Решение #2841990 economic_new

4-1001-2502/****-сонли иш ҚУМҚЎРҒОН ТУМАНЛАРАРО ИҚТИСОДИЙ СУДИНИНГ АЖРИМИ (даъвоаризани кўрмасдан қолдириш тўғрисида) Қумқўрғон тумани ****йил25 ноябрь Қумқўрғон туманлараро иқтисодий судининг судьяси****нинг раислигида, судья ёрдамчисиИ.Поёновнинг котиблигида, даъвогар“NATIONAL EСO OIL” масъулияти чекланган жамиятининг, жавобгар “ILG‘OR M.X.N”фермер хўжалигидан жами **** сўм ва тўланган суд **** ундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича қўзғатилган иқтисодий ишнитарафлар иштирокисиз,суд биносидабўлиб ўтганочиқ суд ****, иш ҳужжатлари билан биргакўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар “NATIONAL EСO OIL” масъулияти чекланган жамиятисудгадаъвоаризасибилан мурожаат қилиб,жавобгар “ILG‘OR M.X.N” фермер хўжалигидан жами **** сўм ва тўланган суд **** ундиришни сўраган. Даъвогар ўзининг даъво аризасида ишни даъвогар вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар суд **** вакил иштирокини таъминламади. Иш ҳужжатида жавобгар тегишли тартибда хабардор қилинганлигини тасдиқловчи гибрид почта маълумотномаси мавжуд. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддаси иккинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган даъвогар суд **** келмаса, даъвогарнинг ишни унинг йўқлигида кўриш тўғрисидаги аризаси бўлган ****, низо унинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин, учинчи қисмида иш муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинган жавобгар ва ишда иштирок этувчи бошқа шахслар суд **** келмаса, низо уларнинг йўқлигида ҳал қилиниши мумкин. Шу боисдан, суд ишнидаъвогарва жавобгар вакилининг иштирокисиз кўришни лозим деб топади. Судишдаги мавжуд ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, далилларга ҳуқуқий баҳо бериб,қуйидаги асосларга кўрадаъвоаризани кўрмасдан қолдиришни,тўланган суд **** даъвогарзиммасида қолдиришнилозим топади. Аниқланишича,тарафлар ўртасида **** йил 7 февралда ****-сонли, **** йил 12 февралда ****-сонли, **** йил 20 февралда ****-сонли, **** йил 28 февралда ****-сонли, **** йил 31 мартда ****-сонли, **** йил 4 майда ****-сонли маҳсулот етказиб бериш шартномаларитузилибэлектронимзоланган бўлиб, ушбу шартномаларнинг 8.1-бандидаушбу шартномадан келиб чиқадиган бахс ва низолар томонлар томонидан музокаралар йўли билан ҳал этилади.Талабнома юбориш тартиби **** ҳисобланади.Музокоралар орқали келишувга эришилмаган ****, низо Тошкент туманлараро иқтисодий судида кўриб чиқиш учун **** этилади деб белгиланган. Бироқ, даъвогар томонидан шартномаларда белгиланган ушбу тартибга риоя қилган ҳолда жавобгарга талабнома юборилганлигини тасдиқловчи даллилар **** этилмаган. Ваҳоланки, Ўзбекистон Республикасининг “Хўжалик юритувчи субъектлар фаолиятининг шартномавий-ҳуқуқий базаси тўғрисида”ги Қонуни 17-моддасида ҳуқуқлари ва қонуний манфаатлари бузилган хўжалик юритувчи субъект мазкур ҳуқуқ ва манфаатларни бузган хўжалик юритувчи субъектга нисбатан талабнома билдиришга ****. Талабнома ёзма шаклда билдирилади. Талабномада қуйидагилар кўрсатилади: талабнома билдирган хўжалик юритувчи субъектнинг ва талабнома билдирилаётган хўжалик юритувчи субъектнинг номи; талабнома билдирилган сана ва унинг ****; талабнома билдириш учун асос бўлган ҳолатлар; талабномада баён этилган ҳолатларни тасдиқловчи далиллар; арз қилувчининг талаблари; талабнома суммаси ва унинг ҳисоб-китоби, арз қилувчининг тўлов ва почта реквизитлари; талабномага илова қилинаётган ҳужжатларнинг рўйхати. Талабнома хўжалик юритувчи субъектнинг раҳбари ёки раҳбарнинг ўринбосари томонидан имзоланади. Талабнома буюртма ёки қимматли хат тарзида, телеграф, телетайп орқали, шунингдек талабнома жўнатилганлигини қайд этадиган, қабул қилиб олувчини огоҳлантирадиган бошқа алоқа воситаларидан фойдаланилган ҳолда жўнатилади ёхуд тилхат олиб топширилади. Даъвогар томонидан даъво аризасига илова қилинган даъво хати талабнома шаклига риоя этилмаган ҳолатда **** этилганбўлиб, у айнан иш бўйича жавобгар фермер хўжалигининг номи кўрсатилмасдан (Беккул ГГР) бошқа фермер хўжалигига юборилган. ИПКнинг ****-моддасибиринчи қисми5-бандига кўрадаъвогар низони судгача ҳал қилиш (талабнома юбориш) тартибига риоя этмаган бўлса, башарти бу шу тоифадаги низолар учун қонунда ёки тарафлар шартномасида назарда тутилган бўлса, суд даъво аризасини кўрмасдан қолдиради. Ушбу Кодекснинг ****-моддасига асосан даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида суд **** чиқаради. Ўзбекистон Республикаси Олий судининг **** йил 24 майдаги 13-сонли “Биринчи инстанция суди томонидан иқтисодий процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида”ги Қарорининг 21бандида даъво аризасини кўрмасдан қолдириш низонинг мазмуни бўйича ҳал қилув қарори қабул қилмасдан туриб суд муҳокамасини тамомлаш шаклларидан бири ҳисобланади.Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш 2 тўғрисида суд **** чиқаради ва у ИПКнинг ****-моддаси талабларига мувофиқ бўлиши кераклиги **** тушунтириш берилган. Мазкур қонун ҳужжатларива пленум тушунтиришларига асосан суд ушбу иқтисодий иш бўйичадаъвогартомониданталабнома юбориш тартибига риоя қилмаган ҳолда даъво аризаси **** этганлигисабабли даъвоаризани кўрмасдан қолдиришни, олдиндан тўлангансуд****ларини даъвогарзиммасида қолдиришнилозим топди. Юқоридагиларга кўра,ИПКнинг ****-моддасибиринчи қисми5-банди ва ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд а ж р и м қ и л а д и: Даъвогар “NATIONAL EСO OIL” масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар “ILG‘OR M.X.N” фермер хўжалигидан жами **** сўм ва тўланган суд **** ундириш тўғрисидаги даъво аризасикўрмасдан қолдирилсин. Тўланган суд **** даъвогар “NATIONAL EСO OIL” масъулияти чекланган жамияти зиммасида қолдирилсин. Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш учун асос бўлиб хизмат қилган ҳолатлар бартараф этилганидан кейин даъвогар судга даъво аризаси билан умумий тартибда янгидан мурожаат қилишга ****лиги тушунтирилсин. Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги **** устидан шикоят қилиниши (протест келтирилиши) мумкин. Судья **** 3