Решение #2841621 Экономические

****-****/****-сонли иқтисодий иш **** судья – **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ 2025йил26ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий судининг судьяси ****, ушбу кун даъвогар«Худудий электр тармоқлари» **** жавобгар“**** Боги Дирекцияси”дан4.****.**** сўм электр энергиясидан бўлган қарздорлик ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқиб, қуйидагиларни-, АНИҚЛАДИ: Даъвогар «Худудий электр тармоқлари» **** Жиззах туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, даъво аризасида«Худудий электр тармоқлари» ****томонидан«**** Боги Дирекцияси”га электр энергияси етказиб берилган, бироқ«**** Боги Дирекцияси”томонидан тўловлар ўз **** амалга оширилмаганлиги сабабли ****йил 1 август куни ҳолатига 4.****.**** сўм қарздорлик вужудга келганлиги ва ушбу қарздорлик тўлаб берилмаганлиги, баён қилиниб,жавобгар«**** Боги Дирекцияси”дан даъвогар«Худудий электр тармоқлари» **** фойдасига4.****.**** сўм электр энергиясидан бўлган қарздорлик ундириш сўралган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****4-моддаси иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.Ушбу модданинг учинчи қисмига кўра, даъво аризаси юзасидан ёзма фикр жавобгар ёки унинг вакили томонидан имзоланади.Вакил томонидан имзоланган ёзма фикрга ишончнома илова қилинади. Бироқ, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмади. Ушбу Кодекснинг ****4-моддаси тўртинчи қисмига кўра, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъво аризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. Ушбу холатда суд **** этилган ҳужжатлар ишни мазмунан кўриб чиқиш имкониятини беришини инобатга олиб, ишни соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд, ишдаги ҳужжатларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, қуйидаги асосларга кўра, даъвониқисманқаноатлантиришни лозим деб ҳисоблайди. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, «Худудий электр тармоқлари» **** (Етказиб берувчи) ва«**** Боги Дирекцияси”(Истеъмолчи)ўртасида01.04.**** йилдаги №****-сонлиэлектр энергияси етказиб бериш тўғрисида шартнома тузилган. Шартноманинг 1.1-бандига кўра, Етказиб берувчи газ тармоқлари орқали Шартноманинг 1-бандига кўра, ушбу шартнома билан **** уланган тармоқ орқалиИстеъмолчига электр энергиясини етказиб бериш, Истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** ўз **** тўлаш **** олган. Шартноманинг 3.6-бандига мувофиқ, Истеъмолчига электр энергиясини етказиб бериш келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин шартномавий энергия миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўланганидан сўнг амалга оширилади. Даъвогар «Худудий электр тармоқлари» **** шартнома шартлари **** ҳолда жавобгарга электр энергияси етказиб берилган бўлса-да, жавобгар«**** Боги Дирекцияси” томонидан шартнома шартлари лозим **** **** тўловлар ўз **** амалга оширилмаган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг (бундан буён матнда – ФК деб юритилади) ****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасига кўра, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига кўра, энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқ орқали абонентга энергия таъминоти шартномасида назарда тутилган миқдорда ва тарафлар келишган энергия бериш тартибига амал қилган ҳолда энергия бериши лозим.Энергия билан таъминловчи ташкилот берган ва абонент қабул қилган энергия миқдори ўлчов асбоблари кўрсаткичлари билан аниқланади. ФКнинг ****-моддасига кўра, агар қонун ҳужжатларида ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг****-моддасигамувофиқ аниқланади. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. Аниқланишича, шартнома бўйича истеъмол қилинган электр энергияси ҳисобкитоби қилинган ва ****йил11октябрькуни ҳолатида жавобгар«**** Боги Дирекцияси”нинг истеъмол қилган электр энергиядан қарздорлиги 4.****.****сўмни ташкил этган.Бироқ,«**** Боги Дирекцияси” «Худудий электр тармоқлари» **** етказиб берилган электр энергия **** тўламасдан, ушбу қонун нормаси ва шартнома талабларини бузган. Давогар томонидан **** қилинган маьлумотномада жавобгар«**** Боги Дирекцияси”нинг **** йил 26 ноябрь холатига2.****.**** сўмасосийқарздорлик мавжудэканлиги аниқланди. Бундан кўринадики, жавобгарнинг бугунги кун ҳолатига қарздорлигиниқисман тўлаган.Шу сабабли суд даъвониқисманқаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Бундай ҳолатда, суд иш ҳужжатларини текшириб чиқиб, ишдаги далилларга ҳуқуқий баҳо берган ҳолда, даъвогарнинг даъво талабиниқисманқаноатлантиришни, жавобгар«**** Боги Дирекцияси”дан даъвогар фойдасига 2.****.**** сўм қарздорликундиришни, суд **** масаласини муҳокама қилиб, жавобгардан даъвогар фойдасига41.****сўм почта ****, Республика бюджетига****.****сўм давлат божи ундиришни лозим деб топди. Юқоридагиларга асосан, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****4, ****5- моддаларини қўллаб, суд-, ҚАРОРҚИЛДИ: Даъвогарнинг даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. Жавобгар«**** Боги Дирекцияси”дан даъвогар «Худудий электр тармоқлари» **** фойдасига2.****.**** сўмасосий қарзваолдиндан тўлаб чиқилган41.****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар«**** Боги Дирекцияси”дан Республикабюджетига ****.****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинганидан кейин ўн кун ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қароридан норози тараф ўн кунлик муддат ичида Жиззах вилоят суди Иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят (протест) келтириши ёкибиринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) бериши мумкин. Судья ****