Решение #2841815 Экономические

4-1704-2502/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Избоскантуман ****5йил25 ноябрь Избоскан туманлараро иқтисодий суди, судьяМ.Хўжамбердиевараислигида,судья ёрдамчиси****котиблигида,Балиқчи туман**** даъвогар –Ҳудудий электр тармоқлари акциядорлик жамияти манфаатида, жавобгар-Андижон сув таъминоти масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан****сўм асосий қарздорликни ундириштўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодийишни, Избоскантуман прокурор ёрдамчисиО.Қосимов, даъвогар вакилиҚ.Қодиров (**** йил 5 июндаги ****-сонли ишончнома асосида),жавобгар вакиллари ****, И.Рўзибоев(**** йил 10 октябрдаги ****сонли ишончнома асосида)лар иштирокида,Избоскан туманлараро иқтисодий суди биносида очиқсуд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни АНИҚЛАДИ Балиқчитуман ****Ҳудудий электр тармоқлари акциядорлик жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади) манфаатида судга даъво аризаси билан мурожаат қилиб, жавобгар-Андижон сув таъминоти масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)ҳисобидан****сўм асосий қарздорликниундиришни сўраган. Прокурорёрдамчисива даъвогар вакили суд **** иштирок этишиб,қарздорликқисманқопланганлигини, қарздорликкундан кунга ортиб кетаётганлигини билдириб,даъво талабиниқаноатлантириб беришни сўрашди. Жавобгарвакилисуд ****да иштирокэтиб,жиноятишлари бўйича Улуғнор тумансудининг ҳукмига асосан **** сўм етказилган зарарайбдор шахс томонидан қопланганлигини, лекин даъвогарвакиллариҳисобдан чиқариб юбормаганлигини, **** йилоктябрьойида4**** сўмва ноябрьойида20**** сўм тўловларни амалга оширганлигини инобатга олиб,қайта хисоб китоб қилган ҳолда асосли бўлган қисми бўйича даъвони қаноатлантиришга эътирози мавжуд эмаслигини билдирди. Суд ишда иштирок этганпрокурор, даъвогарва жавобгарвакилларинингфикрларини тинглаб,иш ҳужжатларинива **** этилган хужжатларниўрганиб чиқиб,қуйидаги асосларга кўрадаъво талабиниқисманқаноатлантиришни лозим топди. Аниқланишича, тарафларўртасида юридик шахслар учун электр энергия таъминоти шартнома тузилган,****-сонли абонент **** берилган. Суд **** шартнома шартлари жавобгар томонидан лозим **** **** натижасида****5йил1октябрькуниҳолатига етказибберилган электр энергияучун****сўмэмас балки****сўмистеъмол қилинган электр энергия бўйича асосийқарздорлик юзага келганлиги маълум бўлди. Зеро, шартноманинг 1.1-бандига асосан, **** тармоғи орқали электр энергиясини истеъмолчига етказиб бериши, истеъмолчи эса истеъмол қилинган энергия **** тўлаши; 3.6-бандига кўра, келгуси ҳисоб-китоб даври бошланишидан олдин, энергиянинг шартномавий миқдори қиймати учун **** фоизлик олдиндан **** тўлаш асосида амалга оширилиши бўйича тарафлар келишилган. Даъвогар томонидан жавобгарга шартнома шартлари лозим **** **** натижасида етказиб берилган электр энергия учун қарздорликни иҳтиёрий равишда тўлаш, агар ушбу сумма тўланмаган **** тармоқдан узиш тўғрисида талабнома **** этган.Лекин жавобгар томонидан талабнома оқибатсиз қолдирган. Хусусан,жавобгар томонидан**** йил 1 октябрькуни ҳолатига ****сўм қарздорлигини **** йил2, 8, ва 20 октябрькунлари 1**** сўмдан жами **** сўм маблағларнисудга даъво аризаси киритилишидан аввал тўланган. Судга даъво аризаси киритилганидан сўнг эса жавобгар томонидан **** йил28 октябрь, 4 ва 11 ноябрькунлари **** сўмданжами **** сўмтўловларни амалга оширган. Ҳисоб китоб якуни бўйича****сўм қарздорликдансудга даъво аризаси киритилидан аввал **** сўм,судга даъво аризаси **** этилганидан сўнгжавобгар томонидан30**** сўм тўловлар амалга оширилган, ушбу амалга оширилган тўловларни чегириб ташланса, жавобгар даъвогар олдида **** йил 1октябрькуни ҳолатига мавжуд бўлган қарздорликдан****сўм қарздорлиги қолмоқда. Суд, асоссиз киритилган **** сўмнинг **** сўм қисми бўйича Жиноят ишлари бўйича Улуғнор туман судининг **** йил 20 январь кунги ҳукми мавжудлиги, жавобгар жамият ходими томонидан етказилган **** сўм зарар қопланганлиги,Избоскан туманлараро иқтисодий суди томонидан ҳал қилув қарори қабул қилинган бўлса-да,лекин даъвогар томонидан ҳисобдан чиқарилмаганлиги сабабли қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Шу сабабли суд, жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ****сўм қарздорликни ундиришни, қолган қисмини қаноатлантиришни рад этишни лозим топди. Зотан, Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодекси (бундан буён матнда матнда “ФК” деб юритилади)****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонун ҳужжатларида ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб бериши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига асосан, энергия таъминоти шартномасига мувофиқ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоқорқали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш **** олади, абонент эса қабул қилинган энергия **** тўлаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол қилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шохобчаларидан фойдаланиш хавфсизлигини ҳамда ўзи фойдаланадиган энергия истеъмол қилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш **** олади. ФКнинг ****-моддасига биноан, агар қонунчиликда ёки энергия билан таъминлаш шартномасида бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, энергия **** абонент амалда қабул қилган энергия миқдори учун тўланади, бу миқдор ушбу Кодекснинг ****-моддасига мувофиқ аниқланади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 31 майдаги ****-сон қарори билан тасдиқланган электр энергиясидан фойдаланиш қоидаларига мувофиқ, электр энергияси истеъмолчилари ва ҳудудий электр тармоқлари ташкилотлари ўртасида тузиладиган шартномаларга асосан амалга оширилади. Зотан, ИПКнинг73-моддаси тўртинчи қисмигша кўра, жиноят ишлари бўйича суднинг қонуний кучга кирган ҳукми муайян ҳаракатлар содир этилганлиги ёки содир этилмаганлиги ва улар кимлар томонидан содир этилганлиги масалалари бўйича иқтисодий суд учун ****. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилиб, суд ****тарафлар ўртасида мутаносиб равишда **** лозим топди. Маълум бўлишича, даъвогар **** йил2,8 ва 20октябрькунижами 3**** сўм тўловларни амалга оширган,судга даъво ариза **** йил 28 октябрькуни **** этилган,судга даъво аризаси **** этилганидадастлабамалга оширилган3**** сўмтўловларнидаъвогар томонидан инобатга олмасданқарздорлик бўйичадаъво аризаси **** этилган. Суд даъвонинг****сўм қисмини асоссиз деб ҳисоблаб, ушбу қисми бўйича давлат божини даъвогар ҳисобидан ундиришни, қолган қисми бўйичажавобгар ҳисобидан ундиришни лозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади, бешинчи қисмига асосан, даъвогарнинг талаблари у судга мурожаат қилганидан сўнг жавобгар томонидан ихтиёрий равишда қаноатлантирилса, суд **** жавобгарнинг зиммасига юклатилади. ЎзбекистонРеспубликасининг Давлат божи тўғрисидаги қонунида кўрсатилган талаблар бўйичамулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади. Суд юқоридагиларни инобатга олиб, Республика бюджетига жавобгар ҳисобидан10****,66сўм,даъвогар ҳисобидан****сўм давлат божини ундиришни,даъвогар фойдасигажавобгар ҳисобидан412**** почта **** ундиришни лозим топди. Баён этилганларгава Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик Кодексининг****,****, ****, ****-моддаларига, Иқтисодий процессуал кодексининг73,****, ****, ****, ****-моддаларига суд ҚАРОР ҚИЛАДИ: Даъво талабиқисманқаноатлантирилсин. Андижон сув таъминоти масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан; Ҳудудий электр тармоқлари акциядорлик жамияти фойдасига **** сўм асосий қарздорлик,412**** почта ****ундирилсин. Даъвони қолган қисми қаноатлантириш рад этилсин. Республика бюджетига; Андижон сув таъминоти масъулияти чекланган жамияти ҳисобидан1****,66сўм, Ҳудудий электр тармоқлари акциядорлик жамияти ҳисобидан ****сўмдавлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори бир ой муддат ўтганидан сўнг қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан у қабул қилинган кундан бошлаб бир ойлик муддат ичидашусуд орқали Андижон вилоятсудига апелляция тартибида шикоят қилиниши(протест келтириш)мумкин. Раисликқилувчи, судья М.Хўжамбердиева