Решение #2841369 Экономические

****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Касбитумани ****йил****ноябрь Касбитуманлараро иқтисодий суди судьяси А.Усмановраислигида, судья ёрдамчиси****нинг котиблигида,Қарши туман ****даъвогар “****”акциядорлик жамиятинингманфаатида,жавобгар“**** **** ****” фермер хўжалиги ҳисобидан ****сўм қарздорликни ундириш тўғрисидагидаъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишни тарафлардан:даъвогар вакилиЭ.Қоржобов (12.03.**** йилдаги06/****-сонли ишончнома асосида)лариштирокида,“Ҳудудий электр тармоқлари” **** “Энергосавдо” филиали Қашқадарё бўлинмасиҚарши туман бўлими биносида, очиқсайёрсуд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Қарши туман ****(бундан кейин матнда –прокуратурадеб юритилади)даъвогар “****” акциядорлик жамияти (бундан кейин матнда –даъвогар деб юритилади)манфаатида,судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб,жавобгар“**** **** ****”фермер хўжалиги (бундан кейин матнда –жавобгардеб юритилади) ҳисобидан ****сўм қарздорликни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъво аризаси бўйича тушунтириш бериб,даъво талабларини қаноатлантиришни сўради. Суд **** жавобгарва прокурорвакили иштирокэтмади.Суд **** **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган бўлсада, жавобгар вакили суд **** иштирок этмади ва низо юзасидан муносабат билдирмади.Суд **** **** ва жойи **** жавобгар хабардор қилинганлигини тасдиқловчи маълумот иш ҳужжатларида мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар, учинчи шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Бундай ҳолатда суд ишни жавобгарва прокурор вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суд, ишда иштирок этувчидаъвогар вакили тушунтиришларини тинглаб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвоталабларини тўлиқ қаноатлантиришнива ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар ҳисобидан ундиришни лозим топади: Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда тарафлар ўртасидаги **** электр энергиясини етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ваталаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Иш ҳужжатларига кўра, “Ҳудудий электр тармоқлари” ****“Энергосавдо” филиали Қашқадарё бўлинмасиҚарши туман бўлимива“**** **** ****” фермер хўжалигиўртасида“Улгуржи истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш шартномаси”тузилган бўлиб, унинг 1-бандига кўра,“Таъминотчи****”(даъвогар)“Истеъмолчи”га (жавобгар) электр энергиясини улангантармоқ орқалиетказиб бериш ва “Истеъмолчи”(жавобгар) истеъмолқилинган энергия учун ўз **** **** тўлаш**** олади. Шартноманинг 3.6-бандига мувофиқЕНN га уланганёки олдиндан **** тўлаш қурилмаси ва ҳисобга олиш приборига эга бўлган исътемолчиларгаэлектр энергиясини етказиб бериш,олдиндан тўланган тўлов доирасидаамалга оширилади. Шартноманинг 4.2-бандига кўра истеъмолчи энергия истеъмол қилишнинг белгиланган режимига риоя этиш ва фойдаланган энергия учун ўз **** **** тўлаш **** олган. Тарафлар ўртасидаги тузилган электр таъминоти тўғрисидаги шартнома асосида, жавобгарнинг****йил1 ноябрьҳолатига фойдаланилган электр энергияси учун қарздорлиги****,50сўм қарздорликниташкил этган. Мазкур қарздорликни тўлаш **** жавобгарга****йил**** куниталабномаюборилган.****йил****дагиўчириш далолатномасига асосанжавобгаргаэлектр энергия бериш тўхтатилган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФК ****-моддасига мувофиқ, агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 31 майдаги ****-сонли қарори билан тасдиқланган “Электр энергиясидан фойдаланиш қоидалари” (бундан буён матнда Қоидалар деб юритилади)нинг 83-бандига кўра, Электр энергияси учун ҲЭТК ёки истеъмолчи томонидан ёзиладиган тўлов ҳужжатлари бўйича электр таъминоти шартномасига мувофиқ **** тўланади. Қоидаларнинг 84-бандида эса ЭҲНАТга уланган ҳисоблагичга эга бўлган истеъмолчиларга электр энергияси олдиндан тўланган тўлов доирасида етказиб берилади. Қоидаларнинг 88-бандида истеъмолчиларга (маиший истеъмолчилардан ташқари) электр энергияси **** фоиз олдиндан **** тўлаш асосида етказиб берилиши ҳамда истеъмол қилинган электр энергияси учун электр таъминоти шартномасида белгиланган муддатларда тўланмаган қарзи бўлган юридик шахсларга электр энергияси етказиб бериш тўхтатиб қўйилади (махсус тартибга кўра электр энергияси етказиб бериладиган истеъмолчилар бундан мустасно).Бунда тадбиркорлик рейтингида «юқори» ва «ўрта» тоифадаги **** олдиндан тўлов суммасининг 50 фоизини ҳисобот ойининг биринчи санасигача ва қолган қисмини ҳисобот ойининг ўн бешинчи санасигача бўлиб тўлашга рухсат берилади. “Электр энергетикаси тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 39-моддасида Электр энергияси истеъмолчисининг **** белгиланган бўлиб, унга кўра, истеъмол қилинган электр энергияси учун **** (шу жумладан олдиндан тўловни) намунавий шартномада белгиланган муддатларда тўлаши кўрсатилган. Мазкур ҳолатда суд даъво аризасининг асосий қарзниундириш **** талабини асосли деб ҳисоблайди ва уни тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Даъвогар вакилининг суд **** берган тушунтиришлари ҳамда ишдаги мавжуд ҳужжатлардан аниқланишича, жавобгар томонидан даъвогар олдидаги****сўм асосий қарзи бўйича тўловлар амалга оширилмаганлиги ўз тасдиғини топди. Қайд этилганларга асосан суд даъвогарнинг жавобгар ҳисобидан*****сўм асосий қарзни ундириш талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. ИПКнинг ****-моддасига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.Агар даъвогар томонидан билдирилган неустойкани ундириш **** талаб асосли бўлиб, бироқ унинг миқдори қонун ҳужжатларида белгиланган ҳуқуқдан фойдаланилган ҳолда суд томонидан камайтирилган бўлса, суд **** камайтирилиши ҳисобга олинмаган ҳолда ундирилиши лозим бўлган неустойка суммасидан келиб чиққан ҳолда, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилиши лозим. Юқоридаги асосларга кўра суд,даъвогарнингдаъво аризасини тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд ****жавобгарзиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг **** ва ****-моддалари ҳамдаИПКнинг ****,****,**** ва ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъвоталаблари тўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар“**** **** ****”фермер хўжалигиҳисобидан даъвогар“Ҳудудий электр тармоқлари” акциядорлик жамиятифойдасига ****сўм қарздорликва **** почта ****ундирилсин. Жавобгар “**** **** ****”фермер хўжалигиҳисобиданреспублика бюджетига**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****