Решение #2841846 Экономические

****/4548-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОНРЕСПУБЛИКАСИНОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Касбитумани ****5 йил 25 ноябрь Касби туманлараро иқтисодий суди судьяси****, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоят бошқармаси даъвогар“**** ****” масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар“**** d xq n m x r ti” фермер хўжалигига нисбатан ****сўм асосий қарзундириштўғрисидагидаъво аризаси бўйича ишни суд биносида очиқ суд **** соддалаштирилган тартибда тарафлар вакиллари иштирокисиз кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилоятбошқармаси(бундан буён матндапалатадеб юритилади)даъвогар– “**** ****” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда даъвогар деб юритилади)манфаатидаКасбитуманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат этиб,жавобгар - “**** d xq n m x r ti”фермер хўжалиги (бундан буёнматнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан ****сўм асосий қарзниундиришни сўраган. Иш ҳужжатларида даъвогарнинг даъво аризаси ва унга илова қилинган ҳужжатлари жавобгарга юборилганлигини тасдиқловчи почта хабарномаси (маълумотномаси) мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан кейин матнда – ИПК)нинг ****2-моддаси биринчи қисмига асосан даъвонинг баҳоси юридик шахсга нисбатан — базавий хисоблаш миқдорининг йигирма бараваридан ошмаганлиги ҳамда мазкур кодекснинг ****3-моддаси иккинчи қисмига асосан даъвогарнинг даъво аризасига даъво аризасининг ва унга илова қилинган ҳужжатларнинг кўчирма нусхалари жавобгарга топширилганлиги **** далиллар илова қилинганлиги сабабли мазкур иш соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқилди. ИПК ****4-моддаси иккинчи қисмига кўра, жавобгар даъво аризаси юзасидан ёзма фикрини даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан ўн беш кунлик муддатда судга ўзи асосланаётган ҳужжатлар ва далилларни илова қилган ҳолда **** этишга ****.Ёзма фикрга унинг кўчирма нусхаси даъвогарга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.Бироқ, даъво ариза жавобгар вакили томонидан қабул қилиб олинган бўлсада, даъво ариза бўйича ёзма фикр иқтисодий иш соддалаштирилган тартибда кўриб чиқилгунга қадар судга **** этилмаган. ИПК ****4-моддаси тўртинчи қисмига кўра, даъво аризасининг судга юборилиши **** тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар томонидан даъвоаризаси юзасидан ёзма фикр **** этилмаганлиги даъво аризасини соддалаштирилган иш юритиш тартибида кўриб чиқишга тўсқинлик қилмайди. ИПК ****4-моддаси олтинчи қисмига кўра, соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги иш даъво аризасини иш юритишга қабул қилиш ва иш қўзғатиш **** **** чиқарилган кундан эътиборан йигирма кундан ошмаган муддатда даъво аризаси юзасидан ёзма фикрни, далилларни ҳамда бошқа ҳужжатларни **** этиш учун белгиланган муддат ўтганидан кейин судья томонидан якка тартибда кўриб чиқилади. Суд соддалаштирилган иш юритиш тартибидаги ишни суд муҳокамасини ўтказмасдан, тарафларни **** ва уларнинг тушунтиришларини эшитмасдан кўриб чиқади. Суд тарафлар томонидан **** этилган ҳужжатларда баён қилинган тушунтиришларни, эътирозларни ва (ёки) **** текширади, далиллар билан танишади, ашёвий далилларни кўздан кечиради ва ҳал қилув қарорини қабул қилади. Суд юқоридаги ҳолатлардан келиб чиқиб, ишдаги мавжуд ҳужжатлар билан танишиб, қуйидаги асосларга кўра даъвогарнинг даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддасининг иккинчи қисмига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Иш ҳужжатларига кўра, даъвогар ва жавобгар ўртасида **** йил 07 декабрда****-сонлибошоқли дон уруғликмаҳсулотини етказиб бериш шартномаси имзоланган. Шартноманинг 1-1-бандига асосан сотувчи сотиб олувчига белгиланган тартибда шартноманинг 1.2-бандида кўрсатилган бошоқли дон уруғлигини сотиш ****, сотиб олувчи эса уруғликни қабул қилиб олиш ва унинг қийматини тўлаш **** олган. Шартноманинг умумий қиймати****сўмни ташкил қилган. Даъвогар томонидан **** лозим **** ****,шартнома бўйича даъвогар жавобгарга ўзаро тасдиқланган **** йил31декабрдаги ****-сонли электрон ҳисоб-фактура асосида2 тоннабўлган, (ҚҚС билан)****сўмлик уруғлик бошоқли дон маҳсулоти етказибберган ҳамда ****фактураларжавобгар томонидан тасдиқланган. Бундан ташқари, маҳсулот жавобгар томонидан қабул қилиб олинганлиги иш ҳужжатларидаги товар-транспорт юк хати, ишончнома билан ўз исботини топади. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 3.2-бандига кўра, сотиб олувчи сотувчига уруғликқийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдорда олдиндан, қолган қисмини **** йил 1 декабрдан кечиктирмасдан тўлаб бериши лозим бўлган. Даъвогар томониданасосий қарзни бартараф этиш **** юборилган талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. ФКнинг ****-моддасига биноан олди-сотди шартномасига мувофиқ олдисотди шартномаси бўйича бир тараф (сотувчи) товарни бошқа тараф (сотиб олувчи)га мулк қилиб топшириш ****, сотиб олувчи эса бу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланган пул суммаси (баҳоси)ни тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, агар қонунчилик ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, **** **** кечиктиришга ёки уни бўлиб-бўлиб **** йўл қўйилмаслиги қайд этилган. Даъвогар томонидан етказиб берилган маҳсулот учун тўловни жавобгар бугунги кунга қадар амалга оширмаган. Жавобгарнинг даъвогар олдидаги****сўмасосий қарздорликҳолати иш ҳужжатларида мавжуд шартнома, ****-фактура, ишончнома, товар-транспорт юк хати, талабнома, солиштирма далолатнома ва бошқа ишга алоқадор ҳужжатлар каби далиллар билан ўз тасдиғини топган. Шу сабабли суд даъво талабиасосли деб ҳисоблайди ва уни тўлиқ қаноатлантиришни лозимтопади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмида суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Юқорида қайд этилганларга кўра, суд даъво талабини тўлиқ қаноатлантириб, давлат божини жавобгар зиммасига юклашнилозим топди. Бинобарин, Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал 1 2 3 4 кодекси****, ****, ****, ****, ****, ****,**** , **** , **** , **** -моддаларига асосан, суд қарорқилди: Даъвоталаблари тўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар -“**** d xq n m x r ti”фермер хўжалиги ҳисобидан даъвогар“**** ****”масъулияти чекланган жамияти фойдасига****сўмасосий қарзва ****сўм почта **** ундирилсин. Жавобгар“**** d xq n m x r ti”фермер хўжалигиҳисобиданреспублика бюджетига**** сўм давлатбожи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норозитомон ўн кунлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериши (протест келтириши) мумкин. Судья ****