← Назад
Решение #2843805 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
4
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| нинг | 236 | — | law | |
| ФКнинг | 437 | — | law | |
| ФКнинг | 333 | — | law | |
| ИПК | 118 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-2001-2502/9056-сонли итисодий иш
YЗБEКИСTOН РEСПУБЛИКАСИ НOМИДАН
А Л ИЛУB АРOРИ
Бухоро ша·ри
2025 йил 20 ноябрь
Бухоро туманлараро итисодий суди, судья А.Ра·матованинг
раислигида, судья ëрдамчиси .узиеванинг котиблигида, даъвогар “On
s ur gr u ” масъулияти чекланган хамиятининг хавобгар “M l k tir nd
rts ” масъулияти чекланган хамиятидан асосий арз ва пеня ундириш туfрисидаги даъво аризаси асосида узfатилган итисодий ишни даъвогар вакили
Ч.Атоев (ишончнома асосида), хавобгар вакили А.Шербаев (ишончнома
асосида)лар иштирокида, видеоконференцалоа рехимида суд биносида, очи
суд махлисида куриб чииб, уйидагиларни
a н и ц л a д и:
даъвогар “On s ur gr u ” масъулияти чекланган хамияти (матнда
даъвогар деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурохаат илиб,
хавобгар “M l k tir nd
rts ” масъулияти чекланган хамияти (матнда
хавобгар деб юритилади)дан 476.000.000 сум асосий арз ва 7.854.000 сум
пеняни ундиришни сураган.
Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони увватлаб,
даъво талабларини аноатлантиришни суради.
Суд махлисида иштирок этган хавобгар вакили даъвони тан олиб
пеняни камайтиришни суради.
Суд, иш ·уххатларини урганиб чииб, даъвогар вакилининг
тушунтиришларини эшитиб, уйидаги асосларга кура даъво аризани исман
аноатлантиришни лозим топади.
Иш ·уххатларидан аниланишича, тарафлар уртасида 2025 йил 15
апрелда 15/04-001-сонли нефть ма·сулотлари (“Битум дорохный 60*90” ва
“Битум мастикаси” тайëр махсулотини) етказиб бериш буйича шартнома
тузилган.
Шартноманинг 3.7-бандига кура, “сотиб олувчи” (хавобгар) “сотувчи”
(даъвогар)га сотиб олаëтган товарлари учун шартнома имзолангандан сунг
30 банк куни ичида 100 фоиз мидорида олдиндан туловни амалга ошириши
лозимлиги келишилган.
Шартномага асосан даъвогар томонидан 2025 йил 17 апрелдаги 8-сонли,
29 апрелдаги 14-сонли ·исоб фактураларига кура хами 628.752.000 сумлик
“битум” нефь махсулотлари етказиб берилган, биро хавобгар томонидан
шартнома махбурияти лозим дарахада бахарилмасдан, ма·сулот ·аи учун
151.792.000 сумлик исман туловларни амалга ошириб, олган исм
туловларни уз ватида амалга оширмаган. Натихада хавобгарнинг даъвогар
олдида 476.000.000 сум арздорлиги вухудга келган. Даъвогарнинг мазкур
арздорликни тулаш ·аида юборган талабнома хати хавобгар томонидан
оибатсиз олдирилган.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси (матнда ФК деб
юритилади)нинг 236-моддасига кура, махбуриятлар махбурият шартларига ва
онунчилик талабларига мувофи, бундай шартлар ва талаблар булмаганида
эса - иш муомаласи одатларига ëки одатда уйиладиган боша талабларга
мувофи лозим дарахада бахарилиши керак.
ФКнинг 437-моддасига мувофи, ма·сулот етказиб бериш
шартномасига мувофи тадбиркорлик фаолияти билан шуfулланаëтган
ма·сулот етказиб берувчи - сотувчи шартлашилган муддатда ëки муддатларда
узи ишлаб чиарадиган ëхуд сотиб оладиган товарларни сотиб олувчига
тадбиркорлик фаолиятида фойдаланиш учун ëки шахсий, оилавий
масадларда, рузfорда ва шунга ухшаш боша масадларда фойдаланиш
билан боfли булмаган боша масадларда фойдаланиш учун топшириш,
сотиб олувчи эса товарларни абул илиш ва уларнинг ·аини тулаш
махбуриятини олади.
Жавобгарнинг даъвогар олдидаги 476.000.000 сум арздорлиги иш
·уххатларидаги шартнома, ·исобвара-фактуралар, солиштирма далолатнома,
талабнома хати ва даъвогар вакилининг тушунтиришлари билан тули
тасдиланади. Демак, мазкур даъво талаби асосли ·исобланади.
Иш судда курилган кунга адар хавобгар томонидан арздорлик
туланмаган.
Шу сабабли суд даъвогарнинг асосий арз ундириш ·аидаги даъво
талабини тули аноатлантиришни лозим топади.
Шунингдек, даъвогар даъво аризасида шартноманинг 3.1-бандига асосан
ма·сулот ·аи учун уз ватида амалга оширилмаганлиги учун 7.854.000 сум
пеня ундиришни сураган.
ФКнинг 333-моддасига кура, арздор айби булган тадирда,
махбуриятни бахармаганлиги ëки лозим дарахада бахармаганлиги учун, агар
онун ·уххатларида ëки шартномада бошача тартиб белгиланмаган булса,
хавоб беради.
Пеня суммаси шартнома шартига кура ма·сулот ·аи учун тулов
кечиктирилган давр учун туfри ·исобланган. Демак, мазкур даъво талаби
асосли ·исобланади.
Шу сабабли суд даъвогарнинг пеня ундириш ·аидаги даъво талабини
тули аноатлантиришни лозим топади.
ИПК 118-моддасининг биринчи ва олтинчи исмларига кура, суд
харахатлари ишда иштирок этувчи шахсларнинг аноатлантирилган даъво
талаблари мидорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади.
Суд, даъво талаблари асосли булганлиги сабабли, хавобгар ·исобидан
даъвогар фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта харахатларини ·амда
республика бюдхетига 9.677.080 сум давлат бохи ундиришни лозим топади.
Юоридагиларга асосан ·амда ИПКнинг 115, 118, 170, 179-180моддаларини уллаб, суд
цapop
цилди:
Даъво аризаси тули аноатлантирилсин.
Жавобгар “M l k tir nd
rts ” масъулияти чекланган хамиятидан
даъвогар “On s ur
gr u ” масъулияти чекланган хамияти фойдасига
476.000.000 асосий арз, 7.854.000 сум пеня, олдиндан туланган 41.200 сум
почта харахати ундирилсин.
Жавобгар “M l k tir nd
rts” масъулияти чекланган хамиятидан
республика бюдхетига 9.677.080 сум давлат бохи ундирилсин.
Жавобгар “M l k tir nd
rts” масъулияти чекланган хамиятидан
Үзбекистон Республикаси Олий судининг депозит ·исобвараfига ишни
видеоконференцалоа рехимида куриш билан боfли 103.000 сум суд
харахати ундирилсин.
ал илув арори онуний кучга киргач ихро варааси берилсин.
ал илув арори устидан шу суд орали Бухоро вилоят судининг
итисодий ишлар буйича судлов ·айъатига ·ал илув арори абул илинган
кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ·ал илув
арори онуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация
шикояти (протести) берилиши мумкин.
Судья
А.Рa·мaтoвa