Решение #2841715 Экономические

****/****-сонли иш судья**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ ******** йил 26 ноябрь Жиззах туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нинг котибалигида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармасининг даъвогар“Бизнесни ривожлантириш ****”АТБ манфаатида жавобгар *******га нисбатан бергандаъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишнидаъвогар вакили****(ишончнома асосида) иштирокида, ўз биносида,очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Жиззах вилоят ҳудудий бошқармаси (бундан буён матндапалатадеб юритилади) “Бизнесни ривожлантириш ****” АТБ(бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатида Жиззах туманлараро иқтисодийсудига даъво аризаси билан мурожаат қилиб, Жиззах туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйича **** йил 31 июль куни қабул қилинган,******* (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)дан даъвогар фойдасига **** **** доллари кредит асосий қарзи, **** **** доллари кредит фоизи ва **** сўм почта **** ундириш, кредит қарзининг **** **** сўм эквивалентидаги қисмини қўшимча жавобгар “Жиззах қишлоқ қурилиш инвест” **** солидар тартибда ундириш тўғрисидаги ҳал қилув қарори ижроси юзасидан ундирувни гаровга қўйилган, ТТР №**** **** техник паспортга асосан жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвалга қаратишни, гаров мулкининг кимошди савдосидаги дастлабки сотув баҳосини **** йил 26 августда тарафлар томонидан тасдиқланган баҳолаш далолатномасида кўрсатилган **** сўм қилиб белгилаб беришнисўраган. Палата даъво аризасида ишни ўзининг вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакилижавобгар билан2019йил13 майда тузилган****-сонли кредит шартномасига асосан жавобгарга**** **** долларикредит ****, кредит таъминоти сифатида жавобгаргакўчмас мулклар ва махсус техникалар гаровга қўйилганлигини, жумладан **** йил 28 августда нотариал тартибда тасдиқланган қўшимча гаров шартномасига ассоан даъво талабида кўрсатилган махсус транспорт воситаси ҳам гаровга қўйилганлигини,Жиззах туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйича **** йил 31 июль куни қабул қилинган ҳал қилув қарори биланжавобгардан даъвогар фойдасига **** **** доллари кредит асосий қарзи, **** **** доллари кредит фоизи ва **** сўм почта **** ундириш, кредит қарзининг **** **** сўм эквивалентидаги қисмини қўшимча жавобгар “Жиззах қишлоқ қурилиш инвест” **** солидар тартибда ундириш, ундирувни гаров мулкларига қаратиш белгиланганлигини, лекин ўша даъвода ва ҳал қилув қарорида ундирувни гаровгақўйилган, ТТР №**** **** техник паспортга асосан жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвалга қаратиш қолиб кетганлигини, **** йил 31 июль куни қабул қилинган ҳал қилув қарори билан гаров мулкларига қаратилган мулкларнинг қиймати кредит қарздорлигини тўлиқ қопламаганлигини, шу сабабли қолдириб кетилган гаров мулкига қаратиш тўғрисида даъво киритилганлигини маълум қилиб, даъво талабини қаноатлантиришни ва гаров мулкининг кимошди савдосидаги дастлабки сотув баҳосини **** йил 26 августда тарафлар томонидан тасдиқланган баҳолаш далолатномасида кўрсатилган **** сўм қилиб белгилаб беришнисўради. Бугунги суд ****жавобгарвакили иштирок этмади ҳамда даъво талаблари юзасидан ўзэътирозларини билдирмади.Жавобгаргасуд **** **** ва жойи тўғрисидаги суднинг ****унингпочта манзилига юборилганлигини тасдиқловчигибрид почтамаълумотииш ҳужжатларида мавжуд. Ўзбекистон РеспубликасиИқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, агар суд иқтисодий суд ишларини юритиш иштирокчиси ўзига юборилган **** кўчирма нусхасини олганлиги ёки ушбу Кодексда назарда тутилган бошқа усулда хабардор қилинганлиги тўғрисида суд **** бошлангунига қадар маълумотларга эга бўлса, ушбу иштирокчи тегишли тарзда хабардор қилинган деб ҳисобланади. ИПКнинг ****-моддаси учинчи қисмига асосан иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар,ишда иштирок этувчи бошқашахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Мазкур ҳолатда,суд ИПКнинг **** ва ****-моддаларига асосан ишни жавобгар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топади. Суддаъвогар вакилинингтушунтиришларива ****ни эшитиб, иш ҳужжатларини ўрганиб чиқиб,қуйидаги асосларга кўра даъвогарнингдаъво талаблариниқисманқаноатлантиришни ҳамда ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади) ****-моддасининг иккинчи қисмига асосан, **** – шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолда тарафлар ўртасидаги **** кредит шартномасиданҳамда унинг асосида тузилган гаров шартномасиданкелиб чиққан. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан, кредит шартномаси бўйича бир тараф — **** ёки бошқа кредит ташкилоти (кредитор) иккинчи тарафга (қарз олувчига) шартномада назарда тутилган миқдорда ва шартлар асосида пул маблағлари (кредит) бериш, қарз олувчи эса олинган пул суммасини қайтариш ва унинг учун фоизлар тўлаш **** олади. Иш ҳужжатларидан кўринишича,тарафларўртасида2019йил13 майда****сонликредит шартномаси (кейини ўринларда шартнома деб юритилади) тузилганбўлиб, унгаасосан даъвогар жавобгарга1-босқичда темир-бетон буюмлари хомашё базасини яратиш **** тош майдалаш ускунаси, 1 дона карьер экскаватори ва 2 дона карьер самосвали сотиб олиш учун **** **** доллари миқдорида, 2-босқичда 1 дона автобетономиксер транспорти, 2 дона фронталь юклагич, 3 дона тягач юк автомашинаси ҳамда 3 дона самосвал тиркамалар ва бетон маҳсулотлариишлаб чиқариш ускуналари сотиб олиш учун **** **** доллари миқдорида, 56 ой муддатга, асосий қарзни қайтаришда 24 ой имтиёзли давр ва 7,75 фоиз устама тўлаш шарти билан кредит **** келишилган.Жавобгар эса шартноманинг иловасида келтирилган графикка асосан кредит ва унга ҳисобланган фоизларни қайтариш **** олган. Шартномага асосан кредит таъминоти сифатида ****йил 15 майда нотариал тартибда расмийлаштирилган ипотека шартномасига асосан жавобгарга тегишли кўчмас мулклар гаровга қўйилган.Мазкур ипотека шартномасига **** йил 28 августда қўшимча гаров шартномаси нотариал тартибда расмийлаштирилиб, қўшимча гаров шартномаси билан **** йил 26 августдаги ТТР №**** **** техник паспортга асосан жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвал махсус техникаси **** сўм қийматда гаровга қўйилган. Жавобгар томонидан кредит тўловлари график бўйича ўз **** тўланмаганлиги сабабли ҳисобланган фоизларданва асосий қарзданмуддати ўтган қарздорликларвужудга келган.Даъвогар **** йил 24 майда кредит ва унга ҳисобланган фоизларни муддатидан олдин ундириш ва ундирувги гаров мулкларига қаратиш тўғрисида судга палата орқали даъво киритган.Жиззах туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйича **** йил 31 июль куни қабул қилинган ҳал қилув қарори биланжавобгардан даъвогар фойдасига **** **** доллари кредит асосий қарзи, **** **** доллари кредит фоизи ва **** сўм почта **** ундириш, кредит қарзининг **** **** сўм эквивалентидаги қисмини қўшимча жавобгар “Жиззах қишлоқ қурилиш инвест” **** солидар тартибда ундириш, ундирувни гаров мулкларига қаратиш белгиланган.Лекин ****-сонли иши бўйича даъво талабида ва ҳал қилув қарорида ундирувни гаровга қўйилган, **** йил 26 августдаги ТТР №**** **** техник паспортга асосан жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвалга қаратиш кўрсатилмаган. Даъвогар вакили томонидан судга **** қилинган маълумотномага кўра, **** йил 26 ноябрь кунги ҳолатга жавобгарнинг даъвогар олдида ****,1 **** доллари миқдорида қарзи мавжуд. ФК****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФК****-моддасининг биринчи қисмигаасосан,гаровга олувчининг (кредиторнинг) талабларини қондириш учун ундирувни қарздор гаров билан таъминланган **** ўзи жавобгар бўлган вазиятларда **** **** ёки лозим **** **** гаровга қўйилган мол-мулкка қаратиши мумкин. Гаровнарсаси тарафлар томонидан****сўмга баҳоланиб гаровга қўйилган.Даъво аризасида даъвогар гаров мулкининг аукциондаги бошланғич сотув баҳосини****сўм қилиб белгилаб беришни сўраган. ФК ****-моддасининг учинчи қисмига кўра, гаровга қўйилган мол-мулкнинг кимошди савдосидаги бошланғич сотиш нархи гаровга қўювчи ва гаровга олувчи ўртасидаги келишувга асосан белгиланади.Гаровга қўювчи ва гаровга олувчи ўртасида мол-мулк нархи бўйича келишмовчиликлар мавжуд бўлган ****,**** баҳоловчи ташкилот жалб этилади ва гаровнинг дастлабки қиймати бозор қийматидан келиб чиқиб белгиланади.Бунда баҳолаш билан боғлиқ барча **** **** баҳоловчи ташкилотни жалб қилган тараф томонидан қопланади. Ўзбекистон Республикасининг “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида” Қонуни 54-моддасининг тўртинчи қисмига кўра, гаровга қўйилган мол-мулк билан таъминланган **** ижро этишда ундирув ушбу мол-мулкка қаратилган ****, гаровга қўйилган мол-мулк суд томонидан **** тарзда баҳолашдан ўтказилади ҳамда ушбу кимошди савдосидаги бошланғич реализация қилиш нархи суд қарори билан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда аниқланган миқдорда белгиланади. Ўзбекистон Республикаси Олий суди Пленуми ва Олий хўжалик суди Пленуми “Кредит шартномаларидан келиб чиқадиган **** **** таъминлаш тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****” **** йил 22 декабрдаги ****-сон қарорининг 23-бандига кўра, ундирувни гаров нарсасига суд тартибида қаратишда суднинг қарорида гаровдаги мол-мулкнинг номи, жойлашган жойи кўрсатилиши лозим. судларнинг эътибори шунга қаратилсинки, гаровга қўйилган мол-мулкнинг ким ошди савдоси бошланадиган **** бошланғич сотиш баҳоси суд қарори билан белгиланмайди. Шунга кўра, агар даъво аризасида гаровга қўйилган мол-мулкнинг ким ошди савдоси бошланадиган **** бошланғич сотиш баҳосини белгилаш **** талаб мавжуд бўлса, суд ҳал қилув қарорининг асослантирувчи қисмида ушбу мол-мулк гаров (ипотека) тўғрисидаги шартномада кўрсатилган нарх бўйича реализация қилиниши тўғрисида тушунтириш бериши лозим. Ушбу Пленум қарорининг 24-бандига асосан,агар қонун ҳужжатларида бошқача тартиб белгиланган бўлмаса, гаровга олувчига берилган гаров нарсасига ундирувни қаратиш тартиби гаров тўғрисидаги шартномага мувофиқ белгиланади.Шу билан бирга, бундай шартноманинг предмети **** кўчар мол-мулк бўлиши мумкинлиги ҳисобга олиниб, шартномада гаров нарсасига нисбатан ундирувни қаратиш шартлари белгиланмаган бўлса, бундай ҳолда гаровга қўйилган мол-мулкка ундирувни қаратишнинг умумий қоидаси қўлланилишидан келиб чиқиш лозим. Қайд этилганларга асосланиб,судгаров шартномаси амалда эканлигини ва гаров билан таъминланган асосий **** бекор бўлмаганлигини эътиборга олиб,даъвогарнингкредит қарздорлиги бўйича ундирувни **** йил 28 августдаги қўшимча гаров шартномасига асосан гаровга қўйилган, жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвал махсус техникасига қаратишни, тарафлар ўртасида гаров нарсасининг келишилган баҳоси бўйича низо йўқлигини эътиборга олиб, мазкур гаров нарсасининг кимошди савдосидаги дастлабки сотув баҳосини ****сўм қилиб белгилаб бериш талабини қаноатлантиришни рад этишнилозим топади. ИПКнинг****-моддасига асосан,суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра,судишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни, жавобгардан даъвогар фойдасига****сўм почта**** ундиришни, жавобгардан Республика бюджетига****сўм давлат божи ундиришнилозим деб топади. Юқоридагиларни инобатга олиб, ФКнинг ****, ****, ****,****, ****моддалари, ИПКнинг ****,****, ****, ****,****79,****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қ а р о р қ и л д и: Даъво аризаси қисманқаноатлантирилсин. Жавобгар *******ҳисобидандаъвогар“Бизнесни ривожлантириш ****” АТБфойдасига**** ****,**** муддатли кредит асосий қарзи муддатидан олдин, ****,**** муддати ўтган фоиз қарзи, ****,**** муддатли фоиз қарзи, **** сўм пеня ва****сўм почта **** ундирилсин. Жиззах туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйича **** йил 31 июль куни қабул қилинган ҳал қилув қарори билан ундирилиши белгиланган кредит қарздорлиги бўйича ундирув гаровга қўйилган, жавобгарга тегишли, русуми L**** ,**** йилда ишлаб чиқарилган, двигатель **** ****, завод **** ****, давлат **** 25D ****бўлган карьерний самосвал махсус техникасига қаратилсин. Даъво талабининггаровнарсасининг кимошди савдосидаги бошланғич реализация қилиш нархини ****сўм қилиб белгилаб бериш қисмини қаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар *******ҳисобидандаъвогар“Бизнесни ривожлантириш ****” АТБфойдасига****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар *******ҳисобиданРеспублика бюджетига**** сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Ҳал қилув қарори устидан бир ой муддат ичида шу суд орқали Жиззах вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, олти ой ичида кассация тартибида шикоят қилиш (протест келтириш) мумкин. Судья ****