Решение #2840962 Экономические

****02/****-сонли иқтисодий иш Ҳал қилув қарори Жиззах шахри Ўзбекистон Республикаси номидан 2025йил27 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий судининг судьяси**** раислигида, судья ёрдамчиси****ғунбоевкотиблигида,даъвогарЖиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУКнингжавобгар"SANGZO TA`MINOT INVEST"****дан26.****.**** сўм пеня ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишни, даъвогарЖиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУК вакили**** (**** йил 11 февралдаги ишончнома асосида)иштирокида, жавобгар"SANGZO TA`MINOT INVEST"**** вакили иштирокисиз,Жиззах туманлараро иқтисодий суди биносида очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни-, АНИҚЛАДИ: Жиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУК(кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб,«SANGZO TA`MINOT INVEST»****(кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) буюртмачи-(даъвогар) ва****-(жавобгар) ўртасида20.09.****4йилда№1****-сонлиқиймати ****.****.**** сўмлик Зомин тумани, Қайирма МФЙда жойлашган туман тиббиёт техникуми ҳудудидаги1-сонли қозонхонасидаги уқув биноларигаборувчи д-**** ва д-76 жами **** метр янги иссиқлик тормоқларини тортиш иссиқлик қопламалар (изолация қилиш)ўраш, мукаммал таъмирлаш объекти бўйича қурилиш ишларини **** юзасиданпудрат шартномаситузилиб, унгаасосанжавобгар ишларни30 кунгакечиктирилган ишларнинг ҳар бир кунига 0,5 фоизи миқдорида пеня ҳисобланиб, пеня суммаси26.****.****сўмни ташкил этган Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 65- бандида**** ишларни ўз **** **** учунБуюртмачига муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун ****ишлар қийматинигқисмининг 0,5 фоизи миқдорида пеня тўлаши, бироқ ****ишлар қийматинигқисмининг 30 фоизидан ошмаслиги қайд этилганлиги, ҳисобланганжамипеня суммаси26.****.**** сўмни ташкил этиши кўрсатилиб,жавобгардан шу миқдорда пеняундириб бериш сўралган. Суд **** қатнашган даъвогар вакилидаъво талабидаги **** такрорлаб, жавобгар вакили томонидан қарздорлик тўланмаганлиги сабабли,даъво талабини қаноатлантиришни сўради. Суд **** ****важойитўғрисида тегишли тартибдахабардорбўлмаганжавобгар вакили суд **** иштирок этмади. Ўзбекистон Республикаси иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддаси учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Ушбу холатда суд, **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб, жавобгар вакилининг иштирокисиз ишни кўришни мумкин деб ҳисоблайди. Суд,даъвогар вакилинингкўрсатмаларини тинглаб, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвони қисман қаноатлантиришни лозим деб ҳисоблайди. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,Жиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУК(Буюртмачи) ва«SANGZO TA`MINOT INVEST»****барака»****(****) ўртасида 20.09.****йилда№****-сонли пудрат шарномаси тузилган. ФКнинг ****-моддасига кўра, пудрат шартномаси бўйича бир тараф (пудратчи) иккинчи тараф (буюртмачи)нинг топшириғига биноан маълум бир ишни **** ва унинг натижасини буюртмачига белгиланган муддатда топшириш **** олади, буюртмачи эса иш натижасини қабул қилиб олиш ва бунинг учун **** тўлаш **** олади.Агар қонун ҳужжатларида ёхуд тарафлар келишувида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, ишни **** учун пудратчи таваккал қилади. ФКнинг ****-моддасига кўра, пудрат шартномасида ишни **** бошланғич ва охирги муддатлари кўрсатилади.Тарафлар ўртасидаги келишувга мувофиқ, шартномада ишнинг айрим босқичларини тугаллаш муддатлари (оралиқ муддатлар) ҳам назарда тутилиши мумкин. Пудрат шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, пудратчи ишни **** бошланғич ва охирги, шунингдек оралиқ муддатларини бузганлик учун жавобгар бўлади. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг65-бандида**** ишларни ўз **** **** учунБуюртмачига муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун ****ишлар қийматинигқисмининг 0,5 фоизи миқдорида пеня тўлаши, бироқ ****ишлар қийматинигқисмининг 30 фоизидан ошмаслиги қайд этилган. Шартномада белгиланган ишларни топшириш муддатига амал қилмасдан шартнома **** лозим **** ****.Оқибатда, буюртмачи шартноманинг 65-бандига асосланиб, **** ишлар қийматининг 0,5 фоизи миқдорида кечиктирилган кунларга26.****.**** сўм пеня ҳисоблаган. Мазкур ҳолатда, суд, даъвогарнинг жавобгардан пеня ундириш тўғрисидаги даъво талабини асосли деб ҳисоблайди. ФКнинг 11-моддасида фуқаролик ҳуқуқлари неустойка ундириш йўли билан ҳимоя қилиниши белгиланган. ФКнинг ****-моддасида, суд алоҳида ҳолларда қарздор ва кредиторнинг манфаатларини ҳисобга олиб, кредиторга тўланиши лозим бўлган неустойкани камайтириш ҳуқуқига эга эканлиги кўрсатилган. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги **** йил 15 июндаги ****-сонли қарорининг 4-бандида, ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, суд қарздор томонидан **** **** ****, **** иштирок этувчи тарафларнинг мулкий аҳволини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миқдорини камайтиришга****.Шу билан бирга, неустойканинг энг кам миқдори ФКнинг ****-моддасида кўрсатилган фоизлар миқдоридан кам бўлмаслиги лозимлиги тўғрисида тушунтириш берилган. Мазкур ҳолатда суд, қарздор ва кредиторнинг манфаатларини ҳисобга олиб, жавобгардан ундирилиши талаб қилинган пеня миқдорини13.****.****сўмга қадар камайтиришни, жавобгардан даъвогар фойдасига13.****.****сўм пеня ундиришни лозим топди. ИПКнинг ****-моддаси олтинчи қисмига кўра, агар даъвогар томонидан билдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб, бироқ унинг миқдори қонунчиликда белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолда суд томонидан камайтирилган бўлса, суд **** камайтирилиши ҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлган неустойка суммасидан келиб чиққан ҳолда, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши лозим. Қайд этилганларга кўра суд, даъвогарнинг даъво талабини қисман қаноатлантиришни, жавобгар«SANGZO TA`MINOT INVEST»****дан даъвогарЖиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУКфойдасига13.****.****сўм пеня ундиришни, даъво талабинингқолганқисмини қаноатлантиришни рад этишни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, жавобгар«SANGZO TA`MINOT INVEST»****дан даъвогар Жиззах вилоят ҳокимлиги “Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУКфойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта **** ва Республика бюджетига****.****сўм давлат божи ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга кўра, ИПКнинг ****, ****, ****,****-моддаларини қўллаб, суд- ҚАРОРҚИЛДИ: Даъвогарнинг даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар«SANGZO TA`MINOT INVEST»****дан даъвогарЖиззах вилоят ҳокимлиги“Ягона буюртмачи хизмати”инжиниринг компаниясиДУКфойдасига13.****.****сўм пеня ҳамда олдиндан тўланган41.****сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабинингқолганқисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар«SANGZO TA`MINOT INVEST»****дан Республика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинганидан кейин бир ой ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қароридан норози бўлган тарафлар бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция шикояти ёхуд ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Раислик қилувчи, судья ****