← Назад
Решение #2842067 economic_new
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
10
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| нинг | 170 | — | law | |
| ФКнинг | 333 | — | law | |
| ФКнинг | 535 | — | law | |
| ФКнинг | 544 | — | law | |
| ФКнинг | 554 | — | law | |
| бандида ФК | 326 | — | law | |
| ИПКнинг | 66 | — | law | |
| ИПКнинг | 68 | — | law | |
| ИПК | 72 | — | law | |
| ИПКнинг | 118 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-1901-2503/10018-сонли ин
YЗБEКИCTOH PECПУБЛИКACИ HOMИДAH
A Л ИЛУB APOPИ
Термиз ша·ри
2025 йил 25 ноябрь
Термиз туманлараро итисодий суди, судья Б.Абдуллаевнинг
раислигида, З.Казиеванинг котиблигида, даъвогар вакили Ш.Лумонов
(25.11.2025 йилдаги 02/1005-сонли ишончнома асосида) иштирокида
даъвогар Сурхондарë вилояти ·окимлиги Кичик ва ëшлар саноат зоналарини
бошариш буйича ягона дирекциясининг хавобгар АТБ “Mikr kr ditb nk” ва
унинг Денов филиалига нисбатан ихара ·аини ундириш туfрисидаги даъво
аризаси буйича узfатилган итисодий ишни суд биносида, очи суд
махлисида куриб чииб, уйидагиларни
A H И Л A Д И:
Даъвогар Сурхондарë вилояти ·окимлиги Кичик ва ëшлар саноат
зоналарини бошариш буйича ягона дирекцияси (бундан буëн матнда даъвогар) Термиз туманлараро итисодий судига даъво аризаси билан
мурохаат илиб, хавобгар АТБ “Mikr kr ditb nk” ва унинг Денов филиали
(бундан буëн матнда - хавобгар)дан 8 694 000 сум ихара ·аи ва унга
·исобланган 2 737 368 сум пеняни ундиришни сураган.
Белгиланган тартибда олдиндан хабардор илинган булсада, хавобгар
суд му·окамасида иштирок этмади ·амда вакили иштирокини таъминламади,
судга бунинг сабабини маълум илмади.
Суд Үзбекистон Республикаси Итисодий процессуал кодекси (кейинги
уринларда - ИПК)нинг 170-моддасига асосан ишни келмаган тараф
вакилининг иштирокисиз куриб чиишни лозим топади.
Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили уз тушунтиришида
хавобгар
ого·лантиришларга
арамасдан
шартнома
шартини
бахармаëтганлигини, ихара ·аини тулаб бермаëтганлигини билдириб, даъво
талабини аноатлантиришни суради.
Суд ишда иштирок этган тараф вакилининг тушунтиришларини
тинглаб, ишдаги мавхуд ·уххатларни даъво аризасида келтирилган вахлар
билан бирга урганиб чииб, уларга ·ууий ба·о бериб, уйидаги асосларга
кура даъво талабини исман аноатлантиришни лозим топади.
Иш ·уххатларидан куринишича, тарафлар уртасида 22.11.2023 йилда
Кичик ва ëшлар саноат зонасида хойлашган очи ер майдонини инвестиция
махбуриятлари абул илиш шарти билан ихарага бериш туfрисидаги 443сонли шартнома тузилган булиб, унга кура даъвогар Денов туманидаги
“Янгиобод” кичик саноат зонаси ·удудида хойлашган 0,23 га ер майдони
(ЛОТ-1)ни янги мулкдорга утказилгунга адар ихарага бериш
махбуриятини, хавобгар эса ихара ·аини ·ар ойнинг 10-санасигача 100 фоиз
олдиндан тулов шаклида тули тулаб бериш махбуриятини олган.
Ихара шартномасининг 2.3-бандига биноан уз ватида туланмаган
ихара тулови учун хавобгар ·ар бир кечиктирилган кун учун кечиктирилган
сумманинг 0,4 фоизи мидорида, аммо муддати утган тулов суммасининг 50
фоизидан ошмаган мидорда пеня тулаши белгиланган.
Тарафлар уртасида 22.11.2023 йилда ихара объектини топширишабул илиш далолатномасига асосан ихара шартномасида келтирилган ер
майдони хавобгарга ихара асосида фойдаланиш учун топширилган.
Ихара шартномасига 3-иловага биноан йиллик ихара тулови суммаси
·ар бир кв.м ер майдони учун 540 сумдан 32 400 000 сумни ташкил этган.
Даъвогар ихара шартномасида узига юклатилган махбуриятларни
тули бахарган булсада, хавобгар ихара ·аини белгиланган муддатда
туламасдан келганлиги оибатида ихара туловидан 20 203 200 сум мидорида
арздорликка йул уйган.
Даъвогар томонидан хавобгарга юборилган 09.10.2025 йилдаги
02/851-сонли талабнома оибатсиз олдирилган. Натихада ушбу низо келиб
чииб, даъвогар итисодий судга даъво аризаси билан мурохаат илган.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси (бундан буëн матнда ФК)нинг 8, 234-моддаларига кура махбуриятлар шартномадан, зиëн етказиш
натихасида ·амда ФКда курсатилган боша асослардан келиб чиади.
ФКнинг 236-238-моддаларида махбуриятларни бахаришдан бир
томонлама бош тортишга йул уйилмаслиги курсатилган.
Шунингдек, ФКнинг 333-моддасида арздор айби булган тадирда
махбуриятни бахармаганлиги ëки лозим дарахада бахармаганлиги учун,
агар онун ·уххатларида ëки шартномада бошача тартиб белгиланмаган
булса, хавоб бериши белгиланган.
ФКнинг 535-моддасига биноан, мулк ихараси шартномаси буйича
ихарага берувчи ихарага олувчига ·а эвазига мол-мулкни ватинча эгалик
илиш ва фойдаланиш ëки фойдаланиш учун топшириш махбуриятини
олади.
ФКнинг 544-моддасига кура, ихарага олувчи мол-мулкдан
фойдаланганлик учун ·ани уз ватида тулаб туриши шарт. Мол-мулкдан
фойдаланганлик учун ·а ихарага олинган барча мол-мулк учун яхлит ·олда
ëки унинг ·ар бир таркибий исми учун ало·ида-ало·ида ·олда белгиланади.
Агар шартномада бошача тартиб назарда тутилган булмаса, мол-мулкдан
фойдаланганлик учун ихара ·аини тулаш муддатлари ихарага олувчи
томонидан хиддий бузилган тадирда, ихарага берувчи ундан ихара ·аини
муддатидан олдин, ихарага берувчи белгилаган муддатда тулашни талаб
илишга ·али.
ФКнинг 554-моддасини иккинчи исмига асосан, агар ихарага олувчи
ихарага олган мол-мулкни айтармаса ëки кечиктириб айтарса, ихарага
берувчи кечиктирилган барча ват давомида мол-мулкдан фойдаланганлик
учун ·а тулашни талаб илишга ·али булади.
Үзбекистон Республикасининг “Ихара туfрисида”ги онунини 14моддаси биринчи исмига кура ихара шартномаси муддати тугаганидан
кейин ·ам ихарачи ихарага олинган мулкдан амалда фойдаланишни давом
эттираверса ·амда ихарага берувчи ихара шартномаси муддати тугагунига
адар бунга ·еч андай эътироз билдирмаган ва шартномада узгача шартлар
кузда тутилмаган булса, у ·олда шартнома худди шу муддатга давом
эттирилган ·исобланади.
Үзбекистон Республикаси Олий хухалик суди Пленумининг
15.06.2017 йилдаги “Махбуриятларни бахармаганлик ëки лозим дарахада
бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик туfрисидаги фуаролик онун
·уххатларини уллашнинг айрим масалалари ·аида”ги 163-сонли
арорининг 4-бандида ФКнинг 326-моддасига мувофи, суд арздор
томонидан махбуриятларнинг бахарилиш дарахасини, махбуриятда
иштирок этувчи тарафларнинг мулкий а·волини, шунингдек кредиторнинг
манфаатларини эътиборга олиб, неустойка мидорини камайтиришга
·алиэканлиги ·аида тушунтириш берилган.
ИПКнинг 66-моддасига асосан иш буйича далиллар ушбу Кодексда
ва боша онунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар
·аидаги маълумотлар булиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи
шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи ·олатлар, шунингдек
низони туfри ·ал илиш учун а·амиятга эга булган боша ·олатлар
мавхудлигини ëки мавхуд эмаслигини
анилайди. Бундаймаълумотлар
ëзма ва ашëвий далиллар, экспертларнинг хулосалари, мутахассисларнинг
масла·атлари (тушунтиришлари), гуво·ларнинг курсатувлари, ишда иштирок
этувчи шахсларнинг тушунтиришлари билан аниланади.
ИПКнинг 68-моддасига асосан ишда иштирок этувчи ·ар бир шахс уз
талаб ва эътирозларига асос илиб келтираëтган ·олатларни исботлаши керак.
Ишда иштирок этувчи ·ар бир шахс уз талаблари ва эътирозларига асос
илиб келтираëтган далилларни ишда иштирок этувчи боша шахслар
олдида, агар ушбу
Кодексда бошача тартиб белгиланмаган булса,суд
махлиси бошлангунига адар ëки суд белгилаган муддат доирасида
очиб бериши лозим.
ИПК 72-моддасига кура онунчиликка мувофи муайян далиллар
билан тасдиланиши керак булган иш ·олатлари боша далиллар билан
тасдиланиши мумкин эмас.
Юоридагиларга кура суд даъво талабини исман аноатлантирган
·олда, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига 8 694 000 сум ихара ·аини,
ихара ·аи тулови кечиктирилганлиги учун ·исобланган пеняни 1 000 000
сумга камайтирган ·олда ундиришни, ишни куриб чииш билан боfли
олдиндан туланган суд харахатларини хавобгар зиммасига юклашни лозим
топди.
ИПКнинг 118-моддасини биринчи исмида, суд харахатлари ишда
иштирок этувчи шахсларнинг аноатлантирилган даъво талаблари мидорига
мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юкланиши белгиланган.
Бинобарин, ИПКнинг 118, 176-179, 186-188-моддаларини уллаб, суд
APOP
И Л A Д И:
Даъвогарнинг даъво талаби исман аноатлантирилсин.
Жавобгар АТБ “Mikr kr ditb nk” ·исобидан Сурхондарë вилояти
·окимлиги Кичик ва ëшлар саноат зоналарини бошариш буйича ягона
дирекцияси фойдасига 8 694 000 сум ихара ·аи, ихара тулови
кечиктирилганлиги учун 1 000 000 сум ·исобланган пеня, олдиндан туланган
412 000 сум давлат бохи ва 41 200 сум почта харахати ундирилсин.
Даъво талабининг олган исмини аноатлантириш рад этилсин.
Мазкур ·ал илув арорининг белгиланган тартибда тасдиланган
кучирма нусхалари ишда иштирок этувчи тарафларга юборилсин.
ал илув арори онуний кучга киргач даъвогарга ихро варааси
берилсин.
Ушбу ·ал илув ароридан норози тараф бир ой муддат ичида мазкур
суд орали Сурхондарë вилоят судига апелляция шикояти билан мурохаат
илишга (протест келтириш) ·али.
Cудья
Б.Aбдуллаев