Реквизиты
Категория economic_new Номер дела 4-1901-2503/8812 Дата решения 25.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Термиз туманлараро иқтисодий суди Судья ABDULLAYEV BOTIRJON MUXIDDINOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID e7216b34-f1e9-4477-b1dd-b56ecc6496fe Claim ID PDF Hash 29a6f960824c0914... Загружено 10.04.2026 PDF
Ссылки на нормативные акты 1
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
збекистон Республикаси ИПК 74-моддаси збекистон Республикаси ИПК 74 law
Текст решения 8 120 симв. Оригинал (узб.)
****-сонли ин YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН АЛ ИЛУВ АРOРИ Термизша·ри **** Термиз туманлараро иŸтисодий суди, судья **** раислигида, **** котиблигида, даъвогар вакили – **** (12.05.**** йилдаги 07-сонли ишончнома асосида) иштирокида, даъвогар “****” **** хавобгар “****” **** нисбатан олди- сотди шартномаси буйича юзага келган Ÿарздорликни ундириш ·аŸида киритган даъво аризаси буйича Ÿузfатилган итисодий ишни уз биносида,очи суд махлисида куриб чиŸиб, уйидагиларни a н и ц л a д и: Даъвогар “****” **** (бундан буëн матнда - даъвогар) иŸтисодий судга даъво аризаси билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар хавобгар – “****” **** (бундан буëн матнда - хавобгар) олди-сотди шартномасига асосан 36 **** ****,60 сум асосий арз, 9 **** 450 сум пеня ·амда ишни куриб чиŸиш билан боfлиŸ суд харахатларини ундиришнисураган. Жавобгарга суд махлисининг ваŸти ва хойи ·аŸида белгиланган тартибда хабар илинган булсада, уз вакили иштирокини таъминламади ·амда сабабини судга маълум илмади. Суд, ****екистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодексининг (бундан буëн матнда ИПК деб юритилади) ****, ****-моддаларига асосан ишни унинг иштирокисиз куришни лозим топди. Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони тули уллабувватлади, тарафлар уртасидаги 18.08.**** йилдаги синтетик мотор мойи етказиб бериш юзасидан 23-сонли шартномага асосан юзага келган 36 **** **** сум Ÿарздорлик ва шартномавий махбурият лозим дарахада бахарилмаганлиги боис ма·сулот етказиб берилиши кечиктирилган кунлар учун ·исобланган 9 **** сум пеняни ундиришни дастлаб киритган даъво аризасида сураганлигини, бироŸ пеняни ·исоблашда кечиктирилган кунлар тулиŸ ·исобга олинмаганлиги боис, даъво талаби миŸдорини узгартириб, пеняни 14 **** **** сумга купайтиришни, ишни куриб чиŸиш билан боfлиŸ суд харахатларини хавобгар ·исобидан ундиришни, даъвони тули аноатлантиришни суради. Суд, ишда иштирок этган тарафнинг тушунтиришларини тинглаб, ишда тупланган ·уххатларни атрофлича урганиб чиŸиб, уларга ·ууŸий ба·обериб, Ÿуйидагиларга кура, даъво талабини Ÿисман Ÿаноатлантиришни лозимдеб топди. АниŸланишича, тарафлар уртасидаги 18.08.**** йилдаги 23-сонли электрон шартнома (кейинги уринларда - шартнома) тузилган булиб, шартноманинг 1.2-бандига кура, хавобгар даъвогарга шартномада келишилган ассортиментда, миŸдорда ва муддатда хами 36 **** ****,60 сумлик синтетик мотор мойини етказиб бериш махбуриятини, даъвогар эса шартномага биноан етказиб берилган ма·сулот учун унинг ·аини тулаб бериш махбуриятини олган. Шартноманинг мазкур 2.1-бандига биноан, хавобгар етказиб берилиши лозим булган ма·сулот ·аŸининг 15 фоиз Ÿисмини шартнома тузилгандан сунг олдиндан тулаб бериши, ма·сулот ·аŸининг Ÿолган 85 фоиз Ÿисмини ма·сулот Ÿабул Ÿилиб олингандан сунг 3 **** иш куни ичида тулаб бериш махбуриятини олган. Иш ·уххатларига кура, 18.08.**** йилдаги ****-сонли электрон тулов топшириŸномасига кура, даъвогар томонидан хавобгарнинг **** ·исобвараfига шартномада келишилган 36 **** **** сум маблаf олдиндантулиŸ утказиб берилган булиб, хавобгарнинг шартнома буйича ма·сулотнидаъвогарга етказиб бериш махбурияти юзага келган.БироŸ, хавобгар томонидан шартнома шарти бахарилмасдан, даъвогар олдида кредитор арздорлиги юзага келган. Даъвогар томонидан хавобгарга 10.09.**** йилда юборилган 08-сонли талабнома хавобгар томонидан ихросиз олдирилган. ЮŸоридагиларга асосан даъвогар хавобгардан шартномага асосан асосий Ÿарз сифатида 36 **** ****,60 сум, ма·сулот етказиб берилиши кечиктирилган кунлар учун **** сум пеня ·амда суд харахатларини ундиришни сураб судга мурохаат этган. Шартноманинг 1.2-бандида хавобгарнинг даъвогар туловни амалга оширгандан сунг келишилган миŸдордаги ва ассортиментдаги ма·сулотни ва унга оид ·уххатларни даъвогарга топшириш махбурияти белгиланган. Шартноманинг 2.3-бандига мувофиŸ, ма·сулот етказиб бериш муддатлари кечиктирилган, тули етказиб берилмаган ·олларда, хавобгар ·ар бир кечиктирилган кун учун махбурият бахарилмаган Ÿисмининг 0,5 фоизи, бироŸ шартнома умумий суммасининг 50 фоизидан ошмаган миŸдорда пеня тулаши белгиланган. Шунга кура, даъвогар хавобгардан шартномага асосан махбурият бахарилиши кечиктирилган сумманинг 0,5 фоизини кечиктирилган 80 кунга ·исоблаб, 14 **** **** сум пеня ундиришни талаб илишга ·аŸли ·исобланади.Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси (кейинги уринларда - ФК) ****-моддасига кура махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонунчилик талабларига мувофиŸ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса — иш муомаласи одатларига ëки одатда уйиладиган бошŸа талабларга мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. ФК****-моддасига биноан, ма·сулот етказиб бериш шартномасига мувофиŸ тадбиркорлик фаолияти билан шуfулланаëтган ма·сулот етказиб берувчи — сотувчи шартлашилган муддатда ëки муддатларда узи ишлаб чиŸарадиган ëхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки шахсий, оилавий маŸсадларда, рузfорда вашунга ухшаш бошŸа маŸсадларда фойдаланиш билан боfлиŸ булмаган бошŸа маŸсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни абул илиш ва уларнинг ·аŸини тулаш махбуриятини олади. Шунингдек, ФК****-моддасига мувофиŸ товарларни олиб бориб бериш етказиб берувчи томонидан уларни ма·сулот етказиб бериш шартномасида назарда тутилган транспортда ва унда белгиланган шартларда хунатиш йули билан амалга оширилади. Ма·сулот етказиб бериш шартномасида олиб бориб бериш Ÿайси транспорт турида ëки Ÿандай шартларда амалга оширилиши белгиланган булмаса, олиб бориб берувчи транспорт турини танлаш ëки товарни олиб бориб бериш шартларини белгилаш ·уŸуŸига эга булади, башарти онунчиликдан, махбуриятнинг мо·ияти ëки иш муомаласи одатларидан бошŸача тартиб англашилмаса. Үзбекистон Республикаси Олий хухалик суди Пленумининг 15.06.**** йилдаги “Махбуриятларни бахармаганлик ëки лозим дарахада бахармаганлик учун мулкий хавобгарлик туfрисидаги фуŸаролик онун ·уххатларини уллашнинг айрим масалалари ·аŸида”ги ****-сонли арорининг 4-бандига биноан ФКнинг ****-моддасига мувофиŸ, суд арздортомонидан махбуриятларнинг бахарилиш дарахасини, махбуриятда иштирок этувчи тарафларнинг мулкий а·волини, шунингдек кредиторнинг манфаатларини эътиборга олиб, неустойка миŸдорини камайтиришга ·аŸли. Үзбекистон Республикаси ИПК 74-моддасининг биринчи-иккинчи исмларига биноан, суд далилларга ишнинг барча ·олатларини хамлаб, уларни суд махлисида Ÿонунга амал Ÿилган ·олда ·ар томонлама, тулиŸ ва холис куриб чиŸишга асосланган уз ички ишончи буйича ба·о беради. ар бир далил ишга алоŸадорлиги, маŸбуллиги ва ишончлилиги нуŸтаиназаридан, далилларнинг йиfиндиси эса, етарлилиги нуŸтаи назаридан ба·оланиши лозим. ЮŸорида баëн этилганлардан келиб чиŸиб суд даъвогарнинг даъво талабини исман аноатлантириш ·аŸида тухтамга келиб, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига 36 **** ****,60 сум асосий арз, 2 **** ****,8 сум пеня ундиришни, ишни куриш билан боfлиŸ олдиндан туланган суд харахатларини хавобгар ·исобидан ундиришни, ортиŸча туланган давлат бохини даъвогарга Ÿайтаришни лозим топди. Суд, ИПКнинг ****-моддасига асосан иш буйича суд ·арахатларини му·окама илиб, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган ****,17 сум давлат бохи ва **** сум почта харахати, **** сум видеоконференцалоŸа харахати ундиришни, даъвогар томонидан олдиндан ортиŸча туланган **** сум давлат бохини даъвогарга тегишли маълумотнома асосида айтаришни лозим топди. Баëн этилганларга асосан, суд, ИПКнинг 68, ****, ****, ****-моддаларини Ÿуллаб, ц a p о p ц и л д и: Даъвогарнинг даъво талаби исман аноатлантирилсин. Даъвогар “****” **** фойдасига хавобгар “****” **** ·исобидан 36 **** ****,60 сум асосий арз, 2 **** ****,8 сум пеня, олдиндан туланган ****,17 сум давлат бохи, **** сумвидеоконференцалоŸа харахати ва **** сум почта харахати ундирилсин. Даъвогар “****” **** томонидан олдиндан ортиŸча тулаб чиŸилган **** **** сум давлат бохи тегишли маълумотнома асосида узига айтарилсин. Даъвонинг олган исмини аноатлантириш рад этилсин. ал илув арори онуний кучга киргач ихро вараŸаси берилсин. ал илув ароридан норози тарафлар арор абул илинган кундан эътиборан бир ой муддат ичида ушбу суд орŸали апелляция тартибда шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****