Решение #2842494 Экономические

****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Урганчшаҳри **** йил Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****котиблигида,даъвогар вакили **** (**** йил ****-сонли ишончнома асосида), жавобгар вакили **** (**** йил ****-сонли ишончнома асосида)нинг иштирокида*****нинг даъвогар«*****»масъулияти чекланган жамиятиманфаатида, жавобгар«*****»масъулияти чекланган жамиятидан ****.****.****сўмундириштўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниУрганч туманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни а н и қ л а д и: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Хоразм вилоят ҳудудий бошкармаси (бундан буён матнда палата деб юритилади) «*****»масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади)манфаатида,Урганч туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,«*****»масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда – жавобгар деб юритилади)дан****.****.****сўм асосий қарзундиришни сўраган. Палата ўз даъво аризасида ишни палата вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўраган. Бундай ҳолда, суд ишни Ўзбекистон Республикасининг Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда – ИПК деб юритилади) ****, **** ва ****-моддаларига асосан палата вакилининг иштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили билдирилган даъво талабини қўллаб-қувватлаб, суддан даъвони тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд **** иштирок этган жавобгар вакили билдирилган даъво талаб бўйича ўз тушунтиришини бериб, суддан даъвони рад қилишни сўради. Суд, ишда иштирок этувчитарафларвакилинитушунтиришларитинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвонитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг 8 ва ****-моддаларига асосан ****шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкурҳолатда тарафларнинг **** маҳсулот етказиб бериш шартномасидан келиб чиққан. ФК****-моддаси асосан, маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчи сотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича, «*****»масъулияти чекланган жамияти(Хизмат кўрсатувчи)ва«*****»масъулияти чекланган жамияти (Буюртмачи)ўртасида****5йил 9 июнда****-сонлимаҳсулот етказиб бериш шартномаситузилган. Шартномага кўра, даъвогар жавобгарнинг буюртмасига асосанхар хил турдаги типография ва полиграфия маҳсулотлариетказиббериши, жавобгар эса шартномада кўрсатилган маҳсулот **** ўз ****тўлаш**** олган. Ушбу шартномага асосандаъвогар томониданжавобгаргажами ****.****.****сўмликмаҳсулотиетказиб берилганваетказиб берилганмаҳсулот жавобгар томонидан****юндаги****-сонли****фактуралар билан ****.****.**** сўмликва**** йил13 сентябрдаги****сонли ****-фактуралар билан81.****.****сўмликтўлов учунқабул қилиб олинган. Шартноманинг2.1-бандига кўра,Буюртмачитовар, маҳсулотлар учун умумий суммасини олдиндан**** фоизини хисоб шартномаси имзо чеккан кундан бошлаб **** иш куни ичида кўрсатилган хисоб **** ўтказиб беришниўз зиммасига олган. Бироқ,етказиб берилган маҳсулотлар учунжавобгар томонидан .****.**** сўм тўлов амалган оширилганлигинатижасида **** йил октябрьҳолатига жавобгарнингдаъвогар олдида ****.****.****сўм кредиторлик қарздорлиги вужудга келган. Мазкур қарздорликни тўлаб беришни сўраб, даъвогарнинг жавобгарга юборган огоҳлантириш хати жавобгар томонидан ижросиз ва жавобсиз қолдирилган. ФК****-моддасига кўра, агар **** **** муддати кўрсатилмаган ёки талаб қилиб олиш пайти билан белгилаб қўйилган бўлса, кредитор ҳар қачон ижрони талаб қилишга, қарздор эса — ижрони ҳар қачон амалга оширишга **** бўлади.**** дарҳол **** вазифаси қонун, шартнома ёки **** моҳиятидан англашилмаса, қарздор бундай **** кредитор талаб қилган кундан бошлаб етти кунлик муддат ичида **** шарт. ФК****-моддасига кўра, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса — иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Даъвогар томониданжавобгаргамаҳсулотлар етказиб берилганлигитарафлар ўртасида тузилганэлектрон ҳисоб-фактураларва ишдаги бошқа ҳужжатлар билан тўлиқ тасдиқланади. Бундай ҳолатда суд даъвогарнинг асосий қарз суммасини ундириш талабини асосли деб ҳисоблаб,унитўлиққаноатлантиришни лозим деб топади. Шунингдек, суд жавобгар вакилининг ишни **** йил 15 декабрга қадар қолдириш **** илтимосномасини муҳокама қилиб, ишни қолдиришга етарли асослар мавжуд эмаслиги сабабли, илтимосномани рад этишни лозим топади. ИПК68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. ИПК****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирокэтувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади Баён этилганларга асосан суд, даъвонитўлиқ қаноатлантиришни,суд **** жавобгар зиммасига юклашни,даъвогар судга мурожаат қилганда**** почта **** тўлаганлигини инобатга олиб, ушбу суд **** жавобгардан даъвогар фойдасига ундиришни, жавобгардан Республикасибюджетига2.****.****сўм давлат божиундиришни лозим топади. Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодий процессуал кодекси ****,****,****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Жавобгарнинг ишни кўришни бошқа кунга қолдириш **** илтимосномаси рад этилсин. Даъвотўлиққаноатлантирилсин. «*****»масъулияти чекланган жамиятидан«*****»масъулияти чекланган жамиятифойдасига****.****.****сўмасосий қарзва **** почта **** ундирилсин. «*****»масъулияти чекланган жамиятидан Республикабюджетига ****.****сўмдавлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****