← Назад
Решение #2840878 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
3
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| Конун | 51 | — | law | |
| Конун | 55 | — | law | |
| ИПК | 118 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-1802-2502/5862-сонли иктисодий иш
УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН
ХДЛ КИЛУВ КАРОРИ
Шахрисабз шахри
2025 йил 27 ноябрь
Шахрисабз туманлараро иктисодий судининг судьяси З.Эшмирзаев
раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, карздор вакили
Ш.Рахмонов (2025 йил 10 октябрдаги 4-сонли ишончнома асосида) ва
муваккат бошкарувчи А.Ачиловнинг иштирокида, кредитор “Imr nb k
vt t Inv st” МЧЖнинг карздор “Tur n G ld Busin ss” МЧЖни туловга
кобилиятсизликнинг умумий таомили буйича туловга кобилиятсиз деб топиш
тугрисидаги аризасини суд биносида, очик суд мажлисида куриб чикиб,
куйидагиларни
а н и к л а д и:
“Imr nb k vt t Inv st” МЧЖ (бундан буён матнда кредитор ёки деб
юритилади) ариза билан судга мурожаат килиб, “Tur n G ld Busin ss”
МЧЖни (бундан буён матнда карздор деб юритилади) туловга
кобилиятсизликнинг умумий таомили буйича туловга кобилиятсиз деб
топишни сураган.
Суднинг 2025 йил 29 августдаги ажрими билан ариза иш юритишга
кабул килинган ва карздорга нисбатан туловга кобилиятсизлик тугрисидаги
иш кузгатилиб, кузатув таомили жорий этилган, карздорга муваккат
бошкарувчи этиб, биринчи тоифали суд бошкарувчиси аттестатига эга булган
Ачилов Абдували Норбобоевичнинг номзоди тасдикланган.
Суд мухокамаси вакти ва жойи хакида тегишли тартибда хабардор
килинган кредиторлар суд мажлисига келмади.
Г арчи суд мажлисида кредитор вакили иштирок этмаган булсада, судга
ариза такдим килишда олдиндан туланган давлат божи ва почта
харажатларини кредитор зиммасида колдиришни, ишни кредитор вакили
иштирокисиз куриб чикишни сураган.
Шунингдек, кредитор ^ашкадарё солик инспекцияси вакили суд
мажлисида иштирок этмаган булсада, карздор томонидан солик хисоботи
такдим килинаётганлиги ва туловларни амалга ошириб келаётганлиги
сабабли карздорни туловга кобилиятсиз деб топишга карши эканлиги хакида
2025 йил 27 ноябрда 35-155969-сонли хат такдим килган.
Шу сабабли суд Узбекистан Республикаси Иктисодий процессуал
кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) 128, 170-моддаларига
асосан ишни кредиторларнинг иштирокисиз куриб чикишни лозим топди.
Суд мажлисида карздор вакили иштирок этиб, кредиторлар олдидаги
карздорлик ва бюджет олдидаги карздорлик тулик коплаб берилганлигини,
шунингдек муваккат бошкарувчининг мехнатига хам хак тулаб
берилганлигини маълум килиб, аризани каноатлантиришни рад килишни
суради.
2
Суд мажлисида иштирок этган муваккат бошкарувчи вакили Нукус
туманлараро иктисодий судининг хал килув карори билан карздордан
кредиторга 75 000 000 сум карз, 5 000 000 сум пеня, 37 500 сум почта
харажати ундириш белгиланганлигини, жами карздорлик 80 037 500 сумни
ташкил этганлигини, кредитор “Imr nb k vt t Inv st” МЧЖдан ташкари
Кашкадарё вилоят солик бошкармаси олдида бюджет ва бюджетдан ташкари
жамгармасидан карздорлиги 79 739 276,21 сум карзи мавжудлигини, судга
ариза билан мурожаат килинганидан сунг карздор барча карздорликни коплаб
берганлигини, шунингдек карздор муваккат бошкарувчига хак тулик тулаб
берганлигини маълум килиб, аризани рад килишни суради.
Суд, муваккат бошкарувчи ва карздор вакилининг тушунтиришларини
эшитиб, иш хужжатларини хамда муваккат бошкарувчи томонидан судга
такдим этилган хужжатларни урганиб чикиб, куйидагиларга кура аризани
каноатлантиришни рад этишни лозим деб топди.
“Туловга кобилиятсизлик тугрисида”ги Узбекистон Республикаси
Конунининг (матнда Конун деб юритилади) 5-моддасига асосан туловга
кобилиятсизлик аломатлари куйидагилардан иборат:
вактинча туловга кобилиятсизлик - агар тегишли мажбуриятлар юзага
келган санадан эътиборан уч ой ичида карздор томонидан бажарилмаган
булса, шахарни ташкил этувчи корхона хамда унга тенглаштирилган
корхоналар томонидан эса олти ой ичида бажарилмаса, судга мурожаат этиш
санасида карздорнинг пул мажбуриятлари буйича кредиторлар талабларини
каноатлантиришга ва (ёки) соликдар хамда йигимлар буйича уз
мажбуриятларини бажаришга кодир эмаслиги;
доимий туловга кобилиятсизлик - агар судга ариза бериш санасидаги ва
ариза берилган йилнинг бошидаги хисобот даврида, агарда ариза йилнинг
биринчи чорагида берилган булса, утган йилнинг бошидаги хисобот даврида
карздорнинг мажбуриятлари унинг активлари кийматидан ошиб кетган булса.
Иш хужжатларидан куринишича, карздор 2023 йил 28 октябрда
2299787-сонли тартиб раками билан давлат руйхатидан утказилган булиб,
карздорнинг юридик манзили Кашкадарё вилояти, Китоб тумани, Богбон
КФЙ, Богбон махалласи, янги Чармгар мавзеси, 394-уй курсатилган. Низом
бошка орлаик махсулотлар улгуржи савдосидан иборат булган.
Кредитор томонидан карздорнинг фаолияти урганилганда, Нукус
туманлараро иктисодий судининг хал килув карори билан карздордан
кредиторга 75 000 000 сум карз, 5 000 000 сум пеня, 37 500 сум почта
харажати ундириш белгиланганлигини, ижро хужжати мажбурий ижро
бюроси Китоб туман булимига юборилган, лекин вужудга келган
карздорликни ундиришни имкони булмаган.
Шу сабабли кредитор карздорни банкрот деб топиш хакида судга ариза
билан мурожаат килган.
Бирок, муваккат бошкарувчи томонидан такдим килинган карздорнинг
молиявий хужалик фаолияти натижалари тахлили тугрисидаги маълумотига
кура, ариза судга такдим этилганидан сунг карздор томонидан кредиторлар
олдидаги карздорликлар тулик тулаб берилганлиги аникланди.
3
Шу билан бирга муваккат бошкарувчи томонидан судга такдим хисобот
такдим килиниб, карздор иктисодий фаолиятида сохта туловга
кобилиятсизлик аломатлари аникланганлиги сабабли карздорни туловга
кобилиятсиз деб топиш хакида рад этилиши суралган.
Конуннинг 51-моддасига кура туловга кобилиятсизлик тугрисидаги
ишни куриб чикиш натижалари буйича суд куйидаги суд хужжатларидан
бирини, яъни карздорни банкрот деб топиш ва тугатишга доир иттт
юритишни бошлаш хакидаги карор, карздорни банкрот деб топишни рад этиш
тугрисидаги карор, суд санацияси тартиб-таомилини жорий этиш ва унинг
муддатини узайтириш тугрисидаги ажрим, ташки бошкарув тартибтаомилини жорий этиш ва унинг муддатини узайтириш тугрисидаги ажрим,
туловга кобилиятсизлик тугрисидаги иш юритишни тугатиш хакида ажрим,
туловга кобилиятсизлик тугрисида иш кузгатиш хакидаги аризани курмасдан
колдириш тугрисидаги ажрим, келишув битимини тасдикдаш тугрисидаги
ажрим кабул килади.
Конуннинг 55-моддасига кура суднинг карздорни банкрот деб топишни
рад этиш тугрисидаги карори куйидаги холларда кабул килинади:
туловга кобилиятсизлик аломатлари аникланмаганда;
суд туловга кобилиятсизлик тугрисидаги иш буйича карор кабул
килгунига
кадар
кредиторларнинг
билдирилган
талаблари
каноатлантирилганда;
сохта туловга кобилиятсизлик аникланганда.
Суднинг карздорни банкрот деб топишни рад этиш тугрисидаги карори
ушбу Конунда назарда тутилган бошка холларда хам кабул килиниши
мумкин.
Муваккат бошкарувчи томонидан карздорнинг молиявий ахволи тахлил
килинганда 2024 йил охиридаги барча активлари 2 917 025,0 минг сумни,
мажбуриятлари эса 2 359 880,0 минг сумни ташкил этиши аникланган.
Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2013 йил 14
августдаги “Сохта туловга кобилиятсизлик, туловга кобилиятсизликни
яшириш ва касддан туловга кобилиятсизликка олиб келиш аломатларини
аниклаш коидаларини тасдиклаш тугрисида”ги карорига илова “Сохта
туловга кобилиятсизлик, туловга кобилиятсизликни яшириш ва касддан
туловга
кобилиятсизликка
олиб
келиш
аломатларини
аниклаш
коидалари”нинг 2-бандига кура сохта туловга кобилиятсизлик - юридик ва
жисмоний шахс, шунингдек якка тартибдаги тадбиркорнинг уз
мажбуриятларини иктисодий жихатдан бажара олиши хакида била туриб, пул
мажбуриятлари буйича кредиторларнинг талабларини каноатлантириш ва
(ёки) солик хамда йигимлар буйича уз мажбуриятини тулик хажмда бажара
олмаслиги тугрисида эълон бериши натижасида кредиторларга зарар
етказилиши хисобланади.
Шунингдек, Коидаларнинг 10-бандига кура, карздорнинг уни туловга
кобилиятсизлик тугрисида иш кузгатиш тугрисидаги ариза билан иктисодий
судга мурожаат килган санада пул мажбуриятлари буйича кредиторларнинг
талабларини каноатлантириш ва (ёки) солик хамда йигимлар буйича уз
4
мажбуриятини тулик хажмда бажариш имкониятининг мавжудлиги сохта
туловга кобилиятсизлик аломати хисобланади.
Муваккат бошкарувчи судга такдим этган хисоботи оркали карздор
иктисодий фаолиятида сохта туловга кобилиятсизлик аломатлари
аникланганлигини кайд этган булсада, бирок карздор узини-узи туловга
кобилиятсиз деб топиш хакида ариза билан мурожаат килмаган.
Иш буйича тупланган хужжатлар хамда карздор ва муваккат
бошкарувчининг тушунтиришлари билан карздор томонидан кредиторлар
олдидаги карздорлиги тулик туланганлиги уз исботини топди.
Шу сабабли карздорнинг туловга кобилиятсизлик аломатлари
аникланмаганлиги, карздор томонидан кредиторлар олдидаги карздорлиги
тулик туланганлиги сабабли суд кредиторнинг аризасини каноатлантиришни
рад этишни лозим топди.
Шунингдек, карздор томонидан муваккат бошкарувчи учун хам тулаб
берилганлиги аникданди.
ИПК 118-моддасининг саккизинчи кисмига кура, ишда иштирок этувчи
шахсларнинг суд харажатларини таксимлаш тугрисидаги келишувига кура,
суд ушбу келишувга мувофик хал килув карорини кабул килади.
Кредитор судга ариза такдим килиб, ариза такдим килишда олдиндан
туланган давлат божи ва почта харажатларини кредитор зиммасида
колдиришни сураган.
Кайд этилганларга асосан, суд кредиторнинг карздорни банкрот деб
топиш тугрисидаги аризасини каноатлантиришни рад килишни, суд
харажатларини кредитор зиммасига колдиришни лозим топди.
Конуннинг 51-моддаси иккинчи кисмига кура, туловга кобилиятсизлик
тугрисидаги иш буйича суд хужжатлари, агар ушбу Конунда бошкача коида
белгиланмаган булса, дархол ижро этилиши лозим.
Бинобарин, Узбекистан
Республикаси Иктисодий процессуал
кодексининг 118, 128, 170, 176-179, 186-моддаларига асосланиб, суд
К а р о р к и л д и:
Аризани каноатлантириш рад этилсин.
Олдиндан туланган 618 000 сум давлат божи ва 41 200 сум почта
харажатлари “Imr nb k vt t Inv st” МЧЖ зиммасида колдирилсин.
“Tur n G ld Busin ss” МЧЖдан Узбекистан Республикаси Олий суди
депозит хисобварагига ишни видеоференцалока режимида куриш билан
боглик 103 000 сум харажат ундирилсин.
Кал килув карори конуний кучга киргач ижро варакаси берилсин.
Мазкур хал килув карори устидан у кабул килинган кундан эътиборан
удининг иктисодий ишлар
бир ой ичида шу суд оркали Ка
конуний кучга кирган ва
буйича судлов хайъатига апелля
i устидан у конуний кучга
апелляция тартибида курилмаган
тартибида шикоят килитии
кирган кундан эътиборан олти ой
(протест келтириши) мумкин.
Раислик килувчи, судья
З.Эшмирзаев