Решение #2840314 Экономические

4-1706-2501/1760-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қўрғонтепа туман 2025 йил 28 ноябрь Қўрғонтепа туманлараро иқтисодий судининг судьяси *********** раислигида, судья ёрдамчиси А.Ҳалимжоновнинг суд мажлиси котиблигида, даъвогар – “***********” акциядорлик жамиятининг жавобгар – Якка тартибдаги тадбиркор *********** ҳисобидан 91 898 814 сўм қарздорлик ва суд харажатларини ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили А.Арзикулов(2025 йил 6 январдаги 06-18сонли ишончнома)нинг иштирокида Қўрғонтепа туманлараро иқтисодий судининг суд мажлислари залида ўтказилган очиқ суд мажлисида кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: “***********” акциядорлик жамияти (бундан буён матнда “даъвогар” деб юритилади) судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, Якка тартибдаги тадбиркор *********** (бундан буён матнда “жавобгар” деб юритилади) ҳисобидан 91 898 814 сўм қарздорлик ва суд харажатларини ундиришни сўраган. Суд мажлисида даъвогар вакили даъво талабини қўллаб-қувватлаб, жавобгар қарздорликни бартараф этмаганлиги сабабли судга даъво ариза киритганлигини шунингдек, жавобгар томонидан суд мажлисига қадар қарздорлик қисман бартараф этилиб, 30 100 000 сўм тўлов амалга оширилганлиги натижасида, ҳозирда 61 798 814 сўм қарздорлиги қолганлигини билдириб, даъвони қисман қаноатлантиришини сўраб, маълумотнома тақдим этди. Суд мажлисида жавобгар суд мажлисининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тартибда хабардор қилинган бўлса-да, суд мажлисида иштирок этмади. Иқтисодий процессуал кодексининг 170-моддаси учинчи қисмига кўра иш муҳокамасининг вақти ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд мажлисига келмаса, низо унинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу сабабли суд, ишни жавобгар иштирокисиз кўриб чиқшни лозим топди. Суд, даъвогар вакилининг кўрсатмаларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддаси биринчи қисмига мувофиқ, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда тақиқланмаган барча усуллар билан ҳимоя қилишга ҳақли. Иш ҳужжатларидан кўринишича, “***********” акциядорлик жамияти Хўжаобод туман электр таъминоти корхонаси ва Якка тартибдаги тадбиркор *********** ўртасида 2022 йил 17 январь куни 253017-сонли юридик шахслар учун энергия таъминоти шартномаси тузилган. Мазкур шартномага асосан Хўжаобод туман электр таъминоти корхонаси ва жавобгар ўртасида истеъмол қилинган электр энергия учун 2025 йил 1 октябрь ҳолатига ўзаро тарафлар ўртасида тасдиқланган ҳисобварақфактура ва таққослаш далолатномасига асосан жавобгарни 91 898 814 сўм қарздорлиги юзага келган. Даъвогар қарздорликни бартараф этиш бўйича жавобгарга огоҳлантириш хати юборган. Бироқ жавобгар огоҳлантириш хатини оқибатсиз қолдирган. Шу сабабли даъвогар судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгардан фойдаланилган электр энергиядан бўлган 91 898 814 сўм сўм қарздорликни ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг 468-моддасига кўра (Энергия таъминоти шартномаси) энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш мажбуриятини олади, абонент эса қабул қилинган энергия ҳақини тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш мажбуриятини олади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг 477-моддаси биринчи қисмига мувофиқ (Энергия таъминоти шартномаси бўйича жавобгарлик) энергия таъминоти шартномаси бўйича мажбуриятлар бажарилмаган ёки лозим даражада бажарилмаган ҳолларда, энергия билан таъминловчи ташкилот шу туфайли етказилган зарарнинг, абонент эса етказилган ҳақиқий зарарнинг ўрнини қоплаши шарт. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг 333-моддасига кўра қарздор айби бўлган тақдирда мажбуриятни бажармаганлиги ёки лозим даражада бажармаганлиги учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беришлиги белгиланган. Мазкур ҳолатда даъвогарнинг даъво талаби иш хужжатига илова қилинган солиштирма далолатнома, тарафлар ўртасида тасдиқланган ҳисобварақ-фактура ҳамда даъвогар вакилининг кўрсатувлари билан ўз исботини топади. Бироқ, даъвогар суд мажлисида тақдим этган маълумотга кўра, жавобгар томонидан 30 100 000 сўм қарздорлик тўланганлиги натижасида жавобгарнинг электр энергиясидан қарздорлиги 61 798 814 сўм қолганлиги сабабли даъво талабини қисман қаноатлантириш лозим бўлади. Суд юқоридагиларни инобатга олиб, даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд харажатларини жавобгардан Республика бюджетига 1 837 976,28 сўм давлат божи, даъвогар фойдасига 41 200 сўм почта харажати ундиришни лозим топди. Баён этилганларга ҳамда Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 118, 170, 176-179-моддаларига асосланиб, суд “***********” қаноатлантирилсин. ҚАРОР акциядорлик Қ И Л А Д И: жамиятининг даъво талаби қисман Жавобгар - Якка тартибдаги тадбиркор *********** ҳисобидан: -даъвогар - “Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамияти фойдасига 61 798 814 сўм асосий қарз ва 41 200 сўм почта харажати; -Республика бюджетига 1 837 976,28 сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро варақалари берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан қонунда белгиланган муддат ва тартибда шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Раислик қилувчи ***********