Решение #2842955 Экономические

****-сонли иқтисодий иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Касби тумани ноябрь **** йил**** Касбитуманлараро иқтисодий суди судьяси**** раислигида, судья ёрдамчиси****ҳаммадиевнингкотиблигидаЎзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилояти ҳудудий бошқармасидаъвогар“**** ****”масъулияти чекланган жамиятиманфаатида жавобгар“****” фермер хўжалиги ҳисобидан **** сўм асосий қарзни ундириш**** даъво аризасини даъвогарвакилиР.**** (****5йил 24 сентябрдаги 49-сонлиишончнома асосида) иштирокида, Касбитуманлараро иқтисодийсуди биносида, очиқ суд ****,кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси Қашқадарё вилояти ҳудудий бошқармаси(бундан буён матнда – палата деб юритилади)даъвогар“**** ****”масъулияти чекланган жамияти(бундан буён матнда –даъвогардеб юритилади)манфаатидаКасби туманлараро иқтисодий судига даъво ариза билан мурожаат қилиб, жавобгар“****” фермер хўжалиги (бундан буён матнда –жавобгардеб юритилади)ҳисобидан **** сўм асосий қарзни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили даъвоаризасида келтирилган **** қўллаб қувватлаб,уни қаноатлантиришни сўради. Суд ******** ва жойи **** тегишли тартибда хабардор қилинган палатаважавобгарвакиллари иштирок этмади. Патала ишни ўзининг вакили иштирокисиз кўриб чиқишни сўарган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан кейин матнда – ИПК)нинг **** ва ****-моддаларига асосан суд ишни палата ва жавобгар вакиллари иштирокисиз кўриб чиқишни лозим топди. Судишда иштирок этувчи шахсларнитушунтиришларини эшитиб, иш ҳужжатлари ва **** этилган далилларни ўрганиб чиқиб, муҳокама қилиб, қуйидаги асосларга кўра, даъво талабинитўлиқ қаноатлантиришни лозим топди. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси 55-моддасининг иккинчи қисмига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоят қилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буён матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасига кўра **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. ФК ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, **** **** шартларига ва қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ, бундай шартлар ваталаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Иш ҳужжатларига кўра,даъвогар ва жавобгарўртасида*йил -сонлибошоқли дон уруғликмаҳсулотиниетказиб бериш шартномасиимзоланган. Шартноманинг 1-1-бандига асосан сотувчи сотиб олувчига белгиланган тартибда шартноманинг 1.2-бандида кўрсатилган бошоқли дон уруғлигини сотиш ****, сотиб олувчи эса уруғликни қабул қилиб олиш ва унинг қийматини тўлаш **** олган. Шартноманинг умумий қиймати****сўмни ташкил қилган. Даъвогар томонидан **** лозим **** ****,шартнома бўйича даъвогар жавобгарга ўзаро тасдиқланган **** йил*** декабрдаги ****сонли электрон ҳисоб-фактура асосида****кг бўлган, (ҚҚС билан) ****сўмлик уруғлик бошоқли дон маҳсулоти етказибберган ҳамда ****-фактура жавобгар томонидан тасдиқланган. Бундан ташқари,маҳсулот жавобгар томонидан қабул қилиб олинганлиги иш ҳужжатларидагитовар-транспорт юк хати, ишончномабилан ўз исботини топади. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг 3.2-бандига кўра, сотиб олувчи сотувчига уруғликқийматининг 15 фоизидан кам бўлмаган миқдорда олдиндан, қолган қисмини **** йил 1 декабрдан кечиктирмасдан тўлаб бериши лозим бўлган. Даъвогар томонидан қарздорликни бартараф этиш **** юборилган талабнома жавобгар томонидан оқибатсиз қолдирилган. ФКнинг ****-моддасига биноан олди-сотди шартномасига мувофиқ олдисотди шартномаси бўйича бир тараф (сотувчи) товарни бошқа тараф (сотиб олувчи)га мулк қилиб топшириш ****, сотиб олувчи эса бу товарни қабул қилиш ва унинг учун белгиланган пул суммаси (баҳоси)ни тўлаш **** олади. ФКнинг ****-моддаси биринчи қисмига кўра, агар қонунчилик ёки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, **** **** кечиктиришга ёки уни бўлиб-бўлиб **** йўл қўйилмаслиги қайд этилган. Даъвогар томонидан етказиб берилган маҳсулот учун тўловни жавобгар бугунги кунга қадар амалга оширмаган. Жавобгарнинг даъвогар олдидаги****сўм асосий қарздорлик ҳолати иш ҳужжатларида мавжуд шартнома, ****-фактура, ишончнома, товар-транспорт юк хати, талабнома, солиштирма далолатнома ва бошқа ишга алоқадор ҳужжатлар каби далиллар билан ўз тасдиғини топган. Шу сабабли суд даъво талаби асосли деб ҳисоблайди ва унитўлиққаноатлантиришнилозимтопади. ИПК ****-моддасинингбиринчиқисмидасуд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилишибелгиланган. Юқорида қайд этилганларга кўра, суд даъво талабинитўлиққаноатлантириб,давлат божинижавобгарзиммасига юклашнилозим топди. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, ****, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвоталабитўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар“****” фермер хўжалиги ҳисобидан даъвогар “**** ****”масъулияти чекланган жамиятифойдасига ****сўм асосий қарз ва **** почта ****ундирилсин. Жавобгар “*****” фермер хўжалигиҳисобидан республика бюджетига****сўм давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилингандан кейин бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лари берилсин. Ҳал қилув қарори устидан Қашқадарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов хайъатига бир ойлик муддат ичида апелляция тартибида шикоят бериш (протест келтириш) ёки ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****