Решение #2841152 economic_new

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Термиз шаҳри **** Термиз туманлараро иқтисодий суди судьяси ****,даъвогар – ****нинг жавобгар “****” масъулияти чекланган жамиятиганисбатан киритгандаъво аризаси бўйича қўзғатилганиқтисодий ишнисоддалаштирилган тартибида кўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: **** (бундан кейин матнда – даъвогар ёки “Буюртмачи”)иқтисодий судга соддалаштирилган тартибида даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“****” масъулияти чекланган жамияти (бундан кейин матнда – жавобгар ёки “****”)дан****сўм пеня ундириб беришни сўраган. Суд, ишдаги мавжуд далилларни атрофлича ўрганиб чиқиб, баҳолаб, қуйидаги асосларга кўра даъво талабларини қисман қаноатлантиришнилозим деб ҳисоблайди. Иш ҳужжатларидан кўринишича, даъвогар ва жавобгар ўртасида 10.07.****5йилда № ****-сонли пудрат шартномаси тузилган. Даъвогар пудрат шартномасининг 14-бандига асосан жавобгарга14.07.**** йилда****,64сўм бўнак пулини ўтказиб берган.Жавобгар бўнак пули ўтказиб берилгандан кейин 02.10.**** йилга қадар шартнома бўйича ишларни тўлиқ **** тугатиши лозим бўлса-да, бироқ жавобгар ишларни32кунга кечиктирган. Шартноманинг 64-бандига кўра, Пудратчи (жавобгар) объектни ўз **** ишга тушириш бўйича ўз **** бузганлиги учун буюртмачига (даъвогар) муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун **** **** қисмининг 0,5 фоизи миқдорида пеня тўлайди, бироқ бунда пенянинг умумий суммаси объект шартномавий жорий қийматининг 30 фоизидан ошмаслиги лозим. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан кейин матнда - ФК) ****-моддасига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда қонунда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафларнинг **** пудрат шартномасидан келиб чиққан. ФКнинг ****-моддасига кўра, пудрат шартномаси бўйича бир тараф (пудратчи) иккинчи тараф (буюртмачи)нинг топшириғига биноан маълум бир ишни **** ва унинг натижасини буюртмачига белгиланган муддатдатопшириш **** олади, буюртмачи эса иш натижасини қабул қилиб олиш ва бунинг учун **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига кўра қурилиш пудрати шартномаси бўйича пудратчи шартномада белгиланган муддатда буюртмачининг топшириғи билан муайян объектни қуриш ёки бошқа қурилиш ишини **** **** олади, буюртмачи эса пудратчига ишни **** учун зарур шароит яратиб бериш, ишни қабул қилиш ва келишилган **** тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига кўра буюртмачи пудратчининг **** иши учун сметада назарда тутилган миқдорда, қонун ёки қурилиш пудрати шартномасида белгиланган муддатда ва тартибда **** тўлайди. ФКнинг ****-моддасига кўра агар қурилиш пудрати шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, пудратчи қурилиш объектининг лойиҳа-смета ҳужжатларида белгиланган кўрсаткичларга эришишини ва объектни кафолат муддати давомида шартномага мувофиқ ҳолда ишлатиш мумкинлигини кафолатлайди. ФКнинг ****-моддасига кўра агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса — ижрони ҳар қачон амалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. ФКнинг ****-моддаларига кўра **** **** бир томонлама бош тортишга йўл қўйилмайди. Ушбу кодексининг ****-моддасида қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб бериши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор **** **** кечиктириб юборганида тўлайдиган ва ўтказиб юборилган муддатнинг ҳар бир куни учун **** **** қисмига нисбатан фоиз билан ҳисобланадиган неустойка пеня ҳисобланади. ФКнинг ****-моддасига асосан агар тўланиши лозим бўлган неустойка кредиторнинг **** бузиш оқибатларига номутаносиблиги кўриниб турса, суд неустойкани камайтиришга ****.Бунда қарздор **** қай **** ****, **** иштирок этаётган тарафларнинг мулкий аҳволи, шунингдек кредиторнинг манфаатлари эътиборга олиниши керак. Шунга кўра, суд жавобгардан ундирилиши мумкин бўлган пеняни ****сўмга қадар камайтиришни лозим топади. ИПКнинг 66-моддасига асосан иш бўйича далиллар ушбу Кодексда ва бошқа қонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар **** маълумотлар бўлиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ҳолатлар, шунингдек низони тўғри ҳал қилиш учун аҳамиятга эга бўлган бошқа ҳолатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аниқлайди.Бундай маълумотлар ёзма ва ашёвийдалиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг маслаҳатлари (тушунтиришлари), гувоҳларнинг кўрсатувлари, ишда иштирок этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниқланади. ИПК 72-моддасига кўра қонунчиликка мувофиқ муайян далиллар билан тасдиқланиши керак бўлган иш ҳолатлари бошқа далиллар билан тасдиқланиши мумкин эмас. ИПК 74-моддасига кўра агар текшириш натижасида далилнинг **** тўғри келиши аниқланса, у ишончли деб тан олинади. ИПКнинг ****-моддасини биринчи қисмида, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юкланиши белгиланган. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига кўра тарафлардан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ, базавий ҳисоблаш миқдорининг бир бараваридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилиши белгиланган. Юқоридагиларга асосан суд даъвони қисман қаноатлантиришни, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига****сўм пеня ундиришни, даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан иш бўйича суд **** муҳокама қилиб, жавобгар ҳисобидан республика бюджети ҳамда суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига******** давлат божи, даъвогар фойдасига иш учун олдиндан тўлаб чиқилган****сўм почта **** ундиришни лозим топди. Суд,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****80, ****,****5-моддаларини қўллаб ҚАРОРҚИЛАДИ: Даъвогарнинг даъво талаби қисман қаноатлантирилсин. Жавобгар “****” масъулияти чекланган жамиятидан **** фойдасига****сўм пеня ва олдиндан тўланган ****сўм почта **** ундирилсин. Даъво талабининг қолган қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар “****” масъулияти чекланган жамиятидан республика бюджети ҳамда суд ҳокимияти органларини ривожлантириш жамғармасига******** давлат божи ундирилсин. Мазкур ҳал қилув қарориўн кунмуддат ўтиб қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Ҳал қилув қароридан норози тарафлар қарор қабул қилинган кундан эътиборан ўн кун ичида ушбу суд орқали апелляция тартибида шикоят (протест) беришлари ёки ушбу муддатда апелляция шикояти (протест берилмаса), олти ойлик муддатда касация шикояти (протест) беришлари мумкин. Судья ****