Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2001-2503/9056 Дата решения 20.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья RAHMATOVA ADIZA ORIFOVNA Язык
Стороны
Истец / Обвинение On s ur gr u Ответчик / Подсудимый
Source ID b2d62276-65c6-4be5-a7fa-327e02217703 Claim ID PDF Hash 9526dd0c159f8bc7... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 4
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 236-моддаси нинг 236 law
ФКнинг 437-моддаси ФКнинг 437 law
ФКнинг 333-моддаси ФКнинг 333 law
ИПК 118-моддаси ИПК 118 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-2001-2502/9056-сонли иŸтисодий иш YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН А Л žИЛУB žАРOРИ Бухоро ша·ри 2025 йил 20 ноябрь Бухоро туманлараро иŸтисодий суди, судья А.Ра·матованинг раислигида, судья ëрдамчиси ž.žузиеванинг котиблигида, даъвогар “On s ur gr u ” масъулияти чекланган хамиятининг хавобгар “M l k tir nd rts ” масъулияти чекланган хамиятидан асосий Ÿарз ва пеня ундириш туfрисидаги даъво аризаси асосида Ÿузfатилган иŸтисодий ишни даъвогар вакили Ч.Атоев (ишончнома асосида), хавобгар вакили А.Шербаев (ишончнома асосида)лар иштирокида, видеоконференцалоŸа рехимида суд биносида, очиŸ суд махлисида куриб чиŸиб, Ÿуйидагиларни a н и ц л a д и: даъвогар “On s ur gr u ” масъулияти чекланган хамияти (матнда даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар “M l k tir nd rts ” масъулияти чекланган хамияти (матнда хавобгар деб юритилади)дан 476.000.000 сум асосий Ÿарз ва 7.854.000 сум пеняни ундиришни сураган. Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони Ÿувватлаб, даъво талабларини Ÿаноатлантиришни суради. Суд махлисида иштирок этган хавобгар вакили даъвони тан олиб пеняни камайтиришни суради. Суд, иш ·уххатларини урганиб чиŸиб, даъвогар вакилининг тушунтиришларини эшитиб, Ÿуйидаги асосларга кура даъво аризани Ÿисман Ÿаноатлантиришни лозим топади. Иш ·уххатларидан аниŸланишича, тарафлар уртасида 2025 йил 15 апрелда 15/04-001-сонли нефть ма·сулотлари (“Битум дорохный 60*90” ва “Битум мастикаси” тайëр махсулотини) етказиб бериш буйича шартнома тузилган. Шартноманинг 3.7-бандига кура, “сотиб олувчи” (хавобгар) “сотувчи” (даъвогар)га сотиб олаëтган товарлари учун шартнома имзолангандан сунг 30 банк куни ичида 100 фоиз миŸдорида олдиндан туловни амалга ошириши лозимлиги келишилган. Шартномага асосан даъвогар томонидан 2025 йил 17 апрелдаги 8-сонли, 29 апрелдаги 14-сонли ·исоб фактураларига кура хами 628.752.000 сумлик “битум” нефь махсулотлари етказиб берилган, бироŸ хавобгар томонидан шартнома махбурияти лозим дарахада бахарилмасдан, ма·сулот ·аŸи учун 151.792.000 сумлик Ÿисман туловларни амалга ошириб, Ÿолган Ÿисм туловларни уз ваŸтида амалга оширмаган. Натихада хавобгарнинг даъвогар олдида 476.000.000 сум Ÿарздорлиги вухудга келган. Даъвогарнинг мазкур Ÿарздорликни тулаш ·аŸида юборган талабнома хати хавобгар томонидан оŸибатсиз Ÿолдирилган. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси (матнда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кура, махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонунчилик талабларига мувофиŸ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса - иш муомаласи одатларига ëки одатда Ÿуйиладиган бошŸа талабларга мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. ФКнинг 437-моддасига мувофиŸ, ма·сулот етказиб бериш шартномасига мувофиŸ тадбиркорлик фаолияти билан шуfулланаëтган ма·сулот етказиб берувчи - сотувчи шартлашилган муддатда ëки муддатларда узи ишлаб чиŸарадиган ëхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки шахсий, оилавий маŸсадларда, рузfорда ва шунга ухшаш бошŸа маŸсадларда фойдаланиш билан боfлиŸ булмаган бошŸа маŸсадларда фойдаланиш учун топшириш, сотиб олувчи эса товарларни Ÿабул Ÿилиш ва уларнинг ·аŸини тулаш махбуриятини олади. Жавобгарнинг даъвогар олдидаги 476.000.000 сум Ÿарздорлиги иш ·уххатларидаги шартнома, ·исобвараŸ-фактуралар, солиштирма далолатнома, талабнома хати ва даъвогар вакилининг тушунтиришлари билан тулиŸ тасдиŸланади. Демак, мазкур даъво талаби асосли ·исобланади. Иш судда курилган кунга Ÿадар хавобгар томонидан Ÿарздорлик туланмаган. Шу сабабли суд даъвогарнинг асосий Ÿарз ундириш ·аŸидаги даъво талабини тулиŸ Ÿаноатлантиришни лозим топади. Шунингдек, даъвогар даъво аризасида шартноманинг 3.1-бандига асосан ма·сулот ·аŸи учун уз ваŸтида амалга оширилмаганлиги учун 7.854.000 сум пеня ундиришни сураган. ФКнинг 333-моддасига кура, Ÿарздор айби булган таŸдирда, махбуриятни бахармаганлиги ëки лозим дарахада бахармаганлиги учун, агар Ÿонун ·уххатларида ëки шартномада бошŸача тартиб белгиланмаган булса, хавоб беради. Пеня суммаси шартнома шартига кура ма·сулот ·аŸи учун тулов кечиктирилган давр учун туfри ·исобланган. Демак, мазкур даъво талаби асосли ·исобланади. Шу сабабли суд даъвогарнинг пеня ундириш ·аŸидаги даъво талабини тулиŸ Ÿаноатлантиришни лозим топади. ИПК 118-моддасининг биринчи ва олтинчи Ÿисмларига кура, суд харахатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг Ÿаноатлантирилган даъво талаблари миŸдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Суд, даъво талаблари асосли булганлиги сабабли, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта харахатларини ·амда республика бюдхетига 9.677.080 сум давлат бохи ундиришни лозим топади. ЮŸоридагиларга асосан ·амда ИПКнинг 115, 118, 170, 179-180моддаларини Ÿуллаб, суд цapop цилди: Даъво аризаси тулиŸ Ÿаноатлантирилсин. Жавобгар “M l k tir nd rts ” масъулияти чекланган хамиятидан даъвогар “On s ur gr u ” масъулияти чекланган хамияти фойдасига 476.000.000 асосий Ÿарз, 7.854.000 сум пеня, олдиндан туланган 41.200 сум почта харахати ундирилсин. Жавобгар “M l k tir nd rts” масъулияти чекланган хамиятидан республика бюдхетига 9.677.080 сум давлат бохи ундирилсин. Жавобгар “M l k tir nd rts” масъулияти чекланган хамиятидан Үзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ·исобвараfига ишни видеоконференцалоŸа рехимида куриш билан боfлиŸ 103.000 сум суд харахати ундирилсин. ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга киргач ихро вараŸаси берилсин. ал Ÿилув Ÿарори устидан шу суд орŸали Бухоро вилоят судининг иŸтисодий ишлар буйича судлов ·айъатига ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿабул Ÿилинган кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) берилиши мумкин. Судья А.Рa·мaтoвa