Решение #2843720 Экономические

****-сонли иш Биринчиинстанция судида ишникўргансудьяҒ.Игамов Апелляция инстанцияси судидамаърузачи судья**** ҚАШҚАДАРЁ ВИЛОЯТ СУДИ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯ ИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ Қарши шаҳри ****5йил20 ноябрь Қашқадарё вилоят суди иқтисодий ишлар бўйича апелляция инстанцияси судлов хайъатисудъя****нинг раислигида, ҳайъат аъзолари судьяларО.Қурбоновва ****лардан иборат таркибда,судья катта ёрдамчисиШ.Хўжаёровнинг котиблигида,ушбу куниКосон туманлараро иқтисодийсудининг****-сонли иқтисодий иши бўйича**** йил 18 сентябрда қабул қилинган ҳал қилув қарори устидан даъвогар «**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятитомонидан берилган апелляция шикоятини,Қашқадарё вилоят суди биносида очиқ суд ****, даъвогарданфермер хўжалиги вакили Ж.Рўзибаев (ишончнома асосида)важавобгаржамиятвакили****(ишончнома асосида) лариштирокидаВКА орқаликўриб чиқиб, қуйидагиларни А Н И Қ Л А Д И: Ғузор туман фермерлар кенгашидаъвогар“Шершоҳ ****” фермер хўжалиги манфаатини кўзлаб,судга даъво аризаси билан мурожаат этиб, жавобгар«**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятинисбатан ноқонуний эгаллаб олинган ер майдонидан **** тартибда чиқариш ва 67.****.**** сўм зарарни ундиришни сўраган. Косон туманлараро иқтисодийсудининг**** йил 18 сентябрдаги ҳал қилув қарори билан даъво талаби қаноатлантирилган. «**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятитомониданапелляция шикояти билан мурожаат қилиниб, унда апелляция шикоятини қувватлаб,биринчи босқич суди томонидандаъво аризасини ИПК талаблари асосида қабул қилинмаганлиги,ишдаги ҳужжатлар асосида далилларга ҳар омонлама баҳо берилмаганлигинибаён этиб,суднинг**** йил 18 сентябрдаги ҳал қилув қарорини бекор қилиш сўралган. Суд **** иштирок этганжавобгар жамият вакили апелляция шикоятини қувватлаб, уни қаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиш**** янги қарор қабул қилишнисўради. Суд **** иштирок этган даъвогар вакили,келтирилган апелляция шикоятини қанаоатлантиришни рад этишни, биринчи босқич судининг ҳал қилув қарорини ўз кучига қолдиришни сўради. Апелляция судлов ҳайъати апелляция шикояти юзасиданжавобгар вадаъвогарвакилларининг келтирган **** тинглаб, ишдаги мавжуд хужжатларни ўрганиб чиқиб, биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонуний ва асослантирилганлигини текшириб, апелляция шикоятиниқисманқаноатлантириб, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилиб, даъвоаризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни лозим деб топди. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 15-моддасига асосан Ўзбекистон Республикасида Ўзбекистон Республикаси Конституцияси ва қонунларининг устунлиги сўзсиз тан олинади. Ўзбекистон Республикаси Конституцияси мамлакатнинг бутун ҳудудида олий юридик кучга эга, тўғридан-тўғри амал қилади ва ягона ҳуқуқий маконнинг асосини ташкил этади. Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 55-моддасига кўра ҳар кимга бузилган ҳуқуқ ва эркинликларини тиклаш учун унинг иши қонунда белгиланган муддатларда ваколатли, **** ҳамда холис суд томонидан кўриб чиқилиши ҳуқуқи кафолатланиши белгиланган. Иш ҳужжатлари ва суд муҳокамаси давомида аниқланган ҳолатлардан маълум бўлишича, Ғузор тумани “Чўмичли” МФЙ “Чўмичли” қишлоғида яшовчи фуқаро **** ўғли **** йил 9 январда “Электрон-онлайн аукционларни ташкил этиш Маркази” давлат унитар **** томонидан ташкил этилган аукцион савдосида талабгор сифатида иштирок этиб, электорн савдога қўйилган Ғузор тумани “Чўмичли” маҳалласидаги **** ҳудудидаги қишлоқ хўжалик харитасининг 58-контуридан 14, **** га ер майдонини ютиб олган. Фуқаро **** ўғли томонидан **** йил январь ойида чорвачиликка ихтисослаштирилган фермер хўжалиги ташкил этилиб, **** йил 10 январь куни Ғузор тумани Давлат хизматлари Марказидан **** –сонли **** билан давлат рўйхатидан ўтказилган. Ушбу аукцион савдосида ютиб олинган 14, **** га ер майдонини 30 йил муддатга ижарага бериш тўғрисида Ғузор тумани ҳокимлиги ва“Шершох ****” фермер хўжалиги ўртасида **** йил 12 январь куни **** – сонли ижара шартномаси тузилган. Жавобгар тарафидан даъвогарга тегишли ер майдонининг 0,54 га майдонини ўзбошимчалик билан эгаллаб олиниб, бурғулаш қазиш ишлари олиб борилган.Бу **** Кадастр агентлиги Ғузор тумани бўлими мутахассиси С.Ўроқов, Кадастрлар палатси Ғузор тумани филиали мутахассиси ****қулов, “Чўмичли” МФЙ раиси **** ва фермер хўжалиги раиси **** иштирокида **** йил 13 мартда далолатнома тузилган. Жавобгар даъвогарнинг ер майдонида ихтиёрий чиқиб кетмагандан сўнг, жавобгарнинг ер майдонидан **** чиқариш тўғрисида судга даъво ариза билан мурожаат қилган.Даъво аризаси бўйича иш Чироқчи туманлараро иқтисодий судининг****-сонли иш юритувида олиниб, тарафлар ўзаро келишув битими тузганликлари туфайли суднинг **** йил 5 июлдаги **** билан келишув битими тасдиқланиб, иш юритиш тугатилган. Келишув битими шартига кўра даъвогарга тегишли бўлган Ғузор тумани “Чўмичли” маҳалласидаги **** ҳудудидаги қишлоқ хўжалик хартисаининг 58қконтуридага ер майдонининг 0,54 га қисмидан жавобгар тарафидан келгусида сервитут шартномаси асосида **** йил 31 майга қадар фойдаланиши ҳамда Ғузор тумани ветеринария ва чорвачиликни ривожлантириш бўлимининг маълумотномасига кўра, **** сўм миқдордаги маблағни сервитут шартномасига асосан даъвогарнинг ҳисоб **** **** йил 10 июлгақадар тўлаб беришга келишилган.Лекин жавобгар келишув шартномаси билан зиммасига олган **** ****, ер майдонидан чиқиб кетмаган. Низоли ер майдони даъвогарга тегишли эканлиги Чироқчи туманлараро иқтисодий судининг ****-сонли иши бўйича суд муҳокамасида ўз тасдиғини топган. Шу сабабли Ғузор туман фермерлар кенгашидаъвогар“Шершоҳ ****” фермер хўжалиги манфаатини кўзлаб,судга даъво аризаси билан мурожаат этиб, жавобгар «**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятинисбатан ноқонуний эгаллаб олинган ер майдонидан **** тартибда чиқариш ва 67.****.**** сўм зарарни ундириш****даъво аризаси билан судга мурожаат қилган. Биринчи босқич суди томониданҒузор туман фермерлар кенгашидаъвогар“Шершоҳ ****” фермер хўжалиги манфаатини кўзлаб берилган даъво аризасида Кенгаш раиси **** томонидан даъво аризаси имзоланмаганбўлсада, даъво аризасини қабул қилиб,даъвоаризасини кўрмасдан қолдириш****хулосага келмасдан даъво талабларини қаноатлантириш **** **** хулосага келган. Чунки,Ўзбекистон Республикаси Олий суд Пленумининг **** йил 24 майдаги “Биринчи инстанция суди томонидан иқтисодий процессуал қонун нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида” ги 13-сонли Қарорини 21-бандида даъво аризасини кўрмасдан қолдириш низонинг мазмуни бўйича ҳал қилув қарори қабул қилмасдан туриб суд муҳокамасини тамомлаш шаклларидан бири ҳисобланади.ИПКнинг ****-моддасидакўрсатилган даъво аризасини кўрмасдан қолдириш асосларининг рўйхати тугал ҳисобланади ва кенгайтирилган тарзда талқин қилинишига йўл қўйилмайди.Даъво аризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида суд **** чиқаради ва у ИПКнинг****-моддаситалабларига мувофиқ бўлиши керак. Ғузор тумани Фермерлар кенгаши раиси **** йил 14 ноябрда ****сонли хат билан мурожаат этиб, ундаҒузор туман фермерлар кенгашидаъвогар“Шершоҳ ****” фермер хўжалиги манфаатини кўзлаб,жавобгар «**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятинисбатан ноқонуний эгаллаб олинган ер майдонидан **** тартибда чиқариш ва 67.****.**** сўм зарарни ундириш****ги даъво аризасини имзоламаганлигинибундай даъво аризасидан хабари йўқлигини маълум қилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 63моддасида судда иш юритиш ваколатлари вакилга уни вакил қилган шахс номидан барча процессуал ҳаракатларни амалга ошириш ҳуқуқини беради, бундан даъво аризасини имзолаш, ишни ҳакамлик судига топшириш, даъво талабларидан қисман ёки бутунлай воз кечиш ва даъвони тан олиш, даъво предметини ёки асосини ўзгартириш, келишув битими, медиация тартибтаомилини амалга ошириш тўғрисидаги келишув ёки медиатив келишувни тузиш, ваколатларни бошқа шахсга топшириш (ишониб топшириш), суд ҳужжати устидан шикоят қилиш, қонуний кучга кирган суд ҳужжатини янги очилган ҳолатлар бўйича қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги аризани имзолаш, суд ҳужжатининг **** ижро этилишини талаб қилиш, ундирилган мол-мулкни ёки пулни олиш мустасно. Вакилнинг ушбу моддада кўрсатилган ҳаракатларнинг ҳар бирини амалга оширишга бўлган ваколатлари у қайси шахс томонидан вакил қилинаётган бўлса, ўша шахс берган ишончномада махсус назарда тутилган бўлиши керак. Ғузор туман фермерлар кенгашидаъвогар“Шершоҳ ****” фермер хўжалиги манфаатида берилган даъво аризаси Кенгаш раиси **** номидан ким имзоланганлиги маълум эмас, даъво аризасида вакилга имзо қўйиш **** Кенгаш раисининг ишончномаси ишдаги ҳужжатларда мавжуд эмас. Мазкур ҳолатлар ишдаги бирламчи ҳужжатлар билан ўз исботини топади. ИПК ****-моддаси биринчи қисмининг3-бандидадаъво аризаси фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса, суд даъво аризасини кўрмасдан қолдириши назарда тутилгантўғрисида тушунтириш берилган. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 107-моддаси3-бандидадаъво аризаси имзоланмаган бўлса ёки уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан ёхуд мансаб мавқеи ёки фамилияси, исми, отасининг исми кўрсатилмаган шахс томонидан имзоланган бўлса, даъво аризаси кўрмасдан қолдирилишибелгиланган. Ўзбекистон Республикаси ИПКнинг****-моддасига кўра, суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин. ИПКнинг278-моддаси биринчи қисми4-бандига кўра,апелляция инстанцияси суди ҳал қилув қарорини тўлиқ ёки қисман бекор қилишга ва иш юритишни тугатишга ёхуд даъвони тўлиқ ёки қисман кўрмасдан қолдириш **** эканлиги белгиланган. Шунинг учун апелляция инстанцияси суди апелляция шикоятиниқисманқаноатлантиришни, биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини бекор қилишни, даъвоаризасини кўрмасдан қолдириш тўғрисида янги қарор қабул қилишни,биринчи босқич судида ихтиёрий равишда тўлаб чиқилган 37.****сўмпочта ****даъвогарзиммасида қолдиришни,жавобгар томониданапелляция инстанцияси учун тўлаб чиқилган2.****.****давлат божива 42.**** сўмпочта **** “Шершоҳ ****” фермер хўжалигидан«**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятифойдасига ундиришни даъвогардан ****.**** сўм суд **** ундиришнилозим топди. Юқоридагиларга асосланиб, Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг ****, **** – ****, ****- моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати Қ А Р О Р Қ И Л А Д И: «**** **** ****» масъулияти чекланган жамиятининг апелляция шикоятиқисманқаноатлантирилсин. Косон туманлараро иқтисодийсудининг**** йил 18 сентябрдаги ҳал қилув қарори бекор қилинсин. Янги қарор қабул қилинсин.Даъвоаризаси кўрмасдан қолдирилсин. Биринчи босқич судиучун ихтиёрий равишда тўлаб чиқилган 37.****сўмпочта ****даъвогарзиммасига қолдирилсин. Апелляция инстанцияси учун ихтиёрий тўланган2.****.****сўмдавлат божи ва 42.**** сўм почта **** “Шершоҳ ****” фермер хўжалигидан «S n t En rg tik Guru i» масъулияти чекланган жамияти фойдасига ундирилсин. “Шершоҳ ****” фермер хўжалигиданЎзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ҳисоб **** ****.**** сўм суд **** ундирилсин. Ижро ****лариберилсин. Қарор қабул қилинган кундан эътиборан қонуний кучга киради. Қарор устидан Қашқадарё вилоят судининг иқтисодий судлов хайъатига тафтиш тартибида шикоят (протест) бериш мумкин. Раислик этувчи: **** Ҳайъат аъзолари: О.Қурбонов ****