Решение #2843763 economic_new

4-1904-2****/****-сонли иш ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛҚИЛУВҚАРОРИ Қумқўрғон тумани ****5йил20 ноябрь Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий суди судьяси Т.Усмоновнинг раислигида,судья ёрдамчисиИ.Поёновнингкотиблигида,даъвогар “ RANSPOR **** ****” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчисининг, жавобгар "QORJOV DILLER CHO’ BOYEVICH"масъулияти чекланган жамиятидан****сўмдебитор қарздорликни ундириш тўғрисидаги даъво аризасинитугатиш бошқарувчисиА.Рузиев(паспорт асосида),жавобгар**** раҳбари ****,вакили С.Хуррамов(**** йил19 ноябрдаги 14-сонли ишончнома асосида), **** собиқ раҳбари **** (паспорт асосида)лариштирокида, суд биносидабўлиб ўтганочиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Даъвогар “ RANSPOR **** ****” масъулияти чекланган жамияти тугатиш бошқарувчиси (кейинги ўринларда матнда даъвогар дейилади)судга даъво ариза билан мурожаат этиб,"QORJOV DILLER CHO’ BOYEVICH"масъулияти чекланган жамияти(кейинги ўринларда матнда жавобгар дейилади)дан****сўм дебитор қарздорликни ундиришни сўраган. Суд **** иштирок этгантугатиш бошқарувчиси қарздор ташкилотнинг молиявий фаолиятини тахлил қилганда****сўм дебитор қарздорлик аниқланганлигини,бироқ ушбу қарздорлик бартараф этилганлигини тасдиқловчи далиллар бухгалтерия ҳужжатларида мавжуд бўлмаганлиги сабаблисудгадаъво аризаси киритганлигини, жавобгарга юборилган талабнома оқибатсиз қолдирилганлиги,шу сабабли жавобгар томонидан **** этилган далилларга асосан қонуний қарор қабул қилишнисўради. Суд **** иштирок этган жавобгар**** раҳбари ва унинг вакили илгари ушбу **** бошқа шахс ишлатганлигини, шу сабаб ўтган суд **** далилларни **** этаолмаганлигини, бухгалтерия ҳужжатлари кўтариб кўрилганида даъвогарга маҳсулот етказиб берилганлиги аниқланганлигини, бу **** тегишли ҳужжатларни **** этиб, даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўрадилар. Суд **** иштирок этган жавобгар **** собиқ раҳбариқарздорлик мавжуд эмаслигини, барча ҳужжатлар тегишли тартибдарасмийлаштирилганлигини, **** йирик солиқ тўловчи бўлганлиги сабабли солиқ органлари томонидан 1 мунтазам равишда текшириб борилишини маълум қилиб, суддан даъвони рад этишни сўради. Суд ишда иштирок этгантарафлар вакилларининг тушунтиришларини тинглаб,иш ҳужжатларини ўрганибчиқиб,далилларга ҳуқуқий баҳо бериб,қуйидаги асосларга кўра даъвогарнингдаъво талабини қаноатлантиришни рад этишни,ишни кўриш билан боғлиқ суд ****даъвогар зиммасига юклашни лозим топади. Иш ҳужжатларидан аниқланишича,Қумқўрғонтуманлараро иқтисодий судининг ****5йил27 мартдаги4-****-2504/****-сонли ишииқтисодий (****)бўйича қабул қилган ҳал қилув қароригаасоан“ RANSPOR **** ****” масъулияти чекланган жамияти тўловга қобилиятсиз (****)деб топилган ва унга нисбатан тугатишга доир иш юритиш бошланиб, тугатиш бошқарувчи этиб****тайинланган. “Тўловга қобилиятсизлик тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикасининг Қонунининг ****-моддасига асосан суд томонидан қарздорни **** деб топиш ва тугатишга доир иш юритишни бошлаш тўғрисида қарор қабул қилинган пайтдан эътиборан қарздорнинг ишларини бошқариш ҳамда қарздорнинг молмулкини тасарруф этиш бўйича барча ваколатлар тугатиш бошқарувчисининг зиммасига ўтади, жумладан унинг зиммасига қарздорнинг мол-мулки бут **** таъминлаш чораларини, дебиторлик қарздорликларини ундириш, учинчи шахслардаги мол-мулкларини қидириб топиш чораларини кўриш **** ҳам юклатилган. Тугатишга доир иш юритиш жараёнидаолиб борилган таҳлиллар натижасида,даъвогар жавобгарнинг ҳисоб **** метан газ сотиб олиш учун **** сўм пул маблағи ўтказиб берилганлиги,жавобгар томонидан **** сўмлик метан газ етказиб берилганлигини тасдиқловчи ****-фактура мавжуд бўлиб, ****сўмлик маҳсулот етказиб берилганлигинитасдиқловчи ҳужжатлар бухгалтерия ҳужжатларида мавжуд эмаслигианиқланган. Даъвогар томониданжавобгаргаушбу қарздорликни бартараф этиш **** ****5йил7 октябрдаюборган АР-****-сонли талабномасижавобгар оқибатсиз қолдирган. Шу боисдан даъвогар судга даъво аризаси билан мурожаат этган. Даъвогарнинг даъвоси қуйидагиларга кўра асоссиз ҳисобланади. Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси (кейинги ўринларда матнда ФК деб юритилади)нинг ****-моддасини биринчи қисмига кўра, **** – фуқаролик ҳуқуқий муносабати бўлиб, унга асосан бир шахс (қарздор) бошқа шахс (кредитор) фойдасига муайян ҳаракатни амалга оширишга, чунончи: мол-мулкни топшириш, ишни ****, хизматлар кўрсатиш, пул тўлаш ва ҳоказо ёки муайян ҳаракатдан ўзини **** **** бўлади, кредитор эса – қарздордан ўзининг **** **** талаб қилиш ҳуқуқига эга бўлишлиги белгиланган. 2 Ушбу модданинг иккинчи қисмига кўра, **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу кодексда кўрсатилган бошқа асосларда келиб чиқиши белгиланган. ФКнинг ****-моддасига асосан, **** **** шартларига ва қонунчилик талабларига мувофиқ, бундай шартлар ва талаблар бўлмаганида эса – иш муомаласи одатларига ёки одатда қўйиладиган бошқа талабларга мувофиқ лозим **** **** керак. ФКнинг ****-моддасига кўра, қарздор айби бўлган **** **** **** ёки лозим **** **** учун, агар қонунчиликда ёки шартномада бошқача тартиб белгиланмаган бўлса, жавоб беради. ФКнинг ****-моддасида маҳсулот етказиб бериш шартномасига мувофиқ тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланаётган маҳсулот етказиб берувчисотувчи шартлашилган муддатда ёки муддатларда ўзи ишлаб чиқарадиган ёхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ёки шахсий, оилавий ****, рўзғорда ва шунга ўхшаш бошқа **** фойдаланиш билан боғлиқ бўлмаган бошқа **** фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни қабул қилиш ва уларнинг **** тўлаш **** олади деб белгиланган. Бироқ, жавобгар томонидан судга **** этилган ****2йил 31 декабрдаги ****-сонли ****-фактура, ишончнома ва (раздоточная ведемость) тарқатиш рўйхатига кўра даъвогарга қолган дебитор қарздорлик бўйича жавобгар томонидан ****,****лик маҳсулот етказиб берилганлиги аниқланди. Даъвогар даъвони исботлаб бераолмади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодекси (кейинги ўринлардаИПКдейилади)нинг 68-моддасида ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. Юқорида қайд этилган асосларниинобатга олиб, суд даъво талабиниасоссиздеб ҳисоблайди ва уни қаноатлантиришнирад этишнилозим топади. ИПК ****-моддасининг биринчи қисмига асосан суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилиши белгиланган. Бинобарин, суддаъвогарнинг даъво талабини қаноатлантиришнирад этишнива суд ****ИПКнинг **** ва****-моддасигаасосан даъвогарзиммасигаюклашни лозим топади. СудИПКнинг 68, ****, ****, ****-моддаларини қўллаб, қарорқилади: Даъвони қаноатлантириш рад этилсин. 3 Тўланган412**** почта ****даъвогар “ RANSPOR IZMA I BARAKA” масъулияти чекланган жамиятизиммасида қолдирилсин. Даъвогар“ RANSPOR **** ****” масъулияти чекланган жамиятиҳисобидан республика бюджетига**** сўм давлат божиундирилсин. Ҳал қилув қарорининг кўчирма нусхаси тарафларга юборилсин. Ҳал қилув қарори қабул қилинган кундан эътиборан бир ойлик муддат ўтгач қонуний кучга киради. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро **** берилсин. Мазкур ҳал қилув қароридан норози бўлган томонлар у қабул қилинган кундан эътиборан бир ой муддат ичида шу суд орқали Сурхондарё вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига апелляция тартибида ёки қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан у қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериши (протест келтириши) мумкин. Судья **** 4