Решение #2843739 economic_new

*-сон лиқтисодй ш и Бирн и ч стац ядш кўрган судья–** К асц ян и туд м аъ и рузч сдья–** СУРХОНДАРЁ ВИЛОЯТ СУДИНИНГ ИҚТИСОДИЙ ИШЛАР БЎЙИЧА СУДЛОВ ҲАЙЪАТИ АПЕЛЛЯЦИЯИНСТАНЦИЯСИНИНГ ҚАРОРИ **** **** йил20ноябрь Сурхондарѐ вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъати **** раислигида, ҳайъат аъзолари А.Ҳ.Сафаров ва **** иборат таркибда, судья катта ѐрдамчиси **** котиблигида, даъвогар ―**** **** **** va **** **** ****‖давлат муассасаси вакили ****мов(**** йил 20 декабрдаги ****-сонли ишончнома асосида),―PARVOZ NMTM‖масъулияти чекланган жамияти раҳбари **** (паспорт асосида) иштирокида, даъвогар "O‗zbekiston Respublikasi Maktabgacha va Maktab Ta'limi Vazirligi" давлат муассасасининг жавобгар―PARVOZ NMTM‖масъулияти чекланган жамиятига нисбатан тарафлар ўртасида **** йил 6 май кунитузилган****-сонли битимни бекор қилиш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича юритилган иш юзасидан Шеробод туманлараро иқтисодий судтининг **** йил 3 октябрдаги ҳал қилув қарори устидан―PARVOZ NMTM‖масъулияти чекланган жамияти томонидан берилган апелляция шикояти асосида ишнивилоят суди биносида,видеоконференцалоқа режимида очиқ суд **** кўрибчиқиб, қуйидагиларни-, Ан и қ л а д и: Шеробод туманлараро иқтисодий судига даъвогар―O‗zbekiston Respublikasi Maktabgacha va Maktab Ta'limi Vazirligi‖ давлат муассасаси (Бундан буѐнматнда-даъвогар ѐки давлат шериги деб аталади)томониданжавобгар ―PARVOZ NMTM‖ масъулияти чекланган жамиятига (Бундан буѐнматнда-жавобгар ѐки хусусий шерик деб аталади) нисбатандаъво аризаси билан мурожаат қилиниб,тарафлар ўртасида **** йил 6 майда тузилган****-сонли битимни бекор қилишсўралган. Биринчи инстанциясудининг **** йил 22 августдаги **** биланШеробод тумани ҳокимлиги иш бўйича низонинг предметига нисбатан**** талаблар билан арз қилмайдиган учинчи шахс сифатида жалбқилинган. Шеробод туманлараро иқтисодий судининг **** йил 3 октябрдагиҳал қилув қарори билан даъвогарнингдаъво аризаси қаноатлантирилиб,тарафлар ўртасида **** йил 6 майда тузилган ****- сонли битимбекор қилинган. Мазкур ҳал қилув қарори устидан ―PARVOZ NMTM‖ масъулияти чекланган жамияти томонидан апелляция шикояти билан мурожаат қилиниб, шикоятдаҳал қилув қарорини бекор қилиш сўралган. Ишда иштирок этган жавобгар вакилишикоятдаги **** такрорлаб, боғчанинг қурилиш ишлари тўлиқ ****,ички ремонтлари тўлиқ битганлиги, эшиквадеразалар ўрнатилганлиги, ташқи фасад ишлари қолгани, ҳозирги кунда қурилиш ишларини ўз кучи ва пул маблағлари билан****, ****томониданўз **** кредитмаблағи****лигига эътирози йўқлигини,кредит **** қурилиш ишларини **** муддатлари кечикишига сабаб бўлганлигини, **** йил 30 июнда даъвогар вакиллари томонидан мониторинг далолатномаси расмийлаштирилганлигини, баҳоллаш ишлари олиб борилганлигини, **** тўлиқ ўзи томонидан амалга оширилганлигини таъкидлаб келтирилган шикоятни қаноатлантиришни сўради. Суд муҳокамсида иштирок этгандаъвогар вакили жавобгар томонидан келтирилган шикоят асоссиз эканлигини, биринчи инстанция суди томонидан ишдаги барча ҳолатлартекширилганлигини таъкидлаб, шикоятни қаноатлантирмасдан қолдиришни сўради. Белгиланган тартибда хабардор қилинган―ТИФ МИЛЛИЙ ****‖ **** Сурхондарѐ вилояти филиали ваучинчи шахс сифатида жалб этилган Шеробод туман ҳокимлигисуд **** ўз вакили иштирокини таъминламади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (бундан буѐн матнда ИПК деб юритилади) 274-моддасининг тўртинчи қисмига кўра,апелляцияинстанцияси судининг суд **** суд муҳокамасини ўтказиш **** ва жойи **** тегишли тарзда хабардор қилинган,апелляцияшикоятини (протестини) берган шахснинг ва ишда иштирок этувчи бошқа шахсларнинг келмаганлиги ишни уларнинг иштирокисиз кўришга тўсқинлик қилмайди.Шунинг учун судлов ҳайъати ишниШеробод туман ҳокимлигива ―ТИФ МИЛЛИЙ ****‖ **** Сурхондарѐ вилояти филиали вакилииштирокисиз кўриб чиқишни лозим деб ҳисоблайди. Ишдаги ҳужжатлардан аниқланишича, давлат шериги ва хусусий шерик ўртасида **** йил 06 май куни ****-сонли мактабгача таълим сохасида давлат - хусусий шерикчилик тўғрисида қиймати **** **** сўмлик битим тузилган. Битимга мувофиқШеробод туман ҳокимининг 2**** йил9 январдаги ****-Қ-сонлиқарорига асосан **** ер участкасида 20 сотих ер майдонида 75 ўринли нодавлат мактабгача таълим ташкилотибиносиниқуриш **** олган. Шунингдек, хусусий шерик- ҳар чорак якуни билан битим бўйича инвестиция **** **** тўғрисида ахборот ва ҳисоботларни давлат шеригига **** этиб бориш, лойиҳа смета ҳужжатларига асосан**** **** сўмликинвестиция, жумладан**** **** сўм кредит маблағи,**** сўмниўз маблағлари ҳисобидан киритиш **** олган. Битимнинг 5.2.1-бандига кўра хусусий шерик ушбу битим имзоланган кундан бошлаб 6 ой муддатда 2-иловада кўрсатилган **** қурилиш ишларини, 7 ойда жихозлашни тугатиш ва муассасани тўлиқ ишга тушириш **** олган. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (бундан буѐн матндаФК деб юритилади) ****-моддасининг иккинчи қисмига мувофиқ, **** шартномадан, зиѐн етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкур ҳолатда, низо тарафлар ўртасидагидавлат - хусусий шерикчилик тўғрисидагишартномадан келиб чиққан. Ўзбекистон Республикаси Президентининг ―Мактабгача таълим тизимини янада рағбатлантириш ва ривожлантириш чора тадбирлари тўғрисида‖ги **** йил 05 апрелдагиПҚ-****-сонли Қароринингижросини таъминлаш****Мактабгача ва мактаб таълими вазирининг **** йил 03 ноябрдаги ****-сонли буйруғи ижроси юзасидан 01.07.**** йилда мониторинг ўтказилган.Мониторинг натижасидакиритилишилозим бўлганқиймати **** ****сўмликинвестициямаблағининг ****сўмлик қисми бўйича ишлар ****, яъни52.1 фоизи амалга оширилганлиги, кредит ****лигисабабли қурилиш ишлари тўхтаб қолганилиги аниқланган.Мониторинг натижаси юзасидан01.07.**** йилдадалолатнома расмийлаштирилган. Тарафлар ўртасидаги битимнинг 5.2.1 бандигаасосан хусусий шерик томонидан 7 ой муддатда бинонитўлиқ жихозлабишга тушириши белгиланган бўлса-да, битимнинг ушбу банди талаблари****. Шунинг учун даъвогар томонидан жавобгарга05.7.**** йилда****сонли, 14.07.**** йилда****-сонли таклиф хати юборилганҳамда шартномани бекор қилиш сўралган. ФК ****-моддасининг биринчи қисмига кўра, агар ушбу Кодексда, бошқа қонунларда ѐки шартномада бошқача тартиб назарда тутилган бўлмаса, шартнома тарафларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши ва бекор қилиниши мумкин. ФКнинг ****-моддасига мувофиқ бир тараф шартномани ўзгартириш ѐки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ѐки таклифда кўрсатилган ѐхуд қонунда ѐинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин, шартномани ўзгартириш ѐки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкин. Ўзбекистон Республикаси Олий хўжалик суди Пленумининг ―Хўжалик шартномаларини тузиш, ўзгартириш ва бекор қилишни тартибга солувчи фуқаролик қонун ҳужжатлари нормаларини қўллашнинг айрим масалалари тўғрисида‖ **** йил 18 декабрдаги ****-сонлиҚарорининг 18-бандидаФК ****-моддасининг иккинчи қисмида белгиланганки, бир тараф шартномани ўзгартириш ѐки бекор қилиш **** таклифга иккинчи тарафдан рад жавоби олганидан кейингина ѐки таклифдакўрсатилган ѐхуд қонунда ѐинки шартномада белгиланган муддатда, бундай муддат бўлмаганида эса — ўттиз кунлик муддатда жавоб олмаганидан кейин шартномани ўзгартириш ѐки бекор қилиш **** талабни судга **** этиши мумкинлиги, бунда ўттиз кунлик муддат таклиф олинган пайтдан, агар таклиф олинган муддат номаълум бўлса, иккинчи тараф шартномани ўзгартириш ѐки бекор қилиш **** таклифни олиши учун нормал зарур бўлган **** ўтган пайтдан бошлаб ҳисобланиши тўғрисида тушунтириш берилган. Тарафлар томонидан шартномани ихтиѐрий равишда бекор қилишга эришилмаганлиги боис,даъво аризасибилан мурожаат қилиниб,тарафлар ўртасида **** йил 6 майда тузилган****-сонли битимни бекор қилишсўралган. Тарафлар ўртасида тузилган шартноманинг 4.2 бандида хусусий шерик ҳар чоракда битим бўйича **** **** тўғрисда тегишли туман (шаҳар) мактабгача ва мактаб таълим бўлимлари орқали ҳисобиот **** этиб бориши белгиланганбўлса-да, бироқ жавобгар томонидан ушбу **** **** тўғрисда ҳужжатлар **** этилмаган. Жавобгар шартноманинг 5.2.1-бандида кўрсатиб ўтилган **** ****,7 ойда жихозлашни тугатиш ва муассасани тўлиқ ишга тушириши лозим бўлса-да,шартнома шартларини жиддий равишда бузган.Бугунги кунда ҳам муассаса ишга тушурилмаган. ФКнинг ****-моддаси иккинчи қисми мазмунига кўраиккинчи тараф шартномани жиддий равишда бузсатарафлардан бирининг талаби билан шартнома суд томониданбекор қилиниши мумкин. Шунинг учун биринчи инстанция суди даъво талабини асосли деб ҳисоблаб, даъвони қаноатлантиришҳамда тарафлар ўртасида тузилган битимни бекор қилиш**** асосли хулосага келган. Баѐн қилинганлардан кўринадики, апелляция шикоятида билдирилган **** асоссиз бўлиб, биринчи инстанцияси суди моддий ва процессуал ҳуқуқ нормаларини тўғри қўллаган ҳолда,даъво аризасини қаноатлантириш тўғрисида ҳал қилув қарори қабул қилган. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига мувофиқ суд ишни апелляция инстанциясида кўриш чоғида биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлигини ва асослилигини текширади.Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига биноан иш учун аҳамиятли ҳолатларнинг тўлиқ аниқланмаганлиги, суд аниқланган деб ҳисоблаган, иш учун аҳамиятли бўлган ҳолатларнинг исботланмаганлиги, ҳал қилув қарорида баѐн қилинган хулосаларнинг иш ҳолатларига мувофиқ эмаслиги ҳамда моддий ва (ѐки) процессуал ҳуқуқ нормаларининг бузилганлиги ѐхуд нотўғри қўлланилганлиги биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарорини ўзгартириш ѐки бекор қилиш учун асос бўлади. ИПК ****-моддаси биринчи қисмининг 1-бандига кўра апелляцияинстанцияси суди апелляция шикоятини (протестини) кўриш натижалари бўйича ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришга ****. Баѐн қилинганларга асосан судлов ҳайъати, апелляция шикоятини қаноатлантиришни рад этишни, биринчи инстанцияси судининг ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдиришни,суд **** масаласини муҳокама қилиб,ихтиѐрий тўланган ******** сўм давлат божи ва **** сўм почта **** жавобгар зиммасида қолдиришни, жавобгардан**** сўм видеоконференцалоқа режими **** ундиришни лозим топди. Юқоридагиларга асосан ва Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг****,****,****-****- моддаларини қўллаб, судлов ҳайъати-, Қа р о р қ и л а д и: Жавобгар ―PARVOZ NMTM‖ масъулияти чекланган жамиятинингапелляция шикоятини қаноатлантириш рад этилсин. Шерободтуманлараро иқтисодий судининг **** йил 03 октябрдаги ҳалқилув қарори ўзгаришсиз қолдирилсин. ―PARVOZ NMTM‖ масъулияти чекланган жамиятитомонидан тўланган **** сўм давлат божи, **** сўм почта **** ўзининг зиммасида қолдирилсин. ―PARVOZ NMTM‖ масъулияти чекланган жамиятиданЎзбекистон Республикаси Олий судининг депозитига **** сўм видеоконференцалоқа режими **** ундирилсин. Ижро **** берилсин. Қарор қабул қилинган пайтдан бошлаб қонуний кучга киради. Мазкур қарор устидан Сурхондарѐвилоят судининг иқтисодий ишларбўйича судлов ҳайъатига тафтиш тартибидашикоят қилиниши (протесткелтирилиши) мумкин Раислик қилувчи ҳайъат аъзолари **** **** А.Ҳ.Сафаров