Решение #2843417 economic_new

Судья:**** 4-2****-2508/****-сонлииқтисодийиш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Боғот тумани ****5йил21 ноябрь Боғот туманлараро иқтисодий судининг судьяси **** раислигида,судья ёрдамчиси ****котиблигида, прокурор ****, даъвогар вакили**** (раҳбар), жавобгар вакили **** (03.01.**** йилдаги ****-сонли ишончномага асосан) иштирокида даъвогар “**** ****”масъулияти чекланган жамиятининг жавобгар****ҳисобидан****сўм **** фоизи ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича иқтисодий ишни ўз биносида,очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: “Xiv Inv st” масъулияти чекланган жамияти(матнда даъвогар деб юритилади)Боғот туманлараро иқтисодий судига даъво аризаси билан мурожаат қилиб,****(матнда жавобгар деб юритилади) ҳисобидан **** сўм **** фоизи ундиришни сўраган. Суднинг **** биланишга низонинг предметига нисбатан **** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида ****учун олиб қўйилиши муносабати билан зарарларнинг ўрнини жисмоний ва юридик шахсларга қоплаш бўйича марказлаштирилган жамғарма жалб қилинган. Суд муҳокамасининг **** ва жойи тўғрисида тегишли тарзда хабардор қилинганучинчи шахсларсуд **** вакили иштирокини таъминламади. Мазкур ҳолатда суд Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг (бундан буён матнда ИПК деб юритилади) ****, **** ва ****-моддалари талабига кўра, ишниучинчи шахслар вакилинингиштирокисиз кўриш мумкин деб ҳисоблайди. Суд муҳокамасида даъвогар вакили даъво талаблариниқўллаб-қувватлаб, даъвонитўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд муҳокамасида жавобгар вакили даъво талабларига эътироз билдириб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўради. Суд муҳокамасида прокурор даъво талабларини қисман қаноатлантиришюзасидан фикр билдирди. Суд, ишда иштирок этувчи шахслар вакилларини тинглаб, прокурор фикрини эшитиб ҳамда ишдаги ҳужжатларни ўрганиб чиқиб, қуйидаги асосларга кўра даъвони тўлиқ қаноатлантиришни лозим деб топади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра, ҳар кимга ўз ҳуқуқ ва эркинликларини суд орқали ҳимоя қилиш, давлат органларининг ҳамда бошқа ташкилотларнинг, улар мансабдор шахсларининг қонунга хилоф қарорлари, ҳаракатлари ва ҳаракатсизлиги устидан судга шикоятқилиш ҳуқуқи кафолатланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, 1 **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса - иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,Боғот туманлараро иқтисодий судининг 10.03.**** йилдаги ****-сонли иқтисодий иш бўйича ҳал қилув қарори билан жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига **** **** сўм ва мутахассис фикри учун **** сўм миқдорида қўшимча **** жами **** **** сўм зарар ва олдиндан тўланган **** сўм почта **** ундириш белгиланган. Боғот туманлараро иқтисодий судининг 10.03.**** йилдаги ****-сонли иқтисодий иш бўйича ҳал қилув қарори апелляция ёки кассация тартибида кўрилмаган,мазкур ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач, 11.04.**** йилда ижро **** берилган. Суд ҳал қилув қарори билан жавобгар ҳисобидан даъвогар фойдасига ундириш белгиланган жами **** **** сўм зарар ва олдиндан тўланган **** сўм почта **** **** сўм қисми 30.04.**** йилдаги №****-сонли ва **** сўм қисми 01.04.**** йилдаги №****-сонли тўлов топшириқномасига асосан жавобгарга тўлаб берилган. Даъвогар суд ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кунданундирув амалга оширилган кунга қадар **** фоизини ҳисоблаб, жавобгар ҳисобидан **** сўм **** фоизи ундиришни сўраган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодексининг ****-моддасига кўра, бошқа шахсларнинг пул маблағларини ғайриқонуний ушлаб қолиш, уларни қайтариб беришдан бош тортиш, уларни тўлашни бошқача тарзда кечиктириш ёхуд бошқа шахс ҳисобидан асоссиз олиш ёки жамғариш натижасида улардан фойдаланганлик учун ушбу маблағлар суммасига фоиз тўланиши керак. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг **** йил 15 июндаги “**** **** ёки лозим **** **** учун мулкий жавобгарлик тўғрисидаги фуқаролик қонун ҳужжатларини қўллашнинг айрим масалалари ****”ги ****-сонли Қарорининг7-бандига кўра, ФКнинг ****-моддасида назарда тутилган фоизлар бошқа шахсларнинг пул маблағлари шартномага асосан ёхуд шартномавий муносабатларсиз қабул қилинганлигидан қатъийназар, тўланиши шарт, ушбу қарорнинг 6-бандида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно. Суд, ҳисобланган **** фоизи ҳисоб-китобини кўриб чиқиб, даъвогар томонидан қайта молиялаштириш ставкасидан келиб чиқиб **** фоизи ҳисобланишини асосли деб ҳисоблаб, даъво талабини тўлиқ қаноатлантиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Мазкуркодексининг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирокэтувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Қайд этилганларга кўра,суд даъво аризанитўлиққаноатлантиришни,жавобгар ҳисобидандаъвогарфойдасига ****сўм**** фоизи, даъво **** этишда олдиндан тўланган41 2****почта ****ва ****,**** давлат божиниундиришни лозим топади. Бинобарин,Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъво аризаситўлиққаноатлантирилсин. Жавобгар **** ҳисобидан даъвогар “Xiv Inv st” масъулияти чекланган жамиятиҳисобига**** сўм **** фоизи, **** сўм почта **** ва ****,**** давлат божи ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья ****