Решение #2843892 economic_new

****-сонлииқтисодий иш Судья:**** ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН ҲАЛ ҚИЛУВ ҚАРОРИ Урганч шаҳар *** Урганч туманлараро иқтисодий суди, судья**** раислигида, судья ёрдамчиси**** котиблигида, даъвогар вакили**** (********/****-сонли ишончнома асосида),жавобгар вакили **** (**** йил 10 ноябрдаги ****-сонли ишончнома асосида)нинг иштирокида, Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси даъвогар«****»акциядорлик тижорат ****манфаатида,жавобгар«*****» акциядорлик жамиятидан 17.****.****сўм суғуртатовонпулини ундириш тўғрисидаги даъво аризаси бўйича ишниУрганч туманлараро иқтисодий судининг биносидавидеоконференцалоқа режимида(T -D skt иловаси орқали)бўлиб ўтган очиқ суд **** кўриб чиқиб, қуйидагиларни аниқлади: Ўзбекистон Савдо-саноат палатаси (бундан буён матнда – Палата деб юритилади) «****» акциядорлик тижорат **** (бундан буён матнда – даъвогар деб юритилади) манфаатида иқтисодий судгадаъво аризаси биланмурожаат қилиб,«*****» акциядорлик жамияти (бундан буён матнда – жавобгар ёки суғурта компанияси деб юритилади)дан.****.****сўм суғуртатовонпули ундиришни сўраган. Палата даъво аризасида ишниўзинингвакили иштирокисиздаъвогар вакили иштирокидакўриб чиқишни сўраган. Суд муҳокамасида иштирок этган даъвогар вакили тушунтириш бериб, даъво талабларини тўлиқ қаноатлантиришни сўради. Суд муҳокамасида иштирок этган жавобгар вакили даъво талабига эътироз билдириб, *** йилда суғурта шартномаси тузилмаганлиги, 1-сонли тадбиркорлик хавфини суғурта қилиш полиси **** қилинмаганлигини билдириб, даъво талаблари асоссизлиги сабабли даъвони қаноатлантиришни рад этишни сўради. Суд иш ҳужжатларини ўрганиб, ишда иштирок этувчи тарафлар вакилларинингтушунтиришини тинглаб, қуйидаги асосларга кўра даъвони тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Ўзбекистон РеспубликасинингФуқаролик кодекси(бундан буён матнда ФК деб юритилади)8 ва ****-моддаларига асосан **** шартномадан, зиён етказиш натижасида ҳамда ушбу Кодексда кўрсатилган бошқа асослардан келиб чиқади. Мазкурҳолатда тарафларнинг **** суғурта шартномасидан келиб чиққан. 1 ФКнинг ****-моддасига кўра, мулкий суғурта шартномасига мувофиқ бир тараф (суғурталовчи) шартномада шартлашилган **** (суғурта мукофоти) эвазига шартномада назарда тутилган воқеа (суғурта ҳодисаси) содир бўлганда бошқа тарафга (суғурта қилдирувчига) ёки шартнома қайси шахснинг фойдасига тузилган бўлса, ўша шахсга (наф олувчига) бу ҳодиса оқибатида суғурталанган мулкка етказилган зарарни ёхуд суғурталанувчининг бошқа мулкий манфаатлари билан боғлиқ зарарни шартномада белгиланган сумма (суғурта пули) доирасида тўлаш (суғурта товони тўлаш) **** олади. Ишдаги ҳужжатлардан маълум бўлишича,«****» АТБХонкафилиали билан қарз олувчи****ўртасида **** йил24 мартда****-сонли кредит шартномаси тузилган ва кредит шартномасига асосан 14 фоиз тўлаш шарти билан 3 йил муддатга ****.****сўм кредит ****. Кредит таъминоти сифатидадаъвогар ва жавобгар ўртасида**** йилда тадбиркорлик хавфини суғурта қилиштўғрисида1-сонли шартнома имзоланиб, **** томонидан **** жами11.****.****.****сўм кредит маблағларига1-сонли суғурта полиси **** этилган. Мазкур **** этилган1-сонли суғурта полисига илова сифатидатарафларўртасида кредит маблағи олувчилар, кредитнинг суммаси, суғурта суммаси ва суғурта мукофотининг суммаси тасдиқланиб, имзоланган. **** томонидан кредит шартномаси бўйича **** тўлиқ **** ва кредит маблағи **** **** берилган, бироқ қарз олувчи томонидан кредит маблағини қайтариш бўйича **** ****. Қарздор томонидан кредит шартномаси бўйича қарздорлик тўланмаганлиги сабабли, даъвогар ****қаролик ишлари бўйичаУрганчтуманлараро судига мурожаат қилганва қарздордан **** фойдасига ****.**** сўм кредит қарзини ундириш **** суднинг****-СБсонли иши юзасидан**** йил 17 февралда суд буйруғиберилган. **** ижро бюроси ***** бўлими давлат ижрочисининг ****3йил26июндаги қарорига асосан ижро **** қарздорнинг тўлаш қобилиятининг мавжуд эмаслиги, қарздорнинг мол-мулки мавжуд эмаслиги ва ундириш имконияти бўлмаганлиги сабабли “Суд ҳужжатлари ва бошқа органлар ҳужжатларини ижро этиш тўғрисида”ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 40-моддаси биринчи қисмининг 3-бандига асосан даъвогарга ижросиз қайтарилган.Бунинг оқибатида эса даъвогар зарар кўрган. Банктомонидансуғурта ҳодисаси содир бўлганлиги тўғрисида суғурта компаниясига *** февралдаюборилганталабномажавобгар томониданжавобсиз ва ижросиз қолдирилган. Шундан кейин даъвогар мазкур даъво талаби билан судга мурожаат қилган. Тарафлар ўртасидаги шартноманинг1.1-бандига кўра, жавобгар (суғурталовчи), даъвогар (суғурта қилдирувчи) томонидан “Ҳар бир оилатадбиркор дастури”(ПҚ-****.10.**** й.)асосида **** кредит маблағлари бўйича тадбиркорлик хавфини суғурталаши; 2 1.3-бандига кўра, суғурта объекти бўлиб, **** томонидан **** кредит маблағини сўндириш бўйича қарздор томонидан **** **** оқибатида суғурта қилдирувчининг кредит шартномаси бўйича юзага келган зарарлар билан боғлиқ мулкий манфаатлари ҳисобланиши; 5.1-бандига кўра, қарздор (кредит олувчи) томонидан кредит шартномасида белгиланган кредит қарзини қайтариш муддати (кредитнинг тўлиқ муддати) ёки кредит қарзи суд томонидан муддатидан олдин ундириш белгиланганда “суғурта қилдирувчи” олдидаги **** **** яъни кредит шартномаси бўйича кредит қарзини (кредит маблағларини) қайтармаслиги натижасида “суғурта қилдирувчининг” зарар кўриши суғурта ҳодисаси ҳисобланиши белгиланган. Қарздор (кредит олувчи)нинг кредит шартномасида белгиланган муддат ёки кредит қарзини муддатидан олдин ундириш белгиланган муддатда кредит қарзи тўланмаганлиги кутиш даври якуни бўйича суғурта ҳодисаси юзага келишини билдиради. Суд,суғурта шартномаси бўйича суғуртаҳодисаси содир бўлган ва суғурта компаниясининг суғуртатовонини тўлаш бўйича **** вужудга келган деб ҳисоблайди. Суғурта шартномасининг 9.1-бандида,суғурта товони суғурта қилдирувчига суғурта пулидан ошмаган миқдорда тўланиши, суғурта товони миқдори **** олинган кредит миқдори ва кредитнинг сўндириш учун йўналтирилган пул маблағларини айириб (чегириб) қолган ҳолда аниқланиши белгиланган. Бундай ҳолатда, суд даъвогарнинг даъво талабини асосли деб ҳисоблаб, уни тўлиқ қаноатлантиришни ва ишни кўриш билан боғлиқ суд **** жавобгар зиммасига юклашни лозим топади. Суд, жавобгар вакилларининг .**** йилда суғурта шартномаси тузилмаганлиги, 1-сонли тадбиркорлик хавфини суғурта қилиш полиси **** қилинмаганлиги **** **** билан келишмайди. Чунки,**** йилда суғурта шартномаси тарафлар вакиллари томонидан имзоланган нусхаси ва 1-сонли тадбиркорлик хавфини суғурта қилиш полиси ва ушбу полисга асосан даъвогар томонидан жавобгарга **** йил ****-сонли мемориал ордер билан ****.****.**** сўм суғурта мукофоти тўлаб берилганлигини тасдиқловчи далиллар иш ҳужжатларида мавжуд. Шунингдек, ушбу суғурта шартномаси ва полис умумий кредит шартномаларига нисбатан **** этилган бўлиб, полиснинг иловаси сифатида тарафлар ўртасида ўзаро тасдиқланган рўйхатда қарздор **** ҳам қайд қилинганлиги сабабли, суд суғурта шартномаси тузилган ва **** йилдаги кредит шартномаси мазкур полис доирасида суғурталанган деб ҳисоблайди. ИПКнинг 68-моддасига кўра, ишда иштирок этувчи ҳар бир шахс ўз талаблари ва эътирозларига асос қилиб келтираётган ҳолатларни исботлаши керак. 3 ИПКнинг ****-моддасига кўра, суд **** ишда иштирок этувчи шахсларнинг қаноатлантирилган даъво талаблари миқдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Юқоридагиларга асосан, суд даъвогарнинг даъвосинитўлиқ қаноатлантиришни, жавобгардандаъвогар фойдасига.****.****сўмсуғуртатовонпулиундиришни, суд **** жавобгар зиммасига юклашни, жавобгардан даъвогар фойдасига ***сўм почта ****, Республика бюджетига****.****сўм давлат боживаишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқЎзбекистон Республикаси Олий судидепозитига****.****сўмсуд**** ундиришни лозим топади. Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий процессуал кодексининг 68, ****,****,****, ****, ****-моддаларини қўллаб, суд қарорқилди: Даъвогарнинг даъвоси тўлиқ қаноатлантирилсин. Жавобгар«*****»****дандаъвогар«****» АТБфойдасига***.****сўмсуғурта товон пулива**** сўм почта ****ундирилсин. Жавобгар«*****»****дан: - республика бюджетига ****.****сўм давлат божи; -Ўзбекистон Республикаси Олий суди депозитигаишни видеоконференцалоқа режимида кўриш билан боғлиқ****.****сўмсуд**** ундирилсин. Ҳал қилув қарори қонуний кучга киргач ижро ****лариберилсин. Мазкур ҳал қилув қарори устидан Хоразм вилоят судининг иқтисодий ишлар бўйича судлов ҳайъатига шу суд орқали бир ой ичида апелляция тартибида, ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация тартибида шикоят бериш (протест келтириш) мумкин. Судья **** 4