎзбекистон Савдо-саноат палатаси *** бошқармасидаъвогар“***” масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар «N**** ****»фермер хўжалигидан1.****.****.****сўмижара ****ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниБоғоттуманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: ***”масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)Боғоттуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, «N**** ****»фермер хўжалиги(бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан1.****.****.****сўмижара ****ундиришни сўраган. Палата ишни вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Бундай ҳолда суд ишни Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****-моддасига асосанпалатавакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** даъвогар вакилидаъво талабларини қўллаб-қувватлаб, тарафлар ўртасида 01.01.**** йилда 01-сонли ижара шартномаси тузилганлиги, мазкур ижара шартномасига асосан компрессор автомат назорат тизиминифермер хўжалигига ҳар ойда **** сўм ижара **** тўлаш шарти билан ижарага берилганбўлсада, лекин жавобгар жами 1.****.****.**** сўмлик ижара ****бугунки кунгача тўланмасдан келганлигинимаълум қилиб,даъвониқисманқаноатлантиришни сўради. Суд****иштирок этганжавобгар вакилидаъво талабларини тан олмасдан, **** сонли иш бўйича **** йил 22 июль кунги чиқарилган қарорлари юзасидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди раёсатига тафтиш тартибида протест келтириш **** ариза қабул қиллинганлиги сабабли ушбу ариза куриб чиқилгунга қадар иш юритишни тухтатиб туришни сўраган. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогарва жавобгарвакилини тинглаб ҳамдаишдаги ҳужжатларниўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрадаъвони тўлиқ қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқароликкодексининг 8 ва ****-моддалари асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг ****олди-сотдишартномасидан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддаси асосан,олди-сотди шартномаси бўйича бир тараф (сотувчи) товарни бошқа тараф (сотиб олувчи)га мулк қилиб топшириш ****, сотиб олувчи эса бу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланган пул суммаси (баҳоси)ни тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, ***”масъулияти чекланган жамияти(келгусида – жамият деб юритилади)билан«N**** ****»фермер хўжалиги (фермер хўжалиги деб юритилади)ўртасида****2йил01 январда 01сонли ижара шартномаситузилган. Мазкур ижара шартномасидаасосан жамиятга тегишли бўлганZW3/****JX-1,JXUZ03,J русумли компрессор автомат назорат тизимини (бир тўплам) фермер хўжалигига ҳар ойда **** сўм ижара **** тўлаш шарти билан 31.12.**** йилгача ижарага берган.Ижарага берилган компрессоравтомашлаштирилган тизими бўйича 01.08.**** йилдан 29.05.**** йилгача бўлган яъни 30 ой 28 кунга тенг бўлган давр учунижара тўловларини тўлаши шарт бўлган.Мазкур иўловини миқдори 30 ой 28 кун учун (*****30 ой)+(*****28 кун)=1****0****сўмни ташкил қилган. Бироқ, жавобгар томонидан тўловлар амалга оширилмаган ва натижада жавобгарнинг даъвогар олдида1****000**** сўм кредиторлик қарздорлиги вужудга келган. Мазкур қарздорликларни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз ва жавобсиз қолдирилган. Бундан ташқарифермер хўжалиги тўловларни ўз **** тўламай келгани учун ва 01.01.**** йилдагиижара шартномасини муддати 31.12.**** йилдатугагани боисЎзбекистон Савдо-саноат палатаси *** бошқармасидаъвогар“***”масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар «N**** ****»фермер хўжалигидан 7**** сўмасосий қарз ундириш ҳамдаижара шартномаси бўйича ижарага берилганкомпрессор автомашлаштирилган тизими(бир тўплам) жамиятга қайтариш **** юклаш **** Боғот туманлараро иқтисодий судининг 17.04.**** йилдаги ****-сонли ҳал қилув қарориқабул қилинган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддаси иккинчи қисмида “Агар ижарага олувчи ижарага олган мол-мулкниқайтармаса ёки кечиктириб қайтарса, ижарага берувчи кечиктирилган барча **** давомида мол-мулкдан фойдаланганликучун **** тўлашни талаб қилишга ****.Бу **** ижарага берувчи кўрган зарарни қопламаган **** зарарни тўлашни талаб қилишга ****”-деб қайд қилинган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларигамувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** ****керак Бундай ҳолатдасуддаъвогарнингижара тўловиниундириш талабиниасосли деб ҳисоблайди, суд даъво талабинингижара тўловиниундириш қисмини қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкур Кодексининг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баёнэтилганларга асосан суд, даъвогарнинг даъвосинитўлиққаноатлантиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига**** **** сўм асосий қарзва41 200сўм почта **** ундиришни, жавобгардан Республика бюджетига27********сўм давлат божиундиришни лозим деб топади. Юқоридагилардан келиб чиқиб ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Жавобгарнингиш юритишни тухтатиб туриш тўғрисидаги илтимосномаси рад этилсин. Даъвогарнинг даъво талабитўлиққаноатлантирилсин. «N**** ****»фермер хўжалигиҳисобидан “***”масъулияти чекланган жамияти фойдасига**** ****сўм асосий қарз ва41 2****сўм почта **** ундирилсин. «N**** ****»фермер хўжалигидан Республика бюджетига27****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья А.Туракулов