Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1304-2501/7682 Дата решения 27.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Джизакский межрайонный экономический суд Судья G‘OZIYEV SHUKRULLO XADJAMKULOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 1f11ada6-3dc6-4866-a23f-656e941cf43d Claim ID PDF Hash 8fe26f9d0e9934d2... Загружено 10.04.2026 PDF
Ссылки на нормативные акты 7
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 170-моддаси нинг 170 law
збекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси збекистон Республикаси Конституцияси 55 law
нинг 236-моддаси нинг 236 law
ФКнинг 333-моддаси ФКнинг 333 law
ФКнинг 263-моддаси ФКнинг 263 law
ФКнинг 326-моддаси ФКнинг 326 law
дори ФКнинг 327-моддаси дори ФК 327 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-1304-2501/7682-сонли ин YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН АЛ žИЛУВ žАРOРИ Дустлик на·ри 27.11.2025 йил Дустлик туманлараро иŸтисодий судининг судьяси Ш.Fозиевнинг раислигида, судья ëрдамчиси А.Розматовнинг котиблигида, даъвогар вакили З.ЯвŸаштиев (11.06.2025 йилдаги 191-сонли ишончнома асосида) иштирокида, даъвогар O'zb kist n S vd -S n t l t si Jizz x vil ti B shq rm si "Z min Br w r " M s'uli ti Ch kl ng n J mi t Q `shm K rx n манфаатида хавобгар "K m l M rv rid Kibri " Oil vi K rx n га нисбатан берилган даъво аризасини видеоконференцалоŸа рехимида утказилган очиŸ суд махлиси мухокамасида куриб чиŸиб, Ÿуйидагиларни аницлади: даъвогар O'zb kist n S vd -S n t l t si Jizz x vil ti B shq rm si "Z min Br w r " M s'uli ti Ch kl ng n J mi t Q `shm K rx n манфаатида (бундан буëн матнда даъвогар деб юритилади), иŸтисодий судга даъво ариза билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар "K m l M rv rid Kibri " Oil vi K rx n (бундан буëн матнда хавобгар деб юритилади) ·исобидан 2.194.520 сум асосий Ÿарз ва 1.000.000 сум пеня ундиришни сураган. Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъво аризасида етказиб берилган ма·сулотлар ·аŸини тулашни кечиктирган ·ар бир кун учун 0,1 % миŸдорда, аммо кечиктирилган туловнинг 50%дан ошмаган миŸдорда пеня нотуfри ·исобланганлигини маълум Ÿилиб, пенянинг Ÿайта ·исоб-китобини судга таŸдим этиб, даъвони Ÿисман Ÿаноатлантиришни суради. Суд махлисининг ваŸти ва хойи туfрисида тегишли тарзда хабардор Ÿилинган хавобгар вакиллари суд махлисида иштирокини таъминламади. Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодекси (бундан буëн матнда ИПК деб юритилади)нинг 170-моддаси учинчи Ÿисмига асосан иш му·окамасининг ваŸти ва хойи туfрисида тегишли тарзда хабардор Ÿилинган хавобгар ва ишда иштирок этувчи бошŸа шахслар суд махлисига келмаса, низо уларнинг йуŸлигида ·ал Ÿилиниши мумкин. Шу сабабли суд ишни хавобгар вакил (лар)и иштирокисиз куриб чиŸишни лозим топади. Суд, даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, ишдаги мавхуд ·уххатларни урганиб, Ÿуйидагиларга кура даъво аризани Ÿисман Ÿаноатлантиришни лозим топади. Ишдаги ·уххатларга кура, тарафлар уртасида 06.06.2024 йил шартнома тузилган. Tарафлар уртасида тузилган шартноманинг мазмунига кура, “Бахарувчи” ушбу шартнома буйича “Буюртмачи”нинг буюртмасига биноан ма·сулотларни етказиб бериш, “Буюртмачи” етказиб берилган ма·сулотларни Ÿабул Ÿилиб олиш ва улар учун белгиланган ëки келишилган нархлар буйича ·аŸ тулаш махбуриятини олган. Шунга кура, тарафлар уртасида тузилган ·исоб фактураларга кура, даъвогар томонидан хавобгарга 5.024.520 сумлик ма·сулотлар етказиб берилган. Даъвогар томонидан шартнома шартлари тулиŸ бахарилган булишига Ÿарамасдан, хавобгар томонидан Ÿисман тулов амалга оширилган булиб, ма·сулотлар ·аŸи бугунги кунга Ÿадар тулиŸ тулаб берилмаган. Үзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддаси биринчи ва учинчи Ÿисмларига кура, ·ар ким уз ·уŸуŸ ва эркинликларини Ÿонунда таŸиŸланмаган барча усуллар билан ·имоя Ÿилишга ·аŸли. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси (кейинги уринларда – ФК)нинг 236-моддасига асосан, махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонун ·уххатлари талабларига мувофиŸ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса – иш муомаласи одатларига ëки одатда Ÿуйиладиган бошŸа талабларга мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. ФКнинг 333-моддасига кура, Ÿарздор айби булган таŸдирда махбуриятни бахармаганлиги ëки лозим дарахада бахармаганлиги учун, агар Ÿонун ·уххатларида ëки шартномада бошŸача тартиб белгиланмаган булса, хавоб беради. Ишдаги мавхуд ·уххатларга кура, хавобгар томонидан даъвогар олдидаги Ÿарздорлигини суд кунига Ÿадар тулаб берилмаган. Суд, хавобгар томонидан махбуриятлар лозим дарахада бахарилмаганлиги уз тасдиfини топган деб ·исоблайди. Ушбу ·олатда суд даъвогарнинг 2.194.520 сум асосий Ÿарз ундириш туfрисидаги талабини тулиŸ Ÿаноатлантириш лозим топди. Бундан ташŸари, даъвогар даъво аризасида хавобгар ·исобидан етказиб берилган ма·сулотлар ·аŸини тулашни кечиктирган ·ар бир кун учун 0,1 % миŸдорда, аммо кечиктирилган туловнинг 50%дан ошмаган миŸдорда 1.000.000 сум пеня ·исоблаб ундиришни сураган. ФКнинг 263-моддаси 1-Ÿисмига кура, неустойка тулаш тарафларнинг келишувида назарда тутилган ëки тутилмаганлигидан Ÿатъи назар, кредитор Ÿонунда белгиланган неустойка (Ÿонуний неустойка)ни тулашни талаб Ÿилишга ·аŸли. БироŸ, суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили етказиб берилган ма·сулотлар ·аŸини тулашни кечиктирган ·ар бир кун учун 0,1 % миŸдорда, аммо кечиктирилган туловнинг 50%дан ошмаган миŸдорда пеня нотуfри ·исобланганлигини маълум Ÿилиб, пенянинг Ÿайта ·исоб-китобини судга таŸдим этган. Шу боис суд даъвогар томонидан талаб Ÿилиниши мумкин булган пеня миŸдорини Ÿайта ·исоб-китоб Ÿилишни лозим топди. Унга кура, даъво аризасида 1.000.000 сум пенянинг (шартноманинг 7.3-бандига асосан кечиктирилган 2.194.520 сум асосий Ÿарз х 0,1%=2.194,52x344=754.914) 754.914 сум Ÿисми асосли ·исобланади. Үзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг 15.06.2007 йилдаги “Махбуриятларни бахармаганлик ëки лозим дарахада бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик туfрисидаги фуŸаролик Ÿонун ·уххатларини Ÿуллашнинг айрим масалалари ·аŸида”ги 163-сонли žарорнинг 2-бандига кура, махбуриятларни бахармаганлик ëки лозим дарахада бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик чораларини Ÿуллаш ·аŸидаги низоларни ·ал Ÿилишда иŸтисодий судлари Үзбекистон Республикасининг ФуŸаролик кодекси, “Хухалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-·уŸуŸий базаси туfрисида”ги Үзбекистон Республикасининг žонуни ва бошŸа Ÿонун ·уххатларига Ÿатъий амал Ÿилишлари; 4бандига кура, ФКнинг 326-моддасига мувофиŸ суд Ÿарздор томонидан махбуриятларнинг бахарилиш дарахасини, махбуриятда иштирок этувчи тарафларнинг мулкий а·волини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миŸдорини камайтиришга ·аŸлилиги, шу билан бирга неустойканинг энг кам миŸдори ФКнинг 327-моддасида курсатилган фоизлар миŸдоридан кам булмаслиги лозимлиги ·аŸида тушунтириш берилган. Шу сабабли, суд хавобгарнинг моддий а·волини урганиб чиŸиб, Ÿайта ·исобланган 754.914 сум пеня талабини Ÿисман 120.000 сумга Ÿаноатлантиришни лозим деб топади. ИПКнинг 118-модда биринчи Ÿисмига кура, суд харахатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг Ÿаноатлантирилган даъво талаблари миŸдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бинобарин, ИПКнинг 26, 128, 170, 176-178, 180-моддаларини Ÿуллаб, суд царор цилди: Даъво аризаси Ÿисман Ÿаноатлантирилсин. Жавобгар "K m l M rv rid Kibri " Oil vi K rx n ·исобидан даъвогар "Z min Br w r " M s'uli ti Ch kl ng n J mi t Q `shm K rx n фойдасига 2.194.520 сум асосий Ÿарз, 120.000 сум пеня ва 41.200 сум почта харахати; - Республика бюдхетига 407.880 сум давлат бохи; - Олий суд депозитига 103.000 сум суд харахатлари ундирилсин. Даъвогар "Z min Br w r " M s'uli ti Ch kl ng n J mi t Q `shm K rx n ·исобидан - Республика бюдхетига 4.120 сум давлат бохи ундирилсин. Даъвонинг Ÿолган Ÿисми рад этилсин. ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга киргач ихро вараŸалари берилсин. ал Ÿилув Ÿароридан норози тарафлар Ÿарор Ÿабул Ÿилинган кундан эътиборан бир ой ичида Дустлик туманлараро иŸтисодий суди орŸали Жиззах вилоят судига апелляция тартибида шикоят, прокурор эса протест беришлари ëки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест) берилмаса, олти ойлик муддатда Дустлик туманлараро иŸтисодий суди орŸали Жиззах вилоят судига кассация тартибида шикоят, прокурор эса протест беришлари мумкин. Судья Ш.Fозиев