Решение #2841356 Экономические

****-сонли иш судья **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ **** **** йил 26 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди, судья **** раислигида, судья ёрдамчиси **** котибалигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ манфаатида, жавобгар ******* нисбатан берган даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни даъвогар вакили ****қулов (ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида, очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси (кейинги ўринларда палата деб юритилади) “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ (кейинги ўринларда даъвогар деб юритилади) манфаатида Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, ******* (кейинги ўринларда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан **** сўм муддатли кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган кредит фоизи, ****,**** жорий фоизини, ****,**** пеня ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг вакили иштирокисиз кўришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили жавобгар томонидан кредит қарздорлиги суд **** қадар тўланмаганлигини маълум қилди ва бу тўғрида маълумотномани судга **** қилди ҳамда даъво аризасини тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Бугунги суд **** жавобгар вакил иштирокини таъминламади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўз эътирозларини судга **** қилмаган.Жавобгарга суд **** **** ва жойи тўғрисидаги суднинг **** судга маълум бўлган унинг охирги почта манзили бўйича почта хизмати орқали етказилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, агар суд иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси ўзига юборилган **** кўчирма нусхасини олганлиги ёки ушбу Кодексда назарда тутилган бошқа усулда хабардор қилинганлиги тўғрисида суд **** бошлангунига қадар маълумотларга эга бўлса, ушбу иштирокчи тегишли тарзда хабардор қилинган деб ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси учинчи қисмига асосан иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Мазкур ҳолатда суд ИПКнинг **** ва ****-моддаларига асосан ишни жавобгар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд ишда иштирок этган даъвогар вакилининг тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб, уларга ҳуқуқий баҳо бериб, қуйидаги асосларга кўра даъво аризасини тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ барча суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда матнда ФК деб юритилади)****-моддасининг иккинчи қисмига асосан,**** – шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур низо тарафлар ўртасида имзоланган кредит шартномасидан вужудга келган. Иш ҳужжатларидан аниқланишича, даъвогар ва жавобгар ўртасида **** йил 11 июлда ****-сонли кредит линияси очмасдан кредит бериш шартномаси (бундан буён матндашартномадеб юритилади) тузилган.Шартномага кўра, даъвогар жавобгаргашлакоблок ишлаб чиқаришни ташкил этиш **** ускуна сотиб олиш учун йиллик 18 % устама тўлаш шарти билан, 84 ой муддатга, асосий қарзни қайтаришда 24 ой имтиёзли давр билан**** сўм миқдорида кредит ****. Шартномага мувофиқ жавобгар кредитни ва унга ҳисобланган фоизларни мазкур шартноманинг иловасида келтирилган графикка асосанўз **** ва тўлиқ қайтариш ҳамда тўлаш **** олган. Иш ҳужжатларидан маълум бўлишича, жавобгар кредитни қайтариш графиги бўйича охирги тўрт ойлик тўловни амалга оширмаган ва натижада кредитга ҳисобланган фоизлар бўйича ****,**** муддати ўтган қарздорлик вужудга келган. Даъвогар вакили томонидан **** қилинган маълумотномага кўра, кредит фоизи қарздорлиги бугунги кунга қадар тўланмаган ва **** йил 26 ноябрь ҳолатига ****,**** муддати ўтган кредит фоизи, ****,**** жорий фоизини, ****,**** пеня қарздорлиги қолган. ФКнинг ****-моддасига асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф – **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари кредит бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. ФК ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, кредит шартномаси муносабатларига нисбатан қарз шартномаси қоидалари қўлланиши мумкин. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарз олувчи олинган қарз суммасини қарз шартномасида назарда тутилган муддатда ва тартибда қарз берувчига қайтариши шарт. ФК 736-моддасининг учинчи қисмига кўра, агар қарз шартномасида қарз бўйича фоизларни қарзнинг ўзини қайтариш муддатидан олдин тўлаш назарда тутилган бўлса, бу **** бузилган ****, қарз берувчи қарз олувчидан қарз суммасини тегишли фоизлари билан бирга муддатидан олдин қайтаришни талаб қилишга ****. ФКнинг 7461-моддасига кўра, кредитни муддатидан олдин суд тартибида ундиришда, агар шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, кредитор дастлаб қарзнинг белгиланган муддатда қайтарилмаган қисмини ундириш учун судга мурожаат қилади.Бунда агар қарз олувчи муддати ўтган қарзни тўлиқ тўламаган ****, кредитор кредитнинг қолган барча суммасини муддатидан олдин қайтариш **** талаб билан судга мурожаат қилишга ****. Кредит шартномасининг 5.1.3-бандига кўра, қарз олувчи томонидан мазкур шартномада белгиланган ҳар қандан тўлов **** **** ҳолларда **** кредитлашни тўхтатиш ҳамда фоизларни ва асосий қарзни муддатидан олдин ундиришга ****. Кредит шартномасининг 8.3-бандига кўра, фоизларни белгиланган муддатда тўламаганлиги ва улар бўйича муддати ўтган суммалар вужудга келгани учун қарздор **** кечиктирилган тўловнинг ҳар бир куни учун кечиктирилган тўлов суммасининг 0,1 фоизи миқдорида, аммо кечиктирилган тўлов суммасининг 10 фоизидан ошмаган миқдорда пеня тўлайди. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Мазкур ҳолатда, суддаъвогарнинг жавобгардан1**** сўм муддатли кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган кредит фоизи, ****,**** жорий фоизини, ****,**** пеня ундириш даъвоталабларини асосли деб ҳисоблайди вауларни тўлиққаноатлантиришни лозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан суд ****даъвогар вакилининг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Суд ундирилиши лозим бўлган суд чиқимларини муҳокама қилиб, жавобгар ҳисобидан****,2сўм давлат божини Республика бюджетига,даъвогар томониданолдиндан тўлаб чиқилган****сўм почта **** жавобгардан даъвогар фойдасига ундиришни лозим топди. Юқоридагиларни инобатга олиб, ФКнинг ****, ****,****,****, ****, ****,7461моддалари, ИПКнинг ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво талаблари тўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар“**** USIN SS”**** ҳисобидан даъвогар “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ фойдасига1**** сўм муддатли кредит асосий қарзи, ****,**** муддати ўтган кредит фоизи, ****,**** жорий фоизини, ****,**** пеня ва ****почта **** ундирилсин. Жавобгар“N V X R USIN SS”**** ҳисобидан Республика бюджетига****,2сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарориустиданбир ойликмуддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляциятартибидашикоятқилиш(протесткелтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач,олти ой ичида кассациятартибидашикоятқилиш(протесткелтириш) мумкин. Судья ****