Решение #2841049 economic_new

****4-2504/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Қумқўрғонтумани ****5йил27 ноябрь Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий суди судьясиТ.**** раислигида,судья ёрдамчисиИ.Поёновнинг котиблигида,даъвогар “**** ****” масъулияти чекланган жамиятининг,жавобгар“ABDURASUL CHOBOG’ON”фермер хўжалигидан**** сўмқарздорлик (ҳакамлик йиғими)ва олдиндан тўлангансуд****ларини ундириш тўғрисидагидаъво аризасибўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогардан **** раҳбари **** (паспорт ва буйруқ асосида),Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий судининг маъмурий биносида, очиқ суд ****, иш ҳужжатлари билан биргакўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а н д и: Даъвогар “**** ****” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда даъвогар-деб юритилади)судга даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар“ABDURASUL CHOBOG’ON”фермер хўжалиги(бундан буён матнда жавобгар-деб юритилади)дан**** сўмқарздорлик (ҳакамлик йиғими)ва олдиндан тўлангансуд****лариниундиришнисўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар **** раҳбари бугунги кунга қадар жавобгар томонидан қарздорлик бартараф этилмаганлигини маълум қилиб, суддан даъвони қаноатлантириб беришни сўради. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакил иштирокини таъминламади. Иш ҳужжатида жавобгар тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи гибрид почта маълумотномаси мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси учинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу боисдан, суд ишни жавобгар вакилининг иштирокисиз кўришни лозим деб топади. Суд,даъвогар раҳбарининг тушунтиришларини тинглаб,ишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб,далилларга ҳуқуқий баҳо берибқуйидаги асосларга кўра даъво аризани тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ишдаги мавжуд ҳужжатлардан аниқланишича, “**** ****” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик судининг ****3йил 29 апрелдаги ҳал қилув қарорига асосан даъвогар“**** JAYXUN СLUS ER” масъулияти чекланган жамиятинингжавобгар“ABDURASUL CHOBOG’ON”фермер хўжалиги ҳисобиданқарздорликни ундириштўғрисидаги даъво аризасиқисманқаноатлантирилган ҳамда мазкур ҳал қилув қарорига асосан“ABDURASUL CHOBOG’ON”фермер хўжалигидан “**** ****” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик суди ҳисобига****сўмсўм ҳакамлик йиғимиундирилиши белгиланган бўлсада, жавобгар томонидан мазкурсўм ҳакамлик йиғимибугунги кунга қадар тўлаб берилмаган. Даъвогар ўз **** **** бўлсада, жавобгар ўзининг **** лозим **** **** ва**** сўм ҳакамлик йиғимини тўлаб бермаганлиги сабабли тарафлар ўртасида ушбу низо келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонунчиликталабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса – иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “Иқтисодий судлар томонидан ҳакамлик муҳокамаси билан боғлиқ ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли қарорининг 5.1-бандида судларга тушунтирилсинки, низони ҳакамлик судида ҳал қилиш билан боғлиқ **** ҳакамлик суди фойдасига ундириш талаби ИПКнинг29-бобида белгиланган қоидалар асосида кўриб чиқилмайди, шу боис, низони ҳакамлик судида ҳал қилишда тарафлар томонидан тўланиши лозим бўлган **** тўлаш ҳакамлик суди томонидан кечиктирилган ****, ҳакамлик судини ташкил этган юридик шахс ҳакамлик муҳокамасининг тегишли тарафидан ушбу **** ундиришни сўраб ваколатли судга умумий тартибда даъво аризаси билан мурожаат қилишга ****деб тушунтириш берилган. ИПКнинг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаб ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Суд, жавобгарнинг даъвогардан даъво аризасида кўрсатилган миқдорда **** сўм ҳакамлик йиғимибўйича қарзи мавжудлиги“**** ****” масъулияти чекланган жамиятиҳузуридаги доимий фаолият кўрсатувчи ҳакамлик судининг ****5йил 29 апрелдаги****-сонлиҳал қилув қарорива бошқа далиллар йиғиндисибилан тўлиқ ўз тасдиғини топган деб ҳисоблайди. Юқоридаги асосларга кўра,суд жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ****сўмқарздорлик (ҳакамлик йиғими)ни тўлиқ ундиришни лозим топади. ИПКнинг 74-моддасига мувофиқ суд далилларга ишнинг барча ҳолатларини жамлаб, уларни суд **** қонунга амал қилган ҳолда ҳар томонлама, тўлиқ ва холис кўриб чиқишга асосланган ўз ички ишончи бўйича баҳо беради.Ҳар бир далил ишга алоқадорлиги, **** ва ишончлилигинуқтаиназаридан, далилларнинг йиғиндиси эса етарлилиги нуқтаи-назаридан баҳоланиши лозим.Агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади. ИПКнинг ****-моддасибиринчиқисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бироқ,Ўзбекистон Республикаси “Давлат божи” тўғрисидаги Қонунига кўра, бандида мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи тўланиши қайд этилган. Юқоридагиларга асосан,ФКнинг ****-моддаси, Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “Иқтисодий судлар томонидан ҳакамлик муҳокамаси билан боғлиқ ишларни кўришда қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги ****-сонли қарориҳамда ИПКнинг 68,74,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қа р о рқи л а д и: Даъво аризаси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар“ABDURASUL CHOBOG’ON”фермер хўжалиги ҳисобидан “**** ****” масъулияти чекланган жамияти фойдасига**** сўмқарздорлик (ҳакамлик йиғими)ва олдиндан тўланган****сўм почта ****ҳамда **** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори устидан Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****