Решение #2843362 economic_new

****-сонлииқтисодий иш Судья: **** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Урганч шаҳар **** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья****раислигида, судья ёрдамчиси****нинг котиблигида, Урганч шаҳар прокурори ёрдамчиси ****,аризачи вакили*******(**** йил ****-сонли ишончнома асосида), жавобгар вакили**** (**** йил ****-сонли ишончномага асосан),****(**** йил ишончномаасосида)нинг иштирокида,аризачи *******нинг,жавобгар«*******» акциядорлик жамиятига нисбатан****.****.****сўммолиявий санкция қўллаштўғрисидаги аризаси бўйича ишни Урганч туманлараро иқтисодий судининг биносида бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: ******* (бундан буён матнда аризачи деб юритилади) Тошкенттуманлараро иқтисодий судига ариза билан мурожаат қилиб,«*******» акциядорлик жамияти(бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан****.****.****сўммолиявий санкция қўллашни сўраган. Тошкент туманлараро иқтисодий судининг **** йил **** билан иш судловга тегишлилик қоидаларига асосан Урганч туманлараро иқтисодий судига ўтказилган. Суд ****иштирок қилганаризачивакилиаризаталабини қўллабқувватлаб,жавобгар томонидан **** йил ноябрь ойидан **** йил март ойига қадар норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган талабларга жавоб бермайдиган техник ҳолат ва тизимнинг элементларидан сертификатлаштирилмаган ҳолда фойдаланганлигианиқланганлигинибилдириб, аризани тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд ****иштирок қилганжавобгар вакили ариза талабларига эътироз билдириб,мазкур аниқланган ҳуқуқбузарлик деб топилган ҳаракатлар жавобгар фаолиятида биринчи маротаба содир этилганлигини,аниқланган камчиликлар бартараф қилинганлиги,жавобгар бу ҳаракатлари билан ҳеч қандай зарар етказмаганлигини, бундан ташқари ушбу турдаги молиявий жарималар **** истеъмолчига қўлланилиши, жавобгар эса электр энергияси таъминотчиси эканлигинибилдириб,судданаризани қаноатлантиришни рад этишни сўради. Суд **** прокурорушбу турдаги молиявий жарималар қонун талабларига кўра **** истеъмолчига қўлланилиши, жавобгар эса электр энергияси таъминотчиси эканлигини, жавобгар фаолиятида аниқланган камчиликлар тўлиқ бартараф қилинганлиги, жавобгар 59.96 фоиздан ортиқ давлат улушига эга жамият эканлигини инобатга олиб, суддан жавобгарга нисбатан молиявий санкция қўллаш **** аризани рад этишни сўради. Суд,ишда иштирок этувчитарафларнингтушунтиришларинива прокурор фикринитинглаб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўрааризаниқаноатлантиришнирад этишнилозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар ким ўз ҳуқуқ ва эркинликларини қонунда **** барча усуллар билан ҳимоя қилишга ****. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамасидан аниқланишича,аризачининг**** йил 11 апрелдаги68Т-сонлибуйруғига асосанжавобгарнингХоразм ҳудудий филиалида энергия ресурсларини ишлаб чиқариш (қазиб олиш), қайта ишлаш, узатиш, ****, истеъмол қилиш ва улардан оқилона фойдаланиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига риоя қилиниши билан боғлиқ текширув ўтказилган. Текширув,**** йил 7 августдаги қабул қилинган ЎРҚ-****сонли“Энергияни тежаш, ундан оқилона фойдаланиш ва энергия самарадорлигини ошириш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни(бундан буён матнда Қонун деб юритилади)ва Ўзбекистон РеспубликасиПрезидентининг **** йил 23 ноябрдаги “Тадбиркорлар ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ишончли ҳимоя қилиш чоратадбирлари тўғрисида”ги ПФ-****-сонли Фармони талабларига риоя этилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил девони билан келишилган ҳолда ўтказилган. Текширув жараёнидажавобгарнингХоразм ҳудудий филиалида **** йил ноябрь ойидан **** йил март ойига қадар норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар билан белгиланган талабларга жавоб бермайдиган техник ҳолат ва тизимнинг элементларидан сертификатлаштирилмаган ҳолдафойдаланилганлиги аниқланиб, бу **** **** йил 18 апрелда далолатнома тузилган. Далолатномада,жавобгар ностандарт ва сертификатлаштирилмаган трансформатор пунктлари орқали**** йил ноябрь ойидан **** йил март ойига қадарУрган шаҳар ЭТК ҳудудида .****.**** ҳудудида ****.**** .****.**** кВт*с, ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*с, *** ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*с, *****ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*с, Хонқа туман ЭТК ҳудудида .****.**** кВт*с, *****ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*с, ****** ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*с, Боғот туман ЭТК ҳудудида ****.**** кВт*сэлектр энергиясиузатганлигианиқланган. Қонуннинг 47-моддасига кўра, ёқилғи-энергетика ресурслари истеъмолчилари томонидан сертификатлаштирилмаган энергетика ускуналаридан, энергия таъминоти тармоқлари ва тизимларининг элементларидан фойдаланиш — сертификатлаштирилмаган энергетика ускуналари, энергия таъминоти тармоқлари ва тизимларининг элементлари 2 ёрдамида сарфланган ёки узатилган энергия қийматининг ўн фоизи миқдорида жарима солишга сабаб бўлади. Ушбу қонунга асосан аризачининг **** йил24 апрелдаги****-сонли қарори билан жавобгарга нисбатан ****.****.****сўм миқдоридамолиявий санкция белгиланиб, ихтиёрий равишда тўлаб бериш учун бир ой муддат берилган. Жавобгар томонидан жарима суммаси ихтиёрий равишда тўланмаганлиги сабабли, аризачиюқоридаги ариза талаби билан судга мурожаат қилган. Суд қуйидагиларга асосан аризачининг аризасини рад этишни лозим топади. Ўзбекистон ****ҳкамасининг **** йил 26 февралдаги ****-сон қарори билан “Ёқилғи-энергетика ресурсларидан фойдаланишда содир этилган ҳуқуқбузарликлар учун хўжалик юритувчи субъектларга нисбатан ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тартиби тўғрисида”ги Низоми (бундан буён матнда Низом деб юритилади) тасдиқланган бўлиб, ушбу Низом ёқилғи-энергетика ресурсларидан фойдаланишда содир этилган ҳуқуқбузарликларни аниқлаш ва ҳуқуқбузарликларга йўл қўйган хўжалик юритувчи субъектларга (юридик шахслар, шунингдек, юридик шахс ташкил этмаган ҳолда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошираётган жисмоний шахслар) нисбатан ҳуқуқий таъсир чораси сифатида молиявий санкциялар қўллаш тартибини белгилайди.Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекцияси бу соҳадаги ваколатли орган ҳисобланади. Юқорида қайд этилган Қонуннинг 3-моддасига кўра, ёқилғи-энергетика ресурслари истеъмолчилари деганда, ёқилғи-энергетика ресурсларининг бир ёки бир нечта турларини истеъмол қилувчи юридик ва жисмоний шахслар тушунилади. “Электр энергетикаси тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 3-моддасига кўра,электр энергетикаси ****- электр энергиясини ишлаб чиқариш, узатиш, ****, ****, сотиб олиш, сотиш ёки электр энергияси бозорини ташкил этиш, шунингдек электр энергиясининг импорти ва экспорти бўйича фаолиятни амалга оширувчи юридик шахс.Бунда акциялари бевосита ёки билвосита давлатга тегишли бўлган электр энергетикаси **** гуруҳи битта вертикал интеграциялашган энергетика **** ҳисобланмайди. Мазкур ҳолатда, жавобгар ёқилғи-энергетика ресурслари истеъмолчисиэмас балки,электр энергетикаси **** ҳисобланади. Қонуннинг 47-моддасида белгиланган жарималар эса ёқилғи-энергетика ресурслари истеъмолчиларига нисбатан қўлланилади. Шунга кўрасуд, аризачининг жавобгарга нисбатан Қонуннинг 47-моддасига асосан молиявий жарима қўллаш **** аризасиниасоссиздеб ҳисоблаб, аризанирадэтишнилозимтопади. 3 Ўзбекистон РеспубликасинингИқтисодий процессуал кодекси(бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг ****-моддасииккинчиқисмига кўра, суд ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш тўғрисидаги иш кўриб чиқилаётганда суд ****: ҳуқуқбузарлик ҳодисаси бўлган-бўлмаганлигини ва унинг содир этилганлиги фактини; текшириш учун ва текшириш натижалари бўйича далолатнома ёки бошқа ҳужжат тузиш учун асослар ва назорат қилувчи органнинг ваколатлари бор-йўқлигини; мазкур ҳуқуқбузарликни содир этганлик учун қонунчиликда жавобгарлик назарда тутилгантутилмаганлигини ва ҳуқуқий таъсир чорасини қўллаш учун асослар бор-йўқлигини аниқлайди. ИПК 13-моддаси тўртинчи қисмига кўра,тадбиркорлик субъектлари ва давлат органлари, шу жумладан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ва назорат қилувчи органлар, шунингдек **** ўртасидаги низолар бўйича ишларни кўриб чиқишда қонунчиликда тадбиркорлик фаолиятини амалга ошириш билан боғлиқ ҳолда юзага келадиган барча бартараф этиб бўлмайдиган зиддиятлар ва ноаниқликлар тадбиркорлик субъектининг фойдасига талқин этилади. ИПК68-моддасинингбиринчи ваиккинчиқисмларига кўра,ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак.Юридик шахслар ва фуқароларга нисбатан ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар кўриб чиқилаётганда ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш учун асос бўлган ҳолатларни исботлаш **** назорат қилувчи орган зиммасига юклатилади. ИПК****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. “Давлат божи тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 9-моддасибиринчи қисми19-бандига мувофиқ аризачи ва жавобгар ҳуқуқий таъсир чораларини қўллаш тўғрисидаги ишлар бўйичаиқтисодий судларда давлат божини тўлашдан озод қилинган. Юқоридагиларга кўра, сударизачинингаризасини қаноатлантиришни рад этишни,ишни кўриш билан боғлиқсуд **** аризачи зиммасига юклашни, тарафлар ушбу тоифадаги ишлар бўйичадавлат божи тўловидан озодқилинганлигини инобатга олишни,аризачи томонидан судга ариза берилганда тўланган 37.****сўм почта ****аризачининг зиммасида қолдиришни,ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш биланбоғлиқ ****.**** сўм суд ****ни аризачидан Ўзбекистон Республикаси Олий суди ҳисобига ундиришнилозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****,****,****-****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: АризачиЎзбекистон ****ҳкамаси ҳузуридаги электр энергияси, нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясининг жавобгар «*******» акциядорлик жамиятига нисбатан ****.****.**** 4 сўммолиявий санкция қўллаштўғрисидаги аризасиниқаноатлантириш рад этилсин. Аризачи томонидан тўланган**** сўм почта **** аризачинингзиммасида қолдирилсин. АризачиЎзбекистон ****ҳкамаси ҳузуридаги электр энергияси нефть маҳсулотлари ва газдан фойдаланишни назорат қилиш инспекциясидан Ўзбекистон Республикаси Олий судининг ҳисобига ишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ ****.**** сўм суд **** ундирилсин. Ҳал қилув қарори ўн кун муддат ўтгач қонуний кучга кириши қайд қилинсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****сиберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқалиўн кунлик муддатичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 5