Решение #2840874 economic_new

****-санлы экономикалық ис Исти биринши инстанцияда көрген судья – **** Апелляция инстанциясында баянатшы судья –**** **** РЕСПУБЛИКАСЫ СУДЫ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ИСЛЕР БОЙЫНША СУДЛАЎ КОЛЛЕГИЯСЫ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСЫНЫҢ ҚАРАРЫ Нөкис қаласы **** жыл**** **** Республикасы судының экономикалық ислер бойынша судлаў коллегиясы судья****ңбасшылығында, коллегия ағзалары судьялар****ҳәм **** ибарат қурамда, судья аға жәрдемшиси****ңхаткерлигинде,даўагерўәкили жәмийетбаслығы ****, ўәкилиадвокат ****(**** жыл 11 июнь күнги 11-санлы исеним хат тийкарында), жуўапкерўәкили****ҳуқықмәсләҳатшысыларыБ.Қосымбетов, **** (**** жыл 5 ноябрь күнги ****-санлы исеним хат тийкарында),үшинши шахс **** Республикасы **** басқармасы ўәкиллери ****, **** (**** жыл 27 ноябрь күнги ****-****-санлы исеним хат тийкарында)лардыңқатнасыўында, ӨзбекстанСаўда-санаатпалатасы **** Республикасы басқармасы даўагер “**** ****”жуўапкершилиги шекленген жәмийетиниңмәпин қорғап, жуўапкер “Бизнести **** ****”АКБ ҳәм “Бизнести **** ****” **** районы филиалынан**** **** доллары қолдан берилген пайданыөндириўди сораған даўа арзасы бойынша қабыл етилгенБерунийрайонлар аралық экономикалық судының **** жыл **** күнги шешиўши қарарынаӨзбекстанСаўда-санаатпалатасы **** Республикасы басқармасынаразы болып берген апелляциялық шағымы ҳәмде қосымша ҳүжжетлерин экономикалық иси менен бирге **** Республикасы суды имаратында ашық суд мәжилисинде көрип шығып, төмендегилерди а н ы қ л а д ы: ӨзбекстанСаўда-санаатпалатасы **** Республикасы басқармасы(буннан кейин тексттеПалатадеп жүритиледи)даўагер“**** ****” жуўапкершилиги шекленген жәмийети(буннан кейин текстте даўагер деп жүритиледи)ниңмәпин қорғап, жуўапкер “Бизнести **** ****”АКБ (буннан кейин текстте жуўапкер деп жүритиледи)ҳәм“Бизнести **** ****” Беруний районы филиалы(буннан кейин текстте **** филиалы деп жүритиледи)наннен **** **** доллары қолдан берилген пайданыөндириўди сораған Судтың**** жыл 18 сентябрь күнги уйғарыўы менен****Республикасы **** басқармасы даўаның предметине қарата ғәрезсиз талаплар менен арызқылмайтуғынүшинши шахс сыпатында иске тартылған. Биринши инстанция судының **** жыл3 октябрькүнги шешиўши қарары менен даўа арза қанаатландырыўсыз қалдырылып,даўагерден республика бюджетине ******** ****,11 сом мәмлекетлик ****ҳәм Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине ******** сом суд қәрежетинөндириў белгиленген. Шешиўши қарарға наразы болыпПалатаапелляция тәртибинде шағым берген.Шағымында шешиўши қарарды бийкар етип, жаңа қарар қабыл қылыўды сораған.Оған тийкар сыпатында, даўагертәрепинен усынылған қолдан берилген пайданың есабы **** мағлыўматы итибарға алынбағанлығын,жуўапкер тәрепинен тийкарсыз прокуратураға мүрәжат қылғанлығын, ϴзбекстан Республикасы прокуратурасы жанындағы экономикалық жынаятларға қарсы гүресиў Департаменти тәрепинен жынаят исин қозғатыўдан бас тартқанлығын, даўагер ҳәм “****” жуўапкершилиги шекленген жәмийети ҳәм “****” жуўапкершилиги шекленген жәмийети орталарында өним жеткизип бериў шәртнамасы дүзилгенлигин, бул жәмийетке жуўапкер тәрепинен даўагердиң **** есап бетине пул қәрежетлерин өткермеўди усыныс бергенлигин, даўагер тәрепинен шәртнама шәртлерин орынла алмаслығы билдирилгенлигиҳәмусы малыўматқа тийкар бул жәмийетлер тәрепинен даўагерге пул қәрежетлери өткерип берилмегенлигин, буннан тысқары “****” жуўапкершилиги шекленген жәмийети тәрепинен шәртнаманы бийкарлаў тәртиби басланғанлығынкелтирген. Суд мәжилисинде қатнасқан даўагер ўәкиллериапелляциялық шағымында келтирген ўәжлерди қоллап-қуўатлап, шағымын қанаатландырыўды сорады. Суд мәжилисинде қатнасқан жуўапкер ўәкиллериапелляциялық шағымда билдирген ўәжлерди тийкарсыз деп есаплап, шешиўши қарарды өзгериссиз қалдырыўды сорады. Суд мәжилисинде қатнасқанүшинши шахс ўәкиллери нызамлы шешим қабыл етиўди сорады. Судлаў коллегиясытәреплер ўәкиллериниң түсиндирмелерин тыңлап,ис бойынша топланған ҳүжжетлерди үйренип шығып, төмендегилерге тийкар шешиўши қарарды өзгериссиз қалдырыўды лазым тапты. Ис ҳүжжетлеринеқарағанда,даўагерҳәм ТОО “****” (Қазахстан) ортасында **** жыл 1 май күни **** **** доллары муғдарында, сондай-****, даўагер ҳәм ОсОО “****” (Қырғызстан) ортасында **** жыл 20 май күни **** **** долларымуғдарында шәртнамалар дүзилген.Бул жағдай, истегиϴзбекстан Республикасының бирден бирИнтерактивмәмлекетлик хызметлери порталы арқалы Сыртқы саўдаоперацияларының бирден бирэлектронмағлыўматлар системасынакиритилгенлиги E- N R K сайты мағлыўматлары менен тастыйықланады. Истеги ТОО “****”тиң(Қазахстан)даўагерге **** жыл 9 июль күнидаўагергежоллаған ****-санлы ҳәмде ОсОО “****”тиң (Қырғызстан)**** жыл 12 июль күни даўагерге жоллаған ****-санлы қатнасхатларында,даўагерге хызмет көрсетиўши ****,яғный,жуўапкергемүрәжат еткенлигин,****, даўагер дүзилген шәртнама бойыншаислеп шығарыў миннетлемелерин орынлай алмайтуғынлығын билдиргенлигин, сонлықтан, шәртнамаға тийкартөлеўгекелисилген пул қаржысынөткермейтуғынлығын ҳәмде шәртнаманы бийкар етиў шараларын көрип атырғанлығын билдирилген. Сонлықтан, Палата даўагер мәпинде судқа даўа арзасы менен мүрәжат етип, ТОО “****” (Қазахстан)ҳәмдеОсОО “****” (Қырғызстан)менен дүзилген шәртнамалартийкарында алыўы мүмкин болған **** қолдан берилген пайдасынжуўапкерден өндириўди сораған. ПК 14-статьясының екинши бөлимине тийкар, зыян дегенде, ҳуқықыбузылған шахстың бузылған ҳуқықын тиклеў ушын қылған яки қылыўы керек болған қәрежетлери, оның мал-мүлкиниң жоғалыўы ямаса зыянланыўы (**** зыян), сондай-****, бул шахс өз ҳуқықлары бузылмағанында әдеттеги пуқаралық қарым-қатнас шараятында алыўы мүмкин болған, **** ала алмаған дәраматлары (қолданберилген пайда) түсиниледи. Өзбекстан Республикасы Жоқары хожалық суды Пленумының **** жыл 15 июнь күнги“Миннетлемелерди орынламағанлығы яки лазым дәрежеде орынламағанлығы ушын мүлкий жуўапкершилик туўрысындағы пуқаралық нызам хүжжетлерин қоллаўдын айрым мәселелери ****”ғы ****-санлы қарарының 19-бәнтинде, зыянды қаплаў менен байланыслы даўларды шешиўде судлар соны нәзерде тутыўы керек, зыянға шәртнама миннетлемелериниң орынланбағанлығы ямаса тийисли дәрежеде орынланбағанлығы тәрептиң қылған қәрежетлери, мал-мүлктиң жоғалыўы ямаса зыянланыўы, сондай-**** егер екинши тәреп шәртнама миннетлемелерин орынлағанда тәреп алыўы мүмкин болған, **** оның ала алмаған дәраматлары, ҳуқықы бузылған шахстың ҳуқықын тиклеў ушын қылған ямаса қылыўы керек болған қәрежетлери киреди.Бундай қәрежетлердиң зәрүрлиги ҳәм олардың болжамлы муғдары тийкарланған есап-****, товар, жумыс, хызмет көрсетиўдеги кемшиликлерди сапластырыў ушын кететуғын қәрежетлер сметасы (калькуляция) сыпатындағы дәлиллер, миннетлемелерди бузғанлығы ушын жуўапкершилик дәрежесин белгилейтуғын шәртнама ҳәм басқалар менен тастыйықланған болыўы керек. Қолдан берилген пайданың муғдары, егер миннетлеме орынланғанда, кредитор қылыўы керек болған **** уғрас қәрежетлерди есапқа алған ҳалда анықланыўы шәрт.Атап айтқанда, шийки зат ямаса комплектлеўши буйымларды жеткерип бермеў нәтийжесинде алынбай қалған дәрамат түриндеги зыянды қаплаў **** талап бойынша бундай дәраматтың муғдары усы товарлардың қарыйдарлары менен дүзилген шәртнамада нәзерде тутылған таяр өнимлерди сатыў баҳасынан келип шыққан ҳалда, жеткерип берилмеген шийки зат ямаса комплектлеўши буйымлардың баҳасы, транспорт-таярлаў қәрежетлери ҳәм таяр өнимлерди ислеп шығарыў менен байланыслы болған басқа да қәрежетлерди шегирип таслаў жолы менен анықланыўы зәрүр деп түсиндирилген. Өзбекстан Республикасы Пуқаралық кодекси (кейинги орынларда ПК депжүритиледи)ниң ****-статьясының биринши бөлимине муўапық, нызамсыз ҳәрекет (ҳәрекетсизлик) себеплипуқараның шахсына яки мал-мүлкине келтирилген зиян, сондай-**** юридик шахсқа келтирилген зыян, соның ишинде қолдан берилген пайдазыянды келтирген шахс тәрепинен толық көлемде қапланыўы лазым. ****, әйне жуўапкер тәрепинендаўагердиң искерлигине нызамсыз араласқанлығы,исбилерменлик абыройыназыян келтиргенлиги, биле тура жалған мағлыўматлартарқатқанлығын тастыйықлаўшы ҳүжжетлердаўагертәрепиненусынылмады. Сонлықтан, биринши инстанция судыдаўа арзаны қанаатландырыўсыз қалдырыў**** дурыс **** келгендеп есаплайды. Соныңменен бирге, ПК 47-статьясының үшинши бөлимине муўапық, егер нызамда басқаша тәртип белгиленген болмаса, филиал юридикалық шахс есапланбайды.Олар өзлерин дүзген юридикалық шахс тәрепинен мал-мүлкпенен тәмийинленеди ҳәмде олар тастыйыклаған уставлар тийкарында ис алып барады. Сонлықтан, биринши инстанция суды“Бизнести **** ****”Беруний районы филиалы юридикалық шахс есапланбаслығы себепли даўаның филиалға қаратылған бөлегинӨзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллық кодекси (буннан кейин тексттеЭПКдеп жүритиледи)ниң ****-статьясына муўапық өндиристен қысқартыў **** дурыс шешимге келген. ЭПК****-статьясы биринши бөлиминиң 1-бәнтине тийкар,апелляция инстанциясы суды апелляциялық шағымды (протестти) көриў нәтийжелери бойынша шешиўши қарарын өзгериссиз қалдырыўға ****. ЭПКниң****-статьясына тийкар, мәмлекетлик **** айыпкер шахстан өндирилиўи лазым. Жоқарыдағыларға тийкарланып, апелляция инстанция суды биринши инстанция судының шешиўши қарарын өзгериссиз, апелляциялық шағымды қанаатландырыўсыз қалдырыўды,даўагерден республика бюджетине****,05сом мәмлекетлик ****ҳәмӨзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине **** сом суд мәжилиси видеоконференциялық байланыс режиминде көрип шығылыўы менен байланыслы суд қәрежетинөндириўди, жуўапкер тәрепинентөленген****сом почта қәрежетиноныңмойнында қалдырыўды лазым табады. Өзбекстан Республикасы Экономикалық процессуаллық кодексиниң****, ****, ****-статьяларын қоллап, апелляция инстанциясы суды қ а р а р е т т и: Берунийрайонлар аралық экономикалық судының **** жыл **** күнги шешиўши қарары өзгериссиз, апелляциялық шағым қанаатландырыўсыз қалдырылсын. Даўагер“**** ****”жуўапкершилиги шекленген жәмийети тәрепинен апелляциялық шағым ушын төленген ****сом почта қәрежетионыңмойнында қалдырылсын. Даўагер“**** ****” жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен республика бюджетине****,05сом мәмлекетлик **** өндирилсин. Даўагер“**** ****”жуўапкершилиги шекленген жәмийетинен Өзбекстан Республикасы Жоқарғы суды депозитине **** сом судқәрежети өндирилсин. Қарарға тийкар орынлаў хатларберилсин. Қарар қабыл етилген күннен баслап нызамлы күшине киреди. Қарарға наразы тәреп қарар үстинен **** Республикасы судына ревизия тәртибинде шағым етиўге (протест келтириўге) ****. Басшылық етиўши: **** коллегия ағзалары: **** ****