Решение #2841045 economic_new

****/****-сонлииқтисодий иш **** Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья М.Бобоназаровтомонидан якка тартибда, Ўзбекистон савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармасинингдаъвогарАТ «****»манфаатида,жавобгар«******» оилавий ****дан.****.****сўм кредит фоизи, ****.**** сўм пеня жами .****.****сўмундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида Урганч туманлараро иқтисодий судида кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда – Палата деб юритилади)АТ «****»(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатида,Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар«******» оилавий **** (бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан.****.****сўм кредит фоизи,****.****сўм пеня ундиришнисўраган. Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда –ИПКдеб юритилади)нинг ****4-моддасига кўра, даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш тўғрисида суд **** чиқаради, **** иш соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўрилишини ҳамда иш кўриб чиқиладиган санани кўрсатади. Жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади. Даъво аризаси юзасидан ёзма фикр жавобгар ёки унинг вакили томонидан имзоланади.Вакил томонидан имзоланган ёзма фикрга ишончнома илова қилинади. Даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Белгиланган муддат ўтганидан кейин судга келиб тушган даъво аризаси юзасидан ёзма фикр, далиллар ва бошқа ҳужжатлар, агар уларни белгиланган муддатда **** этишнинг имкони бўлмаганлиги тараф томонидан асослантирилган ва улар суд томонидан ҳал қилув қарори қабул қилингунига қадар келиб тушган бўлса, қабул қилинади. Соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кунданэътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни **** этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади.Ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиш муддати узайтирилмайди.Суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд тарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) **** текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Бироқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмади. Даъвогар **** йил кунги ****-сонли маълумотномани судга **** қилиб, унда жавобгарнинг **** йил 27 ноябрь ҳолатига муддати ўтган қарздорлиги мавжуд эмаслиги маълум қилинган. Ушбу ҳолатда суд **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонирад этишнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон РеспубликасинингФуқаролик кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкурҳолатда тарафларнинг **** кредит шартномасидан келиб чиққан. ФК****-моддаси асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, АТ «****» Хоразм ҳудудий комплекс хизматлар кўрсатиш марказива«******» оилавий **** ўртасида ****Y****-сонликредит шартномаси тузилган. Шартномагаасосан жавобгарга косметологияфаолиятини кенгайтириш ****асосий воситалар (косметология ускуналари) сотиб олиш учун 36ой муддатга, 6ой имтиёзли давр биланйиллик25фоизтўлаш шартибилан50.****.****сўм кредит ****. Шартноманинг1.1-бандига асосан жавобгар асосий кредит қарз ва унга ҳисобланган фоизларникредитни қайтариш графигига асосан келишилган муддатлардатўлаш**** олган. **** кредитни қайтариш бўйича тарафлар ўртасида тўлов жадвали тасдиқланиб, шартномага илова қилинган. Бироқ, жавобгартомониданкредитфоизитўлов жадвалида белгиланган муддатлардақайтарилмаганванатижада****5йил31 октябрьҳолатигажавобгарнинг **** олдида график бўйичамуддати ўтганкредит фоизидан.****.****сўм, муддатли фоиз қарздорлиги ****.**** сўмва тўлов кечиктирилганлиги учунҳисобланган пенядан****.****сўмқарздорлик вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз қолдирилган. Шундан кейин,палатадаъвогарманфаатида судга юқоридаги талаблар билан мурожаат қилган. ФК****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак ФК****-моддасига асосан кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланиши мумкин. ФК****-моддасига кўра, агар қарз шартномасига қарзни қисман (бўлиббўлиб) назарда тутилган бўлса, қарз олувчи қарзнинг навбатдаги қисмини қайтариш учун белгиланган муддатни бузган ****, қарз берувчи қарзнинг барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. Тарафлар ўртасида тузилган кредит шартномасининг2.5-бандида қарздор кредитва/ёкифоизларни тўлаш муддатини бир кунга кечиктирган **** кредитор кредитнинг қолган барча суммасини тегишли фоизлар билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилиши мумкинлигибелгиланган. Шартноманинг 5.1-бандида қарздор мазкур битим бўйича ўз **** **** ёки лозим **** **** кечиктирган **** ҳар бир кечиктирилган кун учун кечиктирилган фоиз суммасининг 0,4 фоизи миқдорида, аммо кечиктирилган тўлов суммасининг 50 фоизидан ортиқ бўлмаган миқдорда пеня тўлаши белгиланган. Жавобгар кредит фоизларини белгиланган муддатларда қайтармаганлиги ишдаги ҳужжатлар ва судда аниқланган ҳолатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Бундай ҳолатда суддаъвогарнингкредит фоизива ҳисобланган пеня ундириш талабини асосли деб ҳисоблайди,бироқсуд **** кунига қадар жавобгар томониданкредит фоизива пеняқарзларитўлиқ тўланганлиги сабабли,суд даъвониқаноатлантиришни рад этишни лозим деб топади. ИПК68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПК****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Баён этилганларга асосан суд,жавобгар қарздорликни суд **** ихтиёрий тўлаганлиги сабаблидаъвонирад қилишни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****,****, ****,****4,****5-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: ЎзбекистонСавдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошқармасинингдаъвогарАТ «****»манфаатида,жавобгар«******» оилавий ****3.****.****сўм кредит фоизи, ****.**** сўм пеняжами .****.**** сўмундириш тўғрисидаги даъво аризасини қаноатлантириш рад этилсин. «******» оилавий ****дан АТ «А****»фойдасига *****сўм почта **** ундирилсин. «******» оилавий ****данРеспублика бюджетига****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****си берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози тараф ўн кунлик муддат ичида шу суд орқали Хоразм вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят қилишга ****. Судья ****