Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1802-2501/7062 Дата решения 21.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Каршинский межрайонный экономический суд Судья ESHMIRZAYEV ZOXIDJON MUXAMMADIYEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый St n - ining F t r
Source ID 11073b0d-d129-44d8-8b4b-14d9fd047863 Claim ID PDF Hash 823fd48330d79513... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 13
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 216-моддаси нинг 216 law
ИПКнинг 217-моддаси ИПКнинг 217 law
ги Узбекистон Р еспубликаси Конунининг 15-моддаси ги Узбекистон Р еспубликаси Конуни 15 law
ушбу конуннинг 25-моддаси ушбу конун 25 law
онунининг 12-моддаси онуни 12 law
онунининг 24-моддаси онуни 24 law
Мазкур Конуннинг 11-моддаси Мазкур Конун 11 law
ушбу Конуннинг 8-моддаси ушбу Конун 8 law
Узбекистон Республикаси Конституциясининг 130-моддаси Узбекистон Республикаси Конституцияси 130 law
ги Узбекистон Р еспубликаси Конунининг 41-моддаси ги Узбекистон Р еспубликаси Конуни 41 law
ИПКнинг 66-моддаси ИПКнинг 66 law
ИПКнинг 74-моддаси ИПКнинг 74 law
ИПК 222-моддаси ИПК 222 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4 1802 2501 7062 СОНЛИ ИКТИСОДИЙ ИШ - - / - УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН X, А Л Ц И Л У В Ц А Р О Р И Шахрисабз шахри 2025 ЙИЛ 21 ноябрь Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ судининг судьяси З.Эшмирзаев раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, аризачи Кашкадарё ВИЛОЯТИ ЭКОЛОГИЯ, атроф-мухитни мухофаза КИЛИШ ва ИКЛИМ узгариши бошкармасининг жавобгар “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан “ЧИКИНДИНИНГ пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари дойихалари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддадар ташдамадарини атмосферага чикаришнинг йуд куйидадиган чекданган экологик нормативлари дойихалари” (ТЧМ), экологик экспертизанинг ижобий худосасини олгунига кадар фаодиятини вактинча тухтатиб туриш тугрисидаги аризаси буйича ИКТИСОДИЙ ИШНИ, тарафдардан аризачи вакиддари Н.Окбаев, А.Носиров (2025 ЙИЛ 11 ноябрдаги 01-16/3645СОНЛИ ишончномага асосан), жавобгар рахбари Ж.Нажимовнинг иштирокида, Шахрисабз туман прокурорининг ёрдамчиси Б.Тожиев катнашувида Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ суди биносида, видеоконференцадока режимидаги ОЧИК суд маждисида куриб чикиб, куйидагидарни а н и к; л а д и: Кашкадарё ВИЛОЯТИ ЭКОЛОГИЯ, атроф-мухитни мухофаза КИЛИШ ва икдим узгариши бошкармаси (бундан буён матнда аризачи деб юритидади) Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ судига ариза билан мурожаат кидиб, “St n - ining F t r ” масъулияти чекданган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан “ЧИКИНДИНИНГ пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари дойихалари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддадар ташдамадарини атмосферага чикаришнинг йуд куйидадиган чекданган экологик нормативлари дойихалари” (ТЧМ), экологик экспертизанинг ижобий худосаси одинмагандигини маъдум кидиб, юкорда келтирилган экологик нормативдар дойиуаси, экологик экспертизанинг ижобий худосасини олгунига кадар фаодиятини вактинча тухтатиб туришни сураган. Суд маждисида иштирок этган аризачи вакиддари аризадаги важдарни такрордаб, ариза судга топширидганидан сунг жавобгар “Ифлослантирувчи моддадар ташдамадарини атмосферага чикаришнинг йуд куйидадиган чекданган экологик нормативлари дойихалари” (ТЧМ)НИ одгандигини ва унга давлат экологик экспертизаси берилганлигини, бирок “ЧИКИНДИНИНГ пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари дойихалари” (ЧЧМ) ва унга экологик экспертизанинг ижобий худосаси одинмагандигини, ушбу ходат камчидик тудик бартараф этидгандигини ангдатмаслигини, юкоридаги камчидикдар сабабди факат жавобгарнинг “Курилиш ва 2 пардозлаш учун тош, охактош, гипс, бур ва сланетслар казиб олиш” фаолиятини тухтатиш суралганлигини, маълум килиб, жавобгарнинг “Курилиш ва пардозлаш учун тош, охактош, гипс, бур ва сланетслар казиб олиш” фаолиятини вактинчалик тухтатиш хакидаги аризасини каноатлантиришни суради. Суд мажлисида иштирок этган жавобгар рахбари “Чикиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихаси”ни тез кунда тайёрлаб, аризачига такдим килишини маълум килиб, иш буйича тегишли суд хужжати кабул килишни судга хавола килишини маълум килди. Суд мажлисида катнашган прокурор аризани каноатлантиришни суради. Суд, иш буйича аризачи вакиллари, жавобгар рахбарининг тушунтириши ва прокурорнинг фикрини тинглаб, аризада келтирилган •олатларни иш хужжатлари билан бирга урганиб чикиб, мухокама килиб, куйидагиларга асосан ариза талабини каноатлантиришни лозим топади. Узбекистан Республикаси Фукаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кура фукаролик хукук ва бурчлари конунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фукаролар хамда юридик шахсларнинг, гарчи конунчиликда назарда тутилган булмаса-да, лекин фукаролик конунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кура фукаролик хукук хамда бурчларни келтириб чикарадиган харакатларидан вужудга келади. Узбекистон Республикаси Иктисодий процессуал кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритилади)нинг 216-моддасига кура, хукукий таъсир чораларини куллаш тугрисидаги ишлар ушбу Кодексда назарда тутилган коидалар буйича, мазкур бобда белгиланган хусусиятлар инобатга олинган холда курилади. ИПКнинг 217-моддасига кура, фаолиятни чеклаш, тухтатиб туриш ва такикдаш хукукий таъсир чораларидан бири хисобланади. “Табиатни мухофаза килиш тугрисида”ги Узбекистон Р еспубликаси Конунининг 15-моддасида Корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар атроф мухитга таъсирнинг йул куйилиши мумкин булган энг юкори даражаларини тартибга солувчи экологик ва бошка йусиндаги мезонларни ишлаб чикишлари шартлиги, экологик нормативлар Узбекистон Республикаси Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши вазирлиги, Узбекистон Республикаси Согликни саклаш вазирлиги, Узбекистон Р еспубликаси Тог-кон саноати ва геология вазирлиги томонидан уз ваколатларига мувофик тасдикланиши, ушбу конуннинг 25-моддасида эса Давлат экология экспертизасининг ижобий хулосасисиз лойихаларни руёбга чикариш ман этилиши, 41-моддасида корхоналар, иншоотлар ва бошка объектларни жойлаштириш, лойихалаш, куриш, реконструкциялаш, кенгайтириш ва техника билан кайта ускуналаш, улардан фойдаланиш ва уларни тугатиш чогида экология хавфсизлиги талаблари бажарилмоги, табиатни мухофаза килиш чора-тадбирлари назарда тутилмоги лозимлиги, 3 корхоналар, ташкилотлар, муассасалар, айрим шахслар чикитсиз ва камчикит технологияларни жорий этишлари, чикиндиларнинг хосил булишини камайтиришлари, уларни зарарсизлантиришлари ва кайта ишлашлари, чикиндиларни навларга ажратиш, туплаш, кумиб ташлаш ва улардан фойдаланиш коидаларига риоя этишлари шартлиги, фаолияти атроф табиий мухитга анча зарарли экологик таъсир этиши мумкин булган йирик халк хужалик объектларини ривожлантириш ва жойлаштириш тугрисидаги карорлар давлат экология экспертизаси хулосасига асосан Узбекистан Республикаси Вазирлар Махкамаси томонидан кабул килиниши, экология талабларига жавоб бермайдиган объектларни фойдаланишга топшириш ман этилиши белгиланган. Шунингдек, “Атмосфера хавосини мухофаза килиш тугрисида=ги Узбекистон Республикаси ^онунининг 12-моддасида атмосфера хавосига физикавий омилларнинг зарарли таъсир курсатиши йул куйиладиган тегишли даражадан ошмаслиги зарурлиги, 21-моддасида атмосфера хавосини ифлослантирувчи манба булиши ёки хавога бошка тарзда зарарли таъсир курсатиши мумкин булган техноген хрсилаларни ахрли пунктлари худудида ёки уларга якин ерларда жойлаштириш такикланиши, атмосфера хавосини ифлослантирувчи манба хисобланадиган ишлаб чикариш ва истеъмол чикиндилари кайта ишланиши, тозаланиши, дезодорация килиниши ёки махсус полигонларда сакланиши зарур, бундай полигонларнинг жойи махаллий давлат хокимияти органлари томонидан давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаси мавжуд булганда, Узбекистон Республикаси Согликци саклаш вазирлиги билан келишилган холда белгиланади. Иш хужжатларига кура, жавобгар Кашкадарё вилояти, Китоб тумани, Китоб шахри, Кифти-об кучаси 4-уй манзилида фаолият юритиб келган. “Атмосфера хавосини мухофаза килиш тугрисида”ги Узбекистон Республикаси ^онунининг 24-моддасида фаолияти атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддаларни, биологик организмларни, иссикхона газларини ва озонни бузувчи моддаларни чикариш хамда унга физикавий омилларнинг зарарли таъсир курсатиши билан боглик булган корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар: атмосфера хавосига чикариладиган чикиндиларни тозалаш ва унга зарарли физикавий таъсирни камайтириш учун иншоотлар, курилмалар ва асбоб-ускуналардан, шунингдек уларнинг устидан назорат килиш воситаларидан фойдаланиш хамда уларнинг ишлаш коидаларига риоя этиши; озонни бузувчи моддаларнинг хисобини юритиши, уларнинг атмосфера хавосига чикарилишига йул куймаслиги, рециркуляцияни (уларни кайта ишлатиш максадида бирламчи тозалашни) амалга ошириши; хужалик объектлари теварагида санитария-мухофаза зоналарини барпо этиши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикаришнинг йул куйиладиган доирадаги нормативларини белгилаши; 4 атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикаришни хамда унта зарарли физикавий таъсирни камайтириш ва (ёки) бартараф этиш чоратадбирларини куриши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикарилиши хамда унта физикавий омиллар зарарли таъсирининг йул куйиладиган доирадаги нормативларига риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириши, уларнинг хисобини юритиши ва статистика хисоботини такдим этиши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикарилишининг сифат ва микдорий таркибини аниклаш учун намуналар олинишини таъминлаши хамда улчовларни амалга ошириши; ёкиш учун мулжалланмаган жойларда ва (ёки) курилмаларда ёкилтининг, ёкилти сифатида фойдаланиладиган моддаларнинг ёки моддалар аралашмасининг ёкилишига, шунингдек ёкилти хисобланмайдиган материаллар ва чикиндиларнинг ёкилишига йул куймаслиги, бундан ёкиш махсус ускуналардан фойдаланиб хамда атмосфера хавосини мухофаза килиш тутрисидаги ва чикиндилар тутрисидаги конунчилик талабларига риоя этган холда амалга оширилган холлар мустасно; энергияни тежовчи ва (ёки) ресурсларни тежовчи технологияларни жорий этиш хамда экологик жихатдан тоза энергия манбаларидан фойдаланиш чора-тадбирларини куриши; метеорологик шароитлар нокулай келиши кутилаётганлиги муносабати билан атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар ва биологик организмлар чикарилишини камайтириш юзасидан Узбекистан Республикаси Экология ва атроф-мухитни мухофаза килиш давлат кумитаси билан келишилган тадбирларни бажариши; корхоналар ва транспорт коммуникацияларининг таъсир доирасида атроф-мухитга хамда ахоли сотлитига зарарли таъсир курсатилишини бахолашдан утказиши; кучли таъсир этувчи захарли моддаларни хамда бутланувчи бирикмаларни сакдаш, ташиш шартларига, улардан фойдаланиш ва улардан бушаган идишларни зарарсизлантириш коидаларига риоя этиши; атмосфера хавосига бирйула ва авария туфайли ифлослантирувчи моддалар чикарилишининг, яширин хавфли вазиятлар юзага келишининг олдини олиш, шунингдек атмосфера хавосининг трансчегаравий ифлосланишини камайтириш юзасидан чоралар куриши; чикиндиларнинг утилизация килинишини таъминлаши хамда улар тупланиб колганида ва кайта ишданаётганида атмосфера хавосини ифлослантиришнинг олдини олиш чораларини куриши шартлиги белгиланган. Аникланишича, даъвогар томонидан жавобгарнинг ^ашкадарё вилояти, Китоб тумани, Китоб шахри, Кифти-об кучаси 4-уй манзилида фаолияти юзасидан амалдаги конунчилик талабларига риоя этилиш холати буйича мавжуд хужжатлар ва маълумотларга мувофик экологик тахлилий мониторинг утказилган. 5 Утказилган мониторинг натижаларига кура, жавобгар томонидан Кашхадарё вилояти, Кашхадарё вилояти, Китоб тумани, Китоб шахри, Кифтиоб кучаси 4-уйдаги “Курилиш ва пардозлаш учун тош, охактош, гипс, бур ва сланетслар хазиб олиш” фаолияти учун “Чихиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихалари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чихаришнинг йул хуйиладиган чекланган экологик нормативлари лойихалари” (ТЧМ) лойихалари ишлаб чихилмаганлиги ва давлат экологик экспертиза хулосаси олинмаганлиги холати анихданган. “Экологик экспертиза, атроф-мухитга таъсирни бахолаш ва стратегик экологик бахолаш тутрисида” Узбекистон Республикасининг Конунининг 8моддасида экологик экспертиза объектлари белгиланган булиб, атрофмухитнинг холатига ва инсон сотлитига салбий таъсир курсатувчи ишлаб турган корхоналар хамда бошха объектлар экологик экспертиза объектлари хисобланади. Мазкур Конуннинг 11-моддасига кура, ушбу Конуннинг 8-моддасида назарда тутилган экологик экспертиза объектлари давлат экологик экспертизасидан утказилиши шарт. Узбекистон Республикаси Конституциясининг 130-моддаси мувофих, Узбекистон еспубликасида одил судлов фахат суд томонидан амалга оширилади. Узбекистон Республикасида суд хокимияти хонун чихарувчи ва ижро этувчи хокимиятдан, сиёсий партиялардан, фухаролик жамиятининг бошха институтларидан мустахил холда иш юритади. “Табиатни мухофаза хилиш тутрисида”ги Узбекистон Р еспубликаси Конунининг 41-моддасига кура, корхоналар, иншоотлар ва бошха объектларни жойлаштириш, лойихалаш, хуриш, реконструкциялаш, кенгайтириш ва техника билан хайта ускуналаш, улардан фойдаланиш ва уларни тугатиш чотида экология хавфсизлиги талаблари бажарилмоти, табиатни мухофаза хилиш чора-тадбирлари назарда тутилмоти лозим. Корхоналар, ташкилотлар, муассасалар, айрим шахслар чихитсиз ва камчихит технологияларни жорий этишлари, чихиндиларнинг хосил булишини камайтиришлари, уларни зарарсизлантиришлари ва хайта ишлашлари, чихиндиларни навларга ажратиш, туплаш, кумиб ташлаш ва улардан фойдаланиш хоидаларига риоя этишлари шарт. Фаолияти атроф табиий мухитга анча зарарли экологик таъсир этиши мумкин булган йирик халх хужалик объектларини ривожлантириш ва жойлаштириш тутрисидаги харорлар давлат экология экспертизаси хулосасига асосан Узбекистон Р еспубликаси Вазирлар Махкамаси томонидан хабул хилинади. Экология талабларига жавоб бермайдиган объектларни фойдаланишга топшириш ман этилади. ИПКнинг 66-моддасига асосан иш буйича далиллар ушбу Кодексда ва бошха хонунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар хахидаги 6 маълумотлар булиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи холатлар, шунингдек низони тугри х,ал килиш учун ахамиятга эга булган бошка холатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аникдайди. ИПКнинг 74-моддасига кура суд далилларга ишнинг барча холатларини жамлаб, уларни суд мажлисида конунга амал килган холда хар томонлама, тулик ва холис куриб чикишга асосланган уз ички ишончи буйича бахо беради. Х,ар бир далил ишга алокадорлиги, макбуллиги ва ишончлилиги нуктаи назаридан, далилларнинг йигиндиси эса, етарлилиги нуктаи назаридан бахоланиши лозим. Агар текшириш натижасида далилнинг хакикатга тугри келиши аникланса, у ишончли деб тан олинади. Х,еч кандай далил суд учун олдиндан белгилаб куйилган кучга эга эмас. Ишни куриб чикиш жараёнида жавобгар “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чикаришнинг йул куйиладиган чекланган экологик нормативлари лойихаси” (ТЧМ) тайёрланиб, тегишли тарзда тасдикланганлиги ва ушбу экологик норматив лойихасига 2025 йил 14 ноябрда давлат экологик экспертизаси хулосаси олинганлиги аникланди. Бирок, жавобгар “Чикиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихаси” (ЧЧМ) ва унга оид экологик экспертизанинг ижобий хулосасини судга такдим килмади. Ушбу холат мониторингда аникланган камчиликларни амалда бартараф этилганлигини англатмайди. Мазкур холатда жавобгар томонидан амалдаги конун талаблари бузилганлиги холати суд мажлисида ишда иштирок этувчи шахслар вакилларининг тушунтириши хамда ишдаги мавжуд хужжатлар билан уз тасдигини топганлиги боис, суд аризачининг “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамиятининг “Курилиш ва пардозлаш учун тош, охактош, гипс, бур ва сланетслар казиб олиш” фаолиятини жавобгар томонидан аризада келтирилган камчиликлар бартараф этилгунга кадар тухтатиб туришни лозим топади. ИПК 222-моддаси учинчи кисмининг 4-бандига биноан хукукий таъсир чорасини куллаш тугрисидаги арз килинган талаб каноатлантирилган такдирда, иктисодий суди хал килув карорининг хулоса кисмида фаолият кандай шартлар бажарилгунига кадар тухтатиб турилаётганлиги курсатилиши керак. “Давлат божи тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конуни 9моддаси биринчи кисмининг 19-бандига кура аризачи ва жавобгар хукукий таъсир чораларини куллаш тугрисидаги ишлар буйича давлат божи тулашдан озод килинган. Кайд этилганларга кура, суд олдиндан туланган 41 200 сум почта харажатини жавобгардан даъвогарга, ишни видеоконференцалока режимида куриш билан боглик харажат 103 000 сумни жавобгардан Узбекистон Республикаси Олий суди депозит хисобварагига ундиришни, тарафлар давлат 7 божи тулашдан озод этилганлиги сабабли давлат божи ундирмасликни лозим топади. Бинобарин, Узбекистон Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг 118, 176-179, 215-222-моддаларини куллаб, суд К а р о р к и л д и: Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши бошкармасининг аризаси каноатлантирилсин. “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамиятининг “Курилиттт ва пардозлаш учун тош, охактош, гипс, бур ва сланетслар казиб олиш” фаолияти “Чикиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихаси” (ЧЧМ) ва экологик экспертизанинг ижобий хулосасини олгунига кадар тухтатиб турилсин. “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамияти хисобидан Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва икдим узгариши бошкармаси фойдасига 41 200 сум почта харажати хамда Узбекистон Республикаси Олий судининг фойдасига ишни видеоконференцалока режимида куриш билан боглик 103 000 сум харажат ундирилсин. Х,ал килув карори конуний кучга киргач суд харажатини ундириш кисмига ижро варакаси берилсин. “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамияти томонидан фаолиятининг тухтатиб туришга сабаб булган холатлар тулик бартараф этилгандан сунг Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши бошкармаси томонидан такдим этиладиган ёзма курсатмаси (карори) асосида “St n - ining F t r ” масъулияти чекланган жамиятининг фаолияти тиклансин. Мазкур хал килув кароридан норози булган томонлар у кабул килинган кундан эътиборан ун кунлик муддат ичида шу суд оркали Кашкадарё вилоят судининг иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний кучга кирган ва апелляция тартибида курилмаган хал килув карори устидан у конуний кучга кирган кундан эътиборан конунчиликда белгиланган тартибда кассация тартибида шикоят килиши (протест келтириши) мумкин. Судья З.Эшмирзаев