Решение #2840937 Экономические

4-1704-2501/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Избоскан тумани ****5йил27 ноябрь Избоскан туманлараро иқтисодий суди,судьяси****қаровнинг раислигида,судья ёрдамчиси****нинг котиблигида,даъвогар вакили ҳуқуқшуноси****(**** йил 20 май кунги 420/****-сонли ишончнома асосида), жавобгар иштирок этмади,даъвогарчет эл капитали иштирокидаги“****” акциядорлик тижорат ****нингжавобгар “Asil-b k L gisti s” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан муддати ўтган****,94 vr кредит танидан, ****,67 vr муддат ўтган фоиз қарздорлиги,73,40 vr ҳисобланган пеняниундириштўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни, Избоскан туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Чет эл капитали иштирокидаги “****” акциядорлик тижорат **** (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризасибилан мурожаат қилиб,“Asil-b k L gisti s” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)ҳисобиданмуддати ўтганмуддати ўтган****,94 vr кредит танидан, ****,67 vr муддат ўтган фоиз қарздорлиги,73,40 vr ҳисобланган пеняниундиришни сўраган. Даъвогар вакили суд **** иштирок этиб, жавобгарга **** кредит қарздорлиги юзасидан муддати ўтган кредит қарздорлигинитўламаганлиги сабаблисудга даъво аризаси билан мурожаат қилинганлигини, суд **** якунига қадарли ҳамжавобгартўловларни амалга оширмаганлигини билдириб,даъвони тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Жавобгар жамият раҳбариёки вакилисуд **** иштирокэтмади,Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан,ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Даъво ариза ва унга илова қилинган ҳужжатларда баён қилинишича, даъвогар билан жавобгар ўртасида2023йил 30майкуни ****/06сонликредит шартномаси (бундан буён матнда шартнома” деб юритилади) тузилган. Мазкур кредит шартномасининг шартлари бўйича, даъвогар томонидан**** vr миқдорида,48оймуддатга, йиллик14фоиз устама тўлаш шарти билан жавобгарга кредит маблағлари ****,жавобгарэсакредит тани ва фоизларини тўлов жадвалига асосан ўз **** тўлаб бориш **** ўз зиммасига олган. Кредит шартномасида кредит маблағлари ва фоизлари тўланиб борилиш муддатлари **** келишилган бўлса-да, жавобгар ушбу тўлов муддатларини бузиб, кредит шартномаси бўйича ўз **** ****.Бунинг натижасида****5йил3 ноябрькуниҳолатига жавобгарнингмуддати ўтган****,94 vr кредит танидан, ****,67 vr муддат ўтган фоизиданқарздорлигиҳосил бўлган,ўз **** тўланмаганлигини сабабли73,40 vr пеняҳисобланган. Таъкидлаш жоизки, жавобгар2 ойданортиқ муддат давомидатўловларни кечиктирган, қолаверса ҳар ойда**** vr дантўловларни амалга ошириш керак бўлсада,****,94 vr кредит танидан,****,67 vr фоизидан бўлган қарздорлигини тўламасдан келган.Ўз **** тўловларни амалга оширмаганлиги натижасида73,40 vr пеня ҳам ҳосил бўлган. Даъвогар ****5йилоктябрь ойида жавобгарга муддати ўтган кредит тани ва фоизларидан бўлган қарздорликни тўлашни, акс ҳолда кредит қарздорлигини муддатидан олдин қайтариш, кредит шартномасини муддатидан олдин бекор қилиш **** судга даъво ариза билан мурожаат қилиш **** талабнома юборилган.Талабнома оқибатсиз қолдирилганидан сўнг судга даъво ариза билан мурожаат қилинган. Зеро, тарафлар ўртасида тузилган кредит шартномасининг6.2.1бандигакўра,**** кредит ва унга ҳисобланган фоизларни мазкур шартноманинг **** қисми сифатида илова қилинган қайтариш жадвалида белгиланган муддатда тўлаб боришбелгиланган. Мазкур шартноманинг12.4-бандида **** ҳуқуқи кўрсатилган бўлиб,ушбу банднингj-хатбошисида, кредит ва унга ҳисобланган фоизларни шартнома ва қўшимча шартномада белгиланган муддатдан 30 кун ва ундан ортиқ муддатга кечиктирса,k-хатбошисида, кредит ва унга ҳисобланган фоизларни мунтазам равишдакечиктириб тўланиши, яъни ўн икки ой давомида тўлов жадвалини уч ва ундан ортиқ маротаба бузса **** кредит маблағларини қайтариб олишҳуқуқи мавжудлиги кўрсатилган. Шартноманинг8.4-бандига биноан, қарз олувчи кредит тўловларини ўз **** тўламаган ҳамда улар юзасидан муддати ўтган қарзлар юзага келган ҳолларда тўлов кечиктирилган ҳар бир кун учун **** муддати ўтган кредит танига нисбатан 0,2 фоиз миқдорида, муддати ўтган кредит фоизига нисбатан 0,2 фоиз миқдорида пеня тўлайди. Даъво талабини асослилиги,даъвогарвакилини суд **** берган кўргазмаси, ишдаги мавжуд хужжатлар, **** этилган хужжатлари, кредит шартномаси ва тўлов жадвали билан ўз тасдиғини топди. Шу сабабли суд даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Зеро, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда “ФК” деб юритилади)нинг****-моддасига асосан, кредитшартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФКнинг 734-моддасига биноан,агар қонунда ёки қарз шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, қарз берувчи (юридик шахс ёки фуқаро) қарз олувчидан қарз суммасига шартномада белгиланган миқдорда ва тартибда фоизлар олиш ҳуқуқига эга бўлади. ФКнинг 736-моддасига кўра,қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ЎзбекистонРеспубликаси Олий суди пленумининг,ЎзбекистонРеспубликасиОлий хўжалик суди пленумининг**** йил 22 декабрдаги ****-сонли “Кредит шартномаларидан келиб чиқадиган **** **** таъминлаш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги Қарорининг 3-бандига кўра,**** ёки бошқа кредит ташкилоти ва қарз олувчи ўртасида кредит шартномасидан келиб чиқадиган ҳуқуқий муносабат кредит ташкилотининг кейинчалик, келишилган муддатларда, кредит бериш (кредит линиясини очиш) **** ва қарз олувчининг олинган кредитни қайтариш ва у бўйича фоизларни тўлаш **** ўз ичига олади. ФКнинг ****-моддасига асосан,неустойка тўлаш тарафларнинг келишувида назарда тутилган ёки тутилмаганлигидан қатъи назар, кредитор қонунда белгиланган неустойка (қонуний неустойка)ни тўлашни талаб қилишга ****. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, суд **** жавобгар ҳисобидан ундиришни лозим топди. Чунки, ИПК ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг Давлат божи тўғрисидаги қонунида,мулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб қайд этилган. Юқоридагиларга мувофиқ суд, Республика бюджетигажавобгар ҳисобидан****,15сўмдавлат божи, даъвогар фойдасига37 500сўм почта **** ундиришни лозим топди. Бинобарин суд, Ўзбекистон Республикаси ФКнинг 734, 736, ****моддаларини, ИПК ****,****,****, ****-моддасини қўллаб, ҚАРОР ҚИЛДИ: Даъво талабитўлиқ қаноатлантирилсин. “Asil-b k L gisti s” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан: Чет эл капитали иштирокидаги “****” акциядорлик тижорат **** фойдасига**** йил3 ноябрькуни ҳолатигамуддати ўтганкредит танидан бўлган****,94 vr қарздорлик, ****,67 vr муддат ўтган фоиз қарздорлик,73,40 vr ҳисобланган пенява****сўм почта ****; Республика бюджетига****,15сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ой ўтганидан сўнг қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаббир ой муддат ичидаИзбоскан туманлараро иқтисодий суди орқали Андижон вилоятсудига апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раислик этувчи, судья ****қаров