Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2006-2501/4744 Дата решения 27.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья ZOIROV NURMUROD TUYMURODOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID e280ebea-a524-495e-98cc-b1cd27f6a283 Claim ID PDF Hash 3501cf602e6920a1... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 4
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
аролик кодекси 234-моддаси аролик кодекси 234 code_article
аролик кодексининг 236-моддаси аролик кодекси 236 code_article
аролик кодекси 437-моддаси аролик кодекси 437 code_article
банди ва ФКнинг 326-моддаси банди ва ФК 326 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-2006-2501/4744-сонлu uцmuсодuй uш YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН Л žИЛУВ ž РOРИ Ромитан тумани 2025 йил 27 ноябр Ромитан туманлараро иŸтисодий суди, судья Н.Зоировнинг раислигида, судья ëрдамчиси Н.Рашидов котиблигида, даъвогар – Үзбекистон Республикаси Савдо-саноат Палатаси Буxоро вилоят ·удудий бошŸармасининг “WBM R mit x” масъулияти чекланган хамияти манфаатида хавобгар – «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан хами 5995373778,2 сум ундириш туfрисидаги даъво аризаси юзасидан Ÿузfатилган ишни даъвогар вакиллари – О.Хидиров ва Н.Ярашовлар (ишончнома асосида) иштирокида (хавобгар вакили иштирок этмади) Ромитан туманлараро иŸтисодий суди биносида очиŸ суд махлисида куриб чиŸиб, Ÿуйидагиларни аницлади: даъвогар – Үзбекистон Республикаси Савдо-саноат Палатаси Буxоро вилоят ·удудий бошŸармаси «WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти манфаатида иŸтисодий судга даъво ариза билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан 5617220687 сум асосий Ÿарз, 378153091,2 сум харима, хами 5995373778,2 сум ундиришни сураган. Суд махлисида иштирок даъвогар вакиллари даъво аризасини ŸуллабŸувватлаб, даъво аризасидаги вахларни такрорлаб, xусусан, хавобгар – "Bараxшо олтин мева" фермер xухалиги ва "WBM R mit x" масъулияти чекланган хамияти уртасида 2022 йил 08 январда ва 2023 йил 15 майда паxта xом ашëси ва уруfлик паxта xарид Ÿилиш буйича 46-сонли фьючерс шартномалари тузилганлигини, уларга кура хавобгар 185.0 тонна паxта xом ашëси ва уруfлик паxта етиштириб топшириш лозим булганлигини, хавобгарга паxта xом ашëси ва уруfлик паxта етиштириш учун бунак маблаfлари ва моддий ресурслар олдиндан етказиб берилганлигини, бироŸ хавобгар шартномада белгиланган миŸдорда паxта xом ашëси топширмаганлиги натихасида етказиб берилган моддий ресурслардан 5617220687 сум Ÿарздорликка йул Ÿуйганлигини, хавобгарга асосий Ÿарздорликни тулаб бериш туfрисида талабномалар берилганлигини, бироŸ хавобгар талабномаларни эътиборсиз Ÿолдириб келганлигини, шартномада белгиланган миŸдорда паxта xом ашëсини топширмаганлиги 2022 йил ·осилидан топширилмаган 117583 кг паxта xом ашëси учун 285021192 сум, 2023 йил ·осилидан топширилмаган 33876 кг паxта xом ашëси учун 931331899,2 сум, хами топширилмаган 151459 кг паxта xом ашëсининг 30 фоизи миŸдорида, яъни 378153091,2 сум харима ·ам ·исобланганлигини, даъво аризасини тулиŸ Ÿаноатлантириб беришни суради. Ишни куриш ваŸти ва хойи туfрисида тегишли тартибда xабардор Ÿилинган хавобгар суд махлисига вакил иштирокини таъминламади. Суд, Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий-процессуал кодекси 128, 170моддаларига асосан ишни унинг иштирокисиз куриш мумкин деб ·исоблайди. Суд тараф вакилини тинглаб, иш ·уххатларини урганиб чиŸиб, Ÿуйидагиларга асосан даъво талабини Ÿисман Ÿаноатлантиришни, давлат бохи ва почта xарахатини хавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Суд му·окамаси ва иш ·уххатларидан аниŸланишича, даъвогар – «WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти (шартнома матнида “Тайëрловчи”) ва хавобгар – «Bараxшо олтин мева» фермер xухалиги (шартнома матнида “Хухалик”) уртасида 2022 йил 08 январда ва 2023 йил 15 майда паxта xом ашëси ва уруfлик паxта xарид Ÿилиш буйича 46-сонли фьючерс шартномалари тузилган. Тарафлар уртасида тузилган фьючерс шартномалари шартларига кура, Хухалик Тайëрловчига 2022-2023 йил ·осилидан хами 185.0 тонна паxта xом ашëси ва уруfлик паxта етказиб бериши, Тайëрловчи эса Хухаликни сифатли уруfлик билан таъминлаш, ма·сулот Ÿийматининг 50 фоизи миŸдоригача бунак билан таъминлаб, ма·сулотни Ÿабул Ÿилиб олиш ва унинг ·аŸини тулашни уз зиммасига олган. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси 234-моддаси иккинчи Ÿисмига кура, махбуриятлар шартномадан, зиëн етказиш натихасида ·амда ушбу Кодексда курсатилган бошŸа асослардан келиб чиŸади. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодексининг 236-моддасига кура махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонун ·уххатлари талабларига мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси 437-моддасига мувофиŸ, ма·сулот етказиб бериш шартномасига мувофиŸ тадбиркорлик фаолияти билан шуfулланаëтган ма·сулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ëки муддатларда узи ишлаб чиŸарадиган ëxуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки шаxсий, оилавий маŸсадларда, рузfорда ва шунга уxшаш бошŸа маŸсадларда фойдаланиш билан боfлиŸ булмаган бошŸа маŸсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни Ÿабул Ÿилиш ва уларнинг ·аŸини тулаш махбуриятини олади. Даъвогар томонидан хавобгарга паxта xом ашëси ва уруfлик паxта етиштириш учун 2022-2023 йиллардан олдиндан хами 6423686731 сумлик товар-моддий ресурслари, теxника xизматлари ва бунак маблаfлари тулаб берилган. Жавобгар томонидан шартномаларда белгиланган миŸдорда паxта xом ашëси ва уруfлик паxта топширилмаганлиги сабабли, даъвогар олдида 5617220687 сум Ÿарздор булиб Ÿолган. Даъвогар томонидан хавобгарга бунак маблаfлари ·исобидан етказиб берилган моддий ресурслар ва иш ·аŸлари даъво аризасига илова Ÿилинган тулов-топшириŸномалари, электрон ·исобвараŸ-фактуралар билан, Ÿарздорлик эса солиштирма далолатнома билан уз тасдиfини топади. Демак, даъвогарнинг асосий Ÿарздорликни ундириш талабидан асосли ва уни тулиŸ Ÿаноатлантириш лозим. Даъвогар хавобгар томонидан шартномада белгиланган миŸдорда паxта xом ашëси топширилмаганлиги вахи билан хавобгардан 2022 йилда топшширилмаган 117583 кг паxта xом ашëсининг 30 фоиз миŸдорида, яъни 285021192 сум, 2023 йилда топширилмаган 33876 кг паxта xом ашëсининг 30 фоизи миŸдорида, яъни 93131899,2 сум, иккала шартнома буйича хами 378153091,2 сум харима ундиришни сураган. Даъвогар харимани туfри ·исоблаган. Бинобарин, тарафлар уртасида тузилган шартномаларнинг 5.2-бандида шартномада белгиланган нав, сифат ва миŸдорда ма·сулот топширишдан асоссиз бош торганда, Хухалик Тайëрловчига топширилмаган ма·сулот Ÿийматининг 30 фоизи миŸдорида харима туланиши белгилан. Демак, даъвогарнинг харима ундириш талаби асосли. Суд даъвогарнинг харима ундириш талабини му·окама Ÿилиб, Үзбекистон Республикаси Олий суди Пленумининг “Махбуриятларни бахармаганлик ëки лозим дарахада бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик туfрисидаги фуŸаролик Ÿонун ·уххатларини Ÿуллашнинг айрим масалалари ·аŸида”ги 15.06.2007 йилдаги 163-сонли Ÿарори 4-банди ва ФКнинг 326-моддасига мувофиŸ, суд Ÿарздор томонидан махбуриятларнинг бахарилиш дарахасини, махбуриятда иштирок этувчи тарафларнинг мулкий а·волини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миŸдорини камайтиришга ·аŸли эканлиги туfрисидаги тушунтиришларидан келиб чиŸиб, тарафларнинг манфаатларини инобатга олиб, суд ·ар иккала шартнома буйича хами харима суммасини 37800000 сумгача камайтиришни лозим топади. Суд, юŸорида баëн этилганлардан келиб чиŸиб, даъвони Ÿисман Ÿаноатлантиришни, давлат бохи ва почта xарахатини хавобгар зиммасига юклашни лозим топди. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси 234, 236, 326, 327, 437моддалари, Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодексининг 118, 176, 179 ва 180-моддаларини Ÿуллаб суд, ц р р цилди: 1. Даъво талаби Ÿисман Ÿаноатлантирилсин. 2. Жавобгар - «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан даъвогар «WBM R mit x» масъулияти чекланган хамияти фойдасига 5617220687 сум асосий Ÿарз, 37800000 сум харима, олдиндан туланган 41200 сум почта xарахати ундирилсин. 3. Даъво талабининг Ÿолган Ÿисмини Ÿаноатлантириш рад этилсин. 4. Жавобгар - «Bараxшо олтин мева» фермер xухалигидан Үзбекистон Республикаси Давлат бюдхетига 119907475,55 сум давлат бохи ундирилсин. ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга киргач, ихро вараŸалари берилсин. ал Ÿилув Ÿарори устидан шу суд орŸали Буxоро вилоят судига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида, Ÿонуний кучга киргач, олти ойлик муддат ичида кассация тартибида шикоят бериш мумкин. Судья Н.Зоиров