← Назад
Решение #2840791 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
4
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| аролик кодекси | 234 | — | code_article | |
| аролик кодекси | 236 | — | code_article | |
| аролик кодекси | 437 | — | code_article | |
| банди ва ФК | 326 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-2006-2501/4744-сонлu uцmuсодuй uш
YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН
Л ИЛУВ РOРИ
Ромитан тумани
2025 йил 27 ноябр
Ромитан туманлараро итисодий суди, судья Н.Зоировнинг раислигида,
судья ëрдамчиси Н.Рашидов котиблигида, даъвогар – Үзбекистон
Республикаси
Савдо-саноат
Палатаси
Буxоро
вилоят
·удудий
бошармасининг “WBM R mit x” масъулияти чекланган хамияти манфаатида
хавобгар – «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан хами 5995373778,2
сум ундириш туfрисидаги даъво аризаси юзасидан узfатилган ишни даъвогар
вакиллари – О.Хидиров ва Н.Ярашовлар (ишончнома асосида) иштирокида
(хавобгар вакили иштирок этмади) Ромитан туманлараро итисодий суди
биносида очи суд махлисида куриб чииб, уйидагиларни
аницлади:
даъвогар – Үзбекистон Республикаси Савдо-саноат Палатаси Буxоро
вилоят ·удудий бошармаси «WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти
манфаатида итисодий судга даъво ариза билан мурохаат илиб, хавобгар
«Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан 5617220687 сум асосий арз,
378153091,2 сум харима, хами 5995373778,2 сум ундиришни сураган.
Суд махлисида иштирок даъвогар вакиллари даъво аризасини уллабувватлаб, даъво аризасидаги вахларни такрорлаб, xусусан, хавобгар –
"Bараxшо олтин мева" фермер xухалиги ва "WBM R mit x" масъулияти
чекланган хамияти уртасида 2022 йил 08 январда ва 2023 йил 15 майда паxта
xом ашëси ва уруfлик паxта xарид илиш буйича 46-сонли фьючерс
шартномалари тузилганлигини, уларга кура хавобгар 185.0 тонна паxта xом
ашëси ва уруfлик паxта етиштириб топшириш лозим булганлигини,
хавобгарга паxта xом ашëси ва уруfлик паxта етиштириш учун бунак
маблаfлари ва моддий ресурслар олдиндан етказиб берилганлигини, биро
хавобгар шартномада белгиланган мидорда паxта xом ашëси
топширмаганлиги натихасида етказиб берилган моддий ресурслардан
5617220687 сум арздорликка йул уйганлигини, хавобгарга асосий
арздорликни тулаб бериш туfрисида талабномалар берилганлигини, биро
хавобгар талабномаларни эътиборсиз олдириб келганлигини, шартномада
белгиланган мидорда паxта xом ашëсини топширмаганлиги 2022 йил
·осилидан топширилмаган 117583 кг паxта xом ашëси учун 285021192 сум,
2023 йил ·осилидан топширилмаган 33876 кг паxта xом ашëси учун
931331899,2 сум, хами топширилмаган 151459 кг паxта xом ашëсининг 30
фоизи мидорида, яъни 378153091,2 сум харима ·ам ·исобланганлигини,
даъво аризасини тули аноатлантириб беришни суради.
Ишни куриш вати ва хойи туfрисида тегишли тартибда xабардор
илинган хавобгар суд махлисига вакил иштирокини таъминламади. Суд,
Үзбекистон Республикаси Итисодий-процессуал кодекси 128, 170моддаларига асосан ишни унинг иштирокисиз куриш мумкин деб ·исоблайди.
Суд тараф вакилини тинглаб, иш ·уххатларини урганиб чииб,
уйидагиларга асосан даъво талабини исман аноатлантиришни, давлат бохи ва
почта xарахатини хавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади.
Суд му·окамаси ва иш ·уххатларидан аниланишича, даъвогар –
«WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти (шартнома матнида
“Тайëрловчи”) ва хавобгар – «Bараxшо олтин мева» фермер xухалиги
(шартнома матнида “Хухалик”) уртасида 2022 йил 08 январда ва 2023 йил 15
майда паxта xом ашëси ва уруfлик паxта xарид илиш буйича 46-сонли
фьючерс шартномалари тузилган.
Тарафлар уртасида тузилган фьючерс шартномалари шартларига кура,
Хухалик Тайëрловчига 2022-2023 йил ·осилидан хами 185.0 тонна паxта xом
ашëси ва уруfлик паxта етказиб бериши, Тайëрловчи эса Хухаликни сифатли
уруfлик билан таъминлаш, ма·сулот ийматининг 50 фоизи мидоригача
бунак билан таъминлаб, ма·сулотни абул илиб олиш ва унинг ·аини
тулашни уз зиммасига олган.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси 234-моддаси иккинчи
исмига кура, махбуриятлар шартномадан, зиëн етказиш натихасида ·амда
ушбу Кодексда курсатилган боша асослардан келиб чиади.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодексининг 236-моддасига кура
махбуриятлар махбурият шартларига ва онун ·уххатлари талабларига
мувофи лозим дарахада бахарилиши керак.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси 437-моддасига мувофи,
ма·сулот етказиб бериш шартномасига мувофи тадбиркорлик фаолияти
билан шуfулланаëтган ма·сулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган
муддатда ëки муддатларда узи ишлаб чиарадиган ëxуд сотиб оладиган
товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки
шаxсий, оилавий масадларда, рузfорда ва шунга уxшаш боша масадларда
фойдаланиш билан боfли булмаган боша масадларда фойдаланиш учун
топшириш, сотиб олувчи эса товарларни абул илиш ва уларнинг ·аини
тулаш махбуриятини олади.
Даъвогар томонидан хавобгарга паxта xом ашëси ва уруfлик паxта
етиштириш учун 2022-2023 йиллардан олдиндан хами 6423686731 сумлик
товар-моддий ресурслари, теxника xизматлари ва бунак маблаfлари тулаб
берилган. Жавобгар томонидан шартномаларда белгиланган мидорда паxта
xом ашëси ва уруfлик паxта топширилмаганлиги сабабли, даъвогар олдида
5617220687 сум арздор булиб олган. Даъвогар томонидан хавобгарга бунак
маблаfлари ·исобидан етказиб берилган моддий ресурслар ва иш ·алари
даъво аризасига илова илинган тулов-топшириномалари, электрон
·исобвара-фактуралар билан, арздорлик эса солиштирма далолатнома билан
уз тасдиfини топади. Демак, даъвогарнинг асосий арздорликни ундириш
талабидан асосли ва уни тули аноатлантириш лозим.
Даъвогар хавобгар томонидан шартномада белгиланган мидорда паxта
xом ашëси топширилмаганлиги вахи билан хавобгардан 2022 йилда
топшширилмаган 117583 кг паxта xом ашëсининг 30 фоиз мидорида, яъни
285021192 сум, 2023 йилда топширилмаган 33876 кг паxта xом ашëсининг 30
фоизи мидорида, яъни 93131899,2 сум, иккала шартнома буйича хами
378153091,2 сум харима ундиришни сураган. Даъвогар харимани туfри
·исоблаган.
Бинобарин, тарафлар уртасида тузилган шартномаларнинг 5.2-бандида
шартномада белгиланган нав, сифат ва мидорда ма·сулот топширишдан
асоссиз бош торганда, Хухалик Тайëрловчига топширилмаган ма·сулот
ийматининг 30 фоизи мидорида харима туланиши белгилан. Демак,
даъвогарнинг харима ундириш талаби асосли.
Суд даъвогарнинг харима ундириш талабини му·окама илиб,
Үзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Махбуриятларни
бахармаганлик ëки лозим дарахада бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик
туfрисидаги фуаролик онун ·уххатларини уллашнинг айрим
масалалари ·аида”ги 15.06.2007 йилдаги 163-сонли арори 4-банди ва
ФКнинг 326-моддасига мувофи, суд арздор томонидан махбуриятларнинг
бахарилиш дарахасини, махбуриятда иштирок этувчи тарафларнинг
мулкий а·волини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб,
неустойка мидорини камайтиришга ·али эканлиги туfрисидаги
тушунтиришларидан келиб чииб, тарафларнинг манфаатларини инобатга
олиб, суд ·ар иккала шартнома буйича хами харима суммасини 37800000
сумгача камайтиришни лозим топади.
Суд, юорида баëн этилганлардан келиб чииб, даъвони исман
аноатлантиришни, давлат бохи ва почта xарахатини хавобгар зиммасига
юклашни лозим топди.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси 234, 236, 326, 327, 437моддалари, Үзбекистон Республикаси Итисодий процессуал кодексининг
118, 176, 179 ва 180-моддаларини уллаб суд,
ц р р цилди:
1. Даъво талаби исман аноатлантирилсин.
2. Жавобгар - «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан даъвогар «WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти фойдасига 5617220687 сум
асосий арз, 37800000 сум харима, олдиндан туланган 41200 сум почта
xарахати ундирилсин.
3. Даъво талабининг олган исмини аноатлантириш рад этилсин.
4. Жавобгар - «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан Үзбекистон
Республикаси Давлат бюдхетига 119907475,55 сум давлат бохи ундирилсин.
ал илув арори онуний кучга киргач, ихро вараалари берилсин.
ал илув арори устидан шу суд орали Буxоро вилоят судига бир
ойлик муддат ичида апелляция тартибида, онуний кучга киргач, олти ойлик
муддат ичида кассация тартибида шикоят бериш мумкин.
Судья
Н.Зоиров