Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2002-2501/4365 Дата решения 27.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья MURODOV FARRUX ORIFOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ўзмелиомашлизинг Ответчик / Подсудимый KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS
Source ID c0242e2e-653d-4e4d-b54d-a820d5fefbb2 Claim ID PDF Hash 10aca52221027e45... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 2
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 2-моддаси нинг 2 law
онуннинг 11-моддаси онуннинг 11 law
Текст решения Оригинал (узб.)
****501/****-сонлииқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ **** ****5йил27 ноябрь Когонтуманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида,****нинг котиблигида,даъвогар вакили **** (ишончнома асосида)нинг иштирокида,даъвогар “Ўзмелиомашлизинг” масъулияти чекланган жамияти манфаатида Ўзбекистон Савдосаноат палатаси Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармасининг жавобгар “KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тарафлар ўртасида тузилган 11.01.**** йилдаги ****-сонли ва 11.01.**** йилдаги ****-сонли шартномаларни бекор қилиш ҳамда шартнома бўйича жавобгарнинг фойдаланишида бўлган **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №6BG****, завод **** №XUG****, 80 AA **** давлат **** бўлган “XE**** LL” русумли экскаватор ва **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №****D****, завод **** №****, 80 A **** давлат **** бўлган “ Y-****” русумли бульдозер – лизинг объектларини техник жиҳатдан соз ҳолатда қайтариштўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган ишни ўз биносида видеоконференцалоқа режимида(даъвогар вакили ўз шахсий кабинетидан видеоконференцалоқа режимида иштирок этди)очиқ суд **** кўриб чиқиб, АНИҚЛАДИ: “Ўзмелиомашлизинг” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда даъвогар ёки компания деб юритилади)манфаатида Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Тошкент шаҳар ҳудудий бошқармаси (бундан буён матнда Палата деб юритилади)судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,“KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда жавобгар ёки жамият деб юритилади)га нисбатантарафлар ўртасида тузилган 11.01.**** йилдаги ****-сонли ва 11.01.**** йилдаги ****-сонли шартномаларни бекор қилиш ҳамда шартнома бўйича жавобгарнинг фойдаланишида бўлган **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №6BG****, завод **** №XUG****, 80 AA **** давлат **** бўлган “XE**** LL” русумли экскаватор ва **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №****D****, завод **** №****, 80 A **** давлат **** бўлган “ Y-****” русумли бульдозер – лизинг объектларини техник жиҳатдан соз ҳолатда қайтаришни сўраган. Ўз шахсий кабинетидан видеоконференцалоқа режимидасуд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвони қувватлаб,унда келтириб ўтилган асосларни такрорлаб,судга даъво аризаси билан мурожаат қилинганидан сўнг жамият томонидан лизинг тўловларидан бўлган қарздорлик қисман тўлаб берилганлигини, қолган қарздорлик бартараф этилмаганлигини, жавобгарнинг суд **** бошқа кунга қолдириш **** илтимосномаси асоссизлигини,жавобгар атайин **** чўзишга ҳаракат қилаётганлигинибилдириб,жавобгарнинг илтимосномасини рад қилишнива даъвони тўлиқ қаноатлантириб беришни сўради. Суд **** **** ва жойи **** тегишлитарздахабардор қилинганПалатаҳамда жавобгар, вакил иштирокини таъминлашмади. Бироқ,Палатадаъво аризасида ишни ўзининг иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган.Шунингдек, суд муҳокамасигақадар жавобгар томонидан ушбу иш бўйича адвокат билан шартнома тузилган бўлиб, адвокатнинг иш ҳужжатлари билан яқиндан танишиши, суд ҳужжатларидан нусхалар 2 олиши ҳамда қўшимча ҳужжатларни йиғиши **** талаб қилаётганлиги сабабли ишни кўришни 10 кун муддатга кейинга қолдириш **** 26.11.**** йилдаги №****-сонли ёзма илтимоснома **** этилган.Шу сабабли суд,ишниЎзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****,****-моддаларига асосануларнинг иштирокисизкўриб чиқишни лозим топади. Суд, ишҳужжатларини ўрганиб чиқиб,компания вакилинингтушунтиришларини тинглаб,қуйидагиасосларга кўра жавобгарнинг суд муҳокамасини бошқа кунга қолдириш **** ёзма илтимосномасини рад қилишни вадаъвони қаноатлантиришнилозим топади. ИПКнинг ****-моддасига асосанишда иштирок этувчи шахсларнинг янги далилларни талаб қилиб олиш тўғрисидаги ҳамда иш муҳокамаси билан боғлиқ бошқа барча масалалар бўйича аризалари ва илтимосномалари ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг фикрлари суд томонидан эшитиб бўлинганидан кейин ҳал қилинади. Ишда иштирок этувчи шахсларнинг аризалари ва илтимосномаларини кўриш натижалари бўйича **** чиқарилади. Суднинг ишда иштирок этувчи шахсларнинг аризалари ва илтимосномаларини қаноатлантириш тўғрисидаги ёки қаноатлантиришни рад этиш **** хулосалари ишни кўриш натижалари бўйича чиқарилган суд ҳужжатида баён қилиниши мумкин. Мазкур ҳолатдасуд,жавобгарнинг ўз ҳуқуқлариниҳимоя қилиш**** адвокат билан шартнома тузилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар мавжуд эмаслигини,илтимоснома далиллар билан асослантирилмаганлигини, даъвогар томонидан илтимосномани рад қилиш сўралганлигини инобатга олиб, жамиятнинг ишни 10 кун муддатга кейинга қолдириш **** ёзма илтимосномасини рад қилишни лозим топади. Даъво аризаси ва иш ҳужжатлариданкўринишича,компания ҳамда жамият ўртасида**** йил 11 январда Y **** русумли Бульдозерни лизингга бериш тўғрисида****-сонли шартнома тузилган бўлиб,унга кўрализинг берувчи (даъвогар), лизинг олувчи (жавобгар)нинг буюртмаси асосида Y **** русумли1 (бир) дона Бульдозерни сотувчи ҳисобланган “UzX G” **** шаклидаги қўшма **** ўзига мулк қилиб сотиб олади ва ушбу шартномада белгиланган лизинг шартларида**** эвазига эгалик қилиш ҳамда фойдаланиш учун келгусидасотиб олиш ҳуқуқи билан лизинг олувчига беради. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, шартнома тузилган пайтидан бошлаб кучга киради ва тарафлар учун **** бўлиб қолади. ФКнинг ****-моддасига биноан лизинг шартномаси бўйича лизинг берувчи (ижарага берувчи) бир тараф лизинг олувчи (ижарага олувчи) иккинчи тарафнинг топшириғига биноан сотувчи учинчи тараф билан ундан лизинг олувчи учун молмулк сотиб олиш **** келишиш **** олади, лизинг олувчи эса бунинг учун лизинг берувчига лизинг тўловларини тўлаш **** олади. “Лизинг тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни (бундан буён матнда Қонун деб юритилади)нинг 2-моддасига мувофиқ, лизинг — молиявий ижаранинг алоҳида тури бўлиб, унда бир тараф (лизинг берувчи) иккинчи тарафнинг (лизинг олувчининг) топшириғига биноан учинчи тарафдан (сотувчидан) лизинг шартномасида шартлашилган мол-мулкни (лизинг объектини) мулк қилиб олади ва уни лизинг олувчига шу шартномада белгиланган шартларда **** эвазига эгалик қилиш ва фойдаланиш учун ўн икки ойдан ортиқ муддатга беради. Шартноманинг 3.1-бандига асосан лизинг объектининг бошланғич (дастлабки) қиймати ****.****.**** сўмга тенг. 3 Шартноманинг 2.3-бандида лизинг объектини суғурталаш, ишга тушириш, соз ҳолатда ****, техник сервис хизматини кўрсатиш ва таъмирлаш ҳамда лизинг муддати даврида лизинг объектига етказилган ҳар қандай зарар (узел ва деталларининг ишдан чиқиши, муддатидан олдин ейилиши ва бошқалар) билан боғлиқ бўлган барча**** лизинг олувчи ўз ҳисобидан амалга ошириши белгиланган. Шартноманинг 4.4.1-бандида лизинг олувчи лизинг тўловларини шартномада белгиланган муддатларда тўлаш **** олиши кўрсатиб ўтилган. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмигаасосан**** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади.Ушбу ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** шартномадан келиб чиққан. Шартноманинг 1А-иловаси билан тасдиқланган лизинг тўловларининг ҳисоби ва тўлов графигига асосан лизинг шартномасининг умумий пул суммаси 1.****.****.****,****ни ташкил этади. Шунингдек, даъвогар ҳамда жавобгар ўртасида**** йил 11 январдаXE**** LLрусумлиЭкскаваторни лизингга бериш тўғрисида ****7-сонли шартнома тузилган бўлиб, унга кўра лизинг берувчи (даъвогар), лизинг олувчи (жавобгар)нинг буюртмаси асосида XE**** LL русумли 1 (бир) донақулоч узунлиги 15,5 м бўлган занжирли экскаваторни сотувчи ҳисобланган “UzX G” **** шаклидаги қўшма **** ўзига мулк қилиб сотиб олади ва ушбу шартномада белгиланган лизинг шартларида **** эвазига эгалик қилиш ҳамда фойдаланиш учун келгусида сотиб олиш ҳуқуқи билан лизинг олувчига беради. Шартноманинг 3.1-бандига асосан лизинг объектининг бошланғич (дастлабки) қиймати1.****.****.****сўмга тенг. Шартноманинг 2.3-бандида лизинг объектини суғурталаш, ишга тушириш, соз ҳолатда ****, техник сервис хизматини кўрсатиш ва таъмирлаш ҳамда лизинг муддати даврида лизинг объектига етказилган ҳар қандай зарар (узел ва деталларининг ишдан чиқиши, муддатидан олдин ейилиши ва бошқалар) билан боғлиқ бўлган барча **** лизинг олувчи ўз ҳисобидан амалга ошириши белгиланган. Шартноманинг 4.4.1-бандида лизинг олувчи лизинг тўловларини шартномада белгиланган муддатларда тўлаш **** олиши кўрсатиб ўтилган. Шартноманинг 1А-иловаси билан тасдиқланган лизинг тўловларининг ҳисоби ва тўлов графигига асосан лизинг шартномасининг умумий пул суммаси1.****.****.****,14сўмни ташкил этади. Лизинг объектлари тарафлар ўртасидабелгиланган тартибдарасмийлаштирилган **** йил 27 июлдаги №****-сонли ҳамда **** йил 6 февралдаги №****-сонли лизинг объектини топшириш-қабул қилиш далолатномаларига асосан жавобгаргасоз ҳолатдатопширилган. Бироқ,жамиятшартнома шартларига риоя этмасдан ўз **** лозим **** **** келгани оқибатида лизинг тўловларидан жами қарздорлиги****йил1 октябрьҳолатига****.****.****сўмни, шундан**** йил 11 январдаги ****-сонли лизинг шартномасига асосан етказиб берилган лизинг объекти бўйича30.****.****сўмни,**** йил 11 январдаги ****8-сонли лизинг шартномасига асосан етказиб берилган лизинг объекти бўйичаэса 26.****.****сўмниташкил этган. Лизинг тўловлари бўйичамавжудқарздорлик даъвогарга тўлаб берилмаганлигиасоси билан даъвогарманфаатида Палата судгажавобгарга нисбатандаъво аризасида кўрсатилган талаб билан мурожаат қилишга **** бўлган. ФКнинг****-моддасигабиноан агар лизинг шартномасида бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, лизинг олувчи лизинг тўловларини ўз **** тўлаши, молмулкдан уни етказиб бериш шартларига мувофиқ фойдаланиши, уни соз ҳолда ****, ўз ҳисобидан жорий таъмирлаш ишларини ****, **** бўйича бошқа **** амалга 4 ошириши шарт. Лизинг шартномаси бекор қилинганида лизинг олувчи мол-мулкни лизинг берувчидан олган ҳолатида унинг нормал эскиришини ва тарафларнинг келишувида шартлашилган ўзгаришларни ҳисобга олиб, қайтариб беришга ****. Лизинг олувчи лизинг тўловларини тўлаш **** **** ****, лизинг берувчи ўзига тегиши керак бўлган тўловларни фоизи билан олиши мумкин. Лизинг олувчи ўз **** жиддий равишда бузган ****, агар лизинг шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, лизинг берувчи **** лизинг тўловларини тезлаштиришни ёки гаров нарсасини ундириш учун назарда тутилган тартибда ундирувни лизинг объектига қаратган ва зарарни ундирган ҳолда шартномани бекор қилишни талаб қилиш ҳуқуқига эга. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг“Лизинг муносабатларини тартибга солувчи қонун ҳужжатлари нормаларини иқтисодий судлар томонидан қўлланилишининг айрим масалалари ****” **** йил 27 ноябрдаги ****-сонли қарори (бундан буён матнда Пленум қарори деб юритилади) 6-бандининг биринчи хатбошисигаасосан ФК ****-моддасининг тўртинчи қисмига ва Қонун 11моддаси биринчи қисмининг бешинчи хатбошисига кўра лизинг олувчи ўз **** жиддий равишда бузган ****, агар лизинг шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, лизинг берувчи **** лизинг тўловларини тезлаштиришни ёки гаров нарсасини ундириш учун назарда тутилган тартибда ундирувни лизинг объектига қаратган ва зарарни ундирган ҳолда шартномани бекор қилишни талаб қилиш ҳуқуқига эга. Қонуннинг 11-моддасидализинг берувчи қонунчиликда ёки лизинг шартномасида назарда тутилган ҳолларда ва тартибда лизинг олувчидан лизинг объектини талаб қилиб олиш, лизинг олувчи томонидан ўз **** жиддий равишда бузилишига йўл қўйилган ****, агар лизинг шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, келгуси лизинг тўловларини тўлашни тезлаштиришни ёки гаров нарсасини ундириш учун назарда тутилган тартибда ундирувни лизинг объектига қаратган ва зарарни ундирган ҳолда шартномани бекор қилишни талаб этиш ҳуқуқига эгалиги белгилаб қўйилган. Лизинг шартномасининг10.2-бандидализинг олувчи ушбу шартноманинг 4.1 ва 4.2-бандларида келишилган муддатларда аванс тўловини тўлиқ тўламаса ва суғурта полисини, кафиллик шартномаси ёки гаров таъминотини **** этмаса ҳамдализинг берувчи томонидан ёзма равишда юборилган расмий огоҳлантириш хати асосида берилган қўшимча 30 кунлик **** мобайнидаҳам ушбу **** ****,у ҳолда лизинг берувчи шартномадан воз кечишга, яъни шартномани муддатидан олдин бир тарафлама бекор қилишга, лизингобъектини қайтариб олишга ва шартноманинг **** туфайли етказилган зарарни ундириб олишга ****, ўз **** **** дегандашартнома шартларини сурункали ****, лизинг шартномаси графиги бўйича тўловни икки ва икки мартадан ортиқ бузган ҳолда тўлаганида ёки муқаддам лизинг олувчига нисбатан суднинг ҳал қилув қарори бўлгани ҳолда тўлов графиги яна бир марта бузилган ҳолатлар тушунилиши назарда тутилган. Шартноманинг 10.5ва 10.6-бандларига биноанлизинг шартномаси бекор қилинганида лизинг олувчи лизинг объектини лизинг берувчидан қандай ҳолатда олган бўлса, шундайҳолатда, нормал эскириш ва ушбу шартномада шартлашилган ўзгаришларни ҳисобга олган ҳолда ягона номер белгисибилан биргаликда қайтариши шарт. Даъвогар томонидан жавобгарга ****5йил3 сентябрдаги12-сонли талабнома билан мурожаат қилиниб,ундажамиятнингкомпанияолдидаги лизинг қарздорлиги****.****.****сўмни ташкил этиши, лизинг шартномасида лизинг олувчи томонидан шартноманинг тўлов графигида кўрсатилган тўловларни икки 5 марта бузган ҳолда тўласа, шартнома бир тарафлама бекор қилиниши ва техника олиб қўйилиши белгиланганлиги, шу сабаблиФКнинг ****-моддаси ҳамда лизинг шартномаситалабларига мувофиқ11.01.**** йилдаги ****-сонли ҳамда 11.01.**** йилдаги ****-сонлилизинг шартномаларини бекор қилиш таклиф этилган, шунингдекталабнома юборилгандан30кун ўтиб лизинг шартномаларини бекор қилишюзасидан розилик хати берилмаса ёки лизинг тўловлари тўлиқ тўлаб берилмаса, қарздорликни ва унга ҳисобланган пеняни(10%)ундириш ҳамда лизинг шартномаларини бекор қилиш ва техникани олиб қўйиш юзасидан даъво аризаси билан иқтисодий судга мурожаат қилиш тўғрисида огоҳлантирилган. ФКнинг ****-моддасига асосан агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин.Тарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томонидан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: 1) иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; 2) ушбу Кодекс, бошқа қонунлар ва шартномада назарда тутилган ўзга ҳолларда. Тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади.Бир тараф шартномани **** тўла ёки қисман бош тортиб, қонун ёҳуд тарафларнинг келишувида бунга йўл қўйилса, шартнома тегишлича бекор қилинган ёки ўзгартирилган ҳисобланади. ФКнинг ****-моддасига биноан шартнома қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисидаги келишув хам шундай шаклда тузилади, башарти қонунчиликдан, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса.Бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ, шартнома ўзгартирилганида тарафларнинг **** ўзгартирилган ҳолда **** қолади.Шартнома бекор қилинганида тарафларнинг **** бекор бўлади.Шартнома ўзгартирилган ёки бекор қилинган ****, агар келишувдан ёки шартномани ўзгартириш хусусиятидан бошқача тартиб англашилмаса, тарафлар шартномани ўзгартириш ёки бекор қилишга келишган пайтдан бошлаб, шартнома суд тартибида ўзгартирилган ёки бекор қилинганида эсасуднинг шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** қарори қонуний кучга кирган пайтдан бошлаб **** ўзгартирилган ёки бекор қилинган ҳисобланади.Агар қонунда ёки тарафларнинг келишувида бошқача тартиб белгилаб қўйилган бўлмаса, тарафлар шартнома ўзгартирилгунча ёки бекорқилингунча **** бўйича ўзлари **** нарсаларни қайтариб беришни талаб қилишга **** эмаслар.Агар шартномани ўзгартириш ёки бекор қилишга тарафлардан бирининг шартномани жиддий бузиш асос бўлган бўлса, иккинчи тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш туфайли етказилган зарарни тўлашни талаб қилишга ****. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг “Хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва бекор қилишни тартибга солувчи фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида” **** йил 18 декабрдаги ****-сонли қарорининг 18-бандига кўра, шартноманинг амал қилиш даврида тарафлар ўзаро келишувга мувофиқ уни амалдаги қонун ҳужжатларида назарда тутилган тартибда ўзгартиришга ҳам, бекор қилишга ҳам ****.Шартнома 6 қандай шаклда тузилган бўлса, уни ўзгартириш ёки бекор қилиш тўғрисида келишув ҳам шундай шаклда тузилади, башарти қонун ҳужжатларидан, шартнома ёки иш муомаласи одатларидан бошқача тартиб келиб чиқмаса.ФК ****-моддасининг иккинчи қисми қоидаларидан келиб чиқиб, шартнома суднинг ҳал қилув қарорига биноан **** қуйидаги ҳолларда ўзгартирилиши ёки бекор қилиниши мумкин: иккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузса; ФК, бошқа қонунлар ва шартномалар назарда тутилган ўзга ҳолларда.ФК ****моддасининг учинчи қисмига мувофиқ тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланади.ФК ****-моддасининг иккинчи қисмида белгиланганки, бир тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ёки таклифда кўрсатилган ёхуд қонунда ёинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса-ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин.Бунда ўттиз кунлик муддат таклиф олинган пайтдан, агар таклиф олинган муддат номаълум бўлса, иккинчи тараф шартномани ўзгартириш ёки бекор қилиш **** таклифни олиши учун нормал зарур бўлган **** ўтган пайтдан бошлаб ҳисобланади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмида тарафлардан бирининг шартномани бузиши иккинчи тарафга у шартнома тузишда умид қилишга **** бўлган нарсадан кўп **** маҳрум бўладиган қилиб зарар етказиши шартномани жиддий бузиш ҳисобланиши белгиланган. Мазкур ҳолатда суд, жавобгар томонидан шартномада назарда тутилган **** лозим **** **** ҳамда шартнома шартлари қўпол равишда бузилганлигини инобатга олиб, даъвонингтарафлар ўртасида тузилган 11.01.**** йилдаги ****-сонли ва 11.01.**** йилдаги ****-сонли шартномаларни бекор қилиш тўғрисидаги талабини қаноатлантиришни лозим топади. Бундан ташқари, даъво аризасидашартнома бўйича жавобгарнинг фойдаланишида бўлган **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №6BG****, завод **** №XUG****, 80 AA **** давлат **** бўлган “XE**** LL” русумли экскаватор ва **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №****D****, завод **** №****, 80 A **** давлат **** бўлган “ Y-****” русумли бульдозер – лизинг объектларини техник жиҳатдан соз ҳолатда қайтариш талаби билдирилган. Мазкур ҳолатда суд,тарафлар ўртасида тузилган лизинг шартномалари бекор қилинганлиги сабаблидаъвонинг ушбу талабини ҳам қаноатлантиришни лозим топади. Пленум қарорининг 4-бандига асосанФКнинг ****-моддаси ва Қонуннинг 22моддасига мувофиқ лизинг тўловлари лизинг берувчига лизинг объекти қийматининг лизинг олувчи томонидан қопланишидан, шунингдек лизинг берувчининг фоизли даромадидан иборат бўлади.Бунда судлар инобатга олишлари керакки, лизинг объекти қиймати лизинг берувчининг ушбу мулкни сотиб олиш билан боғлиқ **** (етказиб бериш, транспорт ****, **** ишлари ва бошқалар)ни ўз ичига олади. Пленум қарорининг8.1-бандидализинг объектини қайтариш тўғрисидаги даъво талаби қаноатлантирилганда, давлат божи қайтарилган лизинг объектининг баҳосидан келиб чиққан ҳолда ҳисобланиши белгилаб қўйилган. Тарафлар ўртасида тузилган лизинг шартномаларига кўра, лизинг объектларинингжамиқиймати2.****.****.****,15сўмни(1.****.****.****,01+1.****.* ***.****,14)ташкил этади. Демак,ундирилиши лозим бўлгандавлат божи ушбу суммадан келиб чиқиб ҳисобланиши лозим бўлади. 7 ИПК ****-моддасининг учинчи қисмидасуд **** видеконференцалоқа режимида ўтказиш билан боғлиқ суд **** суммаси суд томонидан белгиланишива ишда иштирок этувчи шахслардан ишни кўриб чиқиш натижалари бўйича ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ ундирилиши белгиланган. ИПК****-моддасининг биринчи вабешинчиқисмларига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни билан тасдиқланган “Давлат божи ставкаларининг миқдорлари” 2-бандининг “а” кичик бандига кўра,мулкий хусусиятга эга даъво аризаларидан даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, бироқ БҲМнинг 1 бараваридан кам бўлмаган миқдорда, “г” кичик бандига кўра эса хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ёки бекор қилиш **** келиб чиқувчи низоларбўйича даъво аризалариданБҲМнинг10бараваримиқдоридадавлат божитўланиши лозим. Суд,даъвоқаноатлантирилганлиги сабаблисуд ****жавобгарнингзиммасига юклашниваундандаъвогар фойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта ****,Олий суд депозитига****.****сўм видеоконференцалоқа ****,шунингдекРеспублика бюджетигашартномаларни бекор қилиш **** талаб бўйича8.****.**** (БҲМнинг20баравари миқдорида)сўм,лизинг объектини қайтариштўғрисидагиталаби бўйича эса52.****.****,4сўм (2.****.****.****,15*2%),жами60.****.****,4сўм давлат божи ундиришнилозим топади. Юқоридагилардан келиб чиқибҳамдаИПКнинг****,****,****,****,****, ****ва****-моддаларини қўллаб, суд ҚАРОР ҚИЛДИ: Жавобгар “KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятининг суд муҳокамасини кейинга қолдириш **** ёзма илтимосномаси рад қилинсин.Даъво аризасиқаноатлантирилсин. Даъвогар“Ўзмелиомашлизинг” масъулияти чекланган жамиятиҳамда жавобгар“KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамияти ўртасида тузилган 11.01.**** йилдаги ****-сонли ва 11.01.**** йилдаги ****-сонли шартномаларбекор қилинсин. Шартнома бўйича жавобгар “KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятининг фойдаланишида бўлган **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №6BG****, завод **** №XUG****, 80 AA **** давлат **** бўлган “XE**** LL” русумли экскаватор ва **** йилда ишлаб чиқарилган двигатель **** №****D****, завод **** №****, 80 A **** давлат **** бўлган “ Y****” русумли бульдозер – лизинг объектлари техник жиҳатдан соз ҳолатдадаъвогар“Ўзмелиомашлизинг” масъулияти чекланган жамиятигақайтарилсин. Жавобгар“KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятидан даъвогар“Ўзмелиомашлизинг” масъулияти чекланган жамиятифойдасига олдиндан тўланган41.****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар“KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятиданРеспублика бюджетига60.****.****,4 сўм давлат божи ундирилсин. Жавобгар “KOGON NEF EGAZENERGO SERVIS” масъулияти чекланган жамиятиданОлий суд депозитига****.****сўм видеоконференцалоқа **** ундирилсин. 8 Ҳал қилув қарори бир ойдан сўнг қонуний кучга кирадиҳамдаижро **** берилади. Ҳал қилув қарори устидан шу суд орқали Бухоро вилоят судига ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****