Решение #2842002 Экономические

4-****4-2501/1936-сонли иш **** (Кўрмасдан қолдириш тўғрисида) Избоскан тумани ****5йил25 ноябрь Избоскан туманлараро иқтисодий суди, судьяси ****қаровнинг раислигида,судья ёрдамчиси**** котиблигида,Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси“************ ****”масъулияти чекланган жамиятиманфаатида,жавобгар - “Обод юрт диёр” фермер хўжалиги ҳисобидан****сўметказиб берилган уруғлик чигит ****ундириш тўғрисидаги даъво аризаси юзасидан қўзғатилган иқтисодий ишни, даъвогар вакили ****(**** йил 19 сентябрь кунги ****-сонлиишончнома асосида)ва жавобгар фермер хўжалиги раҳбариХ.Жўрабоев(шахсини тасдиқловчи хужжат асосида) иштирокида, Балиқчи туман Фермерлар кенгаши биносида сайёрсуд ****кўриб чиқиб қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда “Даъвогар” деб юритилади)манфаатидасудигадаъво аризасибиланмурожаат қилиб,жавобгар “Обод юрт диёр” фермер хўжалиги(бундан буён матнда “Жавобгар” деб юритилади)ҳисобидан****сўм асосий қарздорликни ундиришни сўраган. Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси даъво аризасида суд **** вакилнинг иштирокисиз кўришни сўраган. Шу сабабли суд, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда “ИПК” деб юритилади)нинг ****-моддасига асосан, Палата вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Даъвогар вакили суд ****иштирокэтиб,жавобгар билан шартнома тузилганлигини,**** кг****сўмлик уруғлик чигитини топширганлигини, лекинжавобгар томонидантўловларнитўлиқамалга оширмаганлигинатижасида****сўм қарздорлик юзага келганлигинибилдириб,даъвонитўлиққаноатлантириб беришнисўрашди. Жавобгарфермер хўжалиги раҳбари суд **** иштирок этиб, шартнома бўйича бир кг уруғлик чигити **** сўмдан тузилганлигини, счёт-фактураҳам**** сўмдан тузилганлигини, лекин **** вакиллари нарх ўзгарганлигини,уруғлик чигит қиймати**** сўмдан амалга ошириш белгиланганлигини маълум қилганлигисабабли **** сўмдан тўловни амалга оширганлигини, шунингдек даъвогар томонидан бир ҳилмазмунда даъво аризасини такроран киритганлигинибилдириб,ушбу даъвони кўрмасдан қолдиришни сўради. Суд иш хужжатларини ўрганиб чиқиб,тарафларнинг фикрларини тинглаган ҳолда**** этилган хужжатлар асосида даъвоникўрмасдан қолдиришнилозим топди. Хусусан,тарафлар ўртасида ****5йил19 мартда “Дориланганпахта уруғлик чигитиниетказиб бериш ****” 2176-сонлишартнома тузилган. Ушбушартнома шарти даъвогар томонидан****илиб, шартномада белгиланган тартибда ****-фактурарасмийлаштирган ҳолдажавобгарга****кг****сўмликпахта уруғлик чигитини топширган,жавобгар томониданқабул қилиб олган, лекинтўловларнитўлиқамалга оширмаган. Даъвогар томонидан жавобгарга қарздорликнибартарафэтиб қўйиш бўйича **** йилиюльойида талабнома юборилган, лекин жавобгар томониданталабномани оқибатсиз қолдирган. Зеро, тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг4-бандида,харидор шартнома асосида олинган дорилангануруғлик чигитпулини хисоб фактура асосида олдиндан умумийуруғлик чигит қийматини100 фоизимиқдорида тўлаб берадидеб кўрсатилган. Шундан сўнг судга даъво аризаси билан мурожаат қилинган. Ўрганиш жараёнида маълум бўлдики,даъвогар ҳудди шу мазмундатакроран судга даъво аризасиникиритган,дастлабки даъвоаризасисуд томонидан **** йил5ноябрь куни****кириш****и биланкирим қилган, мазкур даъво аризага эса**** кириш **** берилган, дастлабки даъво ариза ва ушбу даъво ариза ҳам бир кундаиш юритувига қабул қилинган ҳамда тайинланган. Суд, дастлабки кирим қилинган даъво ариза бўйича ишникўришни давом эттиришни, кейинги киритилган даъво аризанибўйичакўрмасдан қолдиришни лозим топди. Чунки,ИПКнинг****-моддасибиринчи қисми 1-бандида,фуқаролик ишлари бўйича суд, иқтисодий суд, ҳакамлик суди, **** суди иш юритувида айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан иш мавжуд бўлсасуд ишни кўрмасдан қолдириш кераклиги белгиланган. Шу сабабли суд, мазкур даъво ариза бўйича даъвони кўрмасдан қолдиришни лозим топди. Суд, ишни кўриб чиқиш билан боғлиқ суд **** ундириш масаласини муҳокама қилган ҳолда суд ****даъвогарҳисобидан ундиришнилозим топди. Чунки, ИПКнинг ****-моддасигакўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Ўзбекистон Республикасининг“Давлат божи тўғрисида”ги Қонунида кўрсатилган талаблар бўйича мулкий тусдаги даъво аризаларидан - даъво баҳосининг 2 фоизи миқдорида, лекин базавий ҳисоблаш миқдоридан кам бўлмаган миқдорда давлат божи ундирилади деб кўрсатилган. Ушбу қонунда,агар у муомалага лаёқатсиз шахс томонидан берилган бўлса,суднинг ёки ҳакамлик судининг иш юритувида айни бир тарафлар ўртасидаги, айни бир предмет тўғрисидаги ва айни бир асослар бўйича низо юзасидан иш мавжуд бўлса, агар тарафлар ўртасида низони ҳал қилиш учун ҳакамлик судига топшириш тўғрисида ҳакамлик битими тузилган бўлса, агар тарафлар ўртасида медиатив келишув тузилган бўлса,даъвоариза кўрмасдан қолдирилгандадавлат божи ундирилмаслик белгиланган, қолган бошқа асослар билан даъво кўрмасдан қолдирилганидан давлат божи ундириш белгиланган. Қайд этилганларга кўра суд,даъвогарҳисобиданРеспублика бюджетига****сўмдавлат божиниундиришни,тўланган****сўм почта ****даъвогар зиммасидалозим топди. Бинобарин, судЎзбекистон Республикасининг“Давлат божи тўғрисида”ги Қонуни,Иқтисодий процессуал кодексининг ****,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, АЖРИМ ҚИ Л А Д И: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Андижон вилоят ҳудудий бошқармаси палата аъзоси “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамияти манфаатида, жавобгар - “Обод юрт диёр” фермер хўжалиги ҳисобидан****сўметказиб берилган уруғлик чигит ****ундириш тўғрисидаги даъво аризасикўрмасдан қолдирилсин. Даъвогар “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамиятихисобиданРеспублика бюджетига****сўмсўм давлат божи ундирилсин. Даъвогар “1- gr B r k ” масъулияти чекланган жамиятизиммасида олдиндан тўланган **** почта **** зиммасида қолдирилсин. ****бир ой муддат ўтгач,қонуний кучга киради. ****қонуний кучга киргач, ижро **** берилсин. Мазкур****устидан Избоскан туманлараро иқтисодий суди орқали Андижон вилоят судига апелляция тартибида шикоят қилиниши мумкинлиги тушунтирилсин. Раислик этувчи, судья ****қаров