Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-2001-2505/8531 Дата решения 20.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Бухарский межрайонный экономический суд Судья YULDASHEV ILHOM BOBOJONOVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый
Source ID 9c70ac3c-acec-43c0-a69e-2a11a85f94af Claim ID PDF Hash 5918a8923e86b86e... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 2
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
нинг 236-моддаси нинг 236 law
ФКнинг 468-моддаси ФКнинг 468 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4-2001-2505/8531-сонли иŸтисодий иш YЗБEКИСTOH РEСПУБЛИКАСИ HOМИДАH АЛ žИЛУВ žАРOРИ Буxоро ша·ри 2025 йил 20 ноябрь Буxоро туманлараро иŸтисодий суди, судья И.Юлдашевнинг раислигида, судья ëрдамчиси А.Абдуллаевнинг котиблигида, даъвогар “ удудий электр тармоŸлари” акциядорлик хамиятининг хавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш бошŸармасидан Ÿарздорликни ундириш туfрисидаги даъво аризаси асосида Ÿузfатилган ишни даъвогар вакили У.Асадов, хавобгар вакиллари Р.Шамсиддинов, О.Муxамедшина (ишончнома асосида), Буxоро ша·ар прокурори ëрдамчиси Ж.Үктамов иштирокида, суд биносида очиŸ суд махлисида куриб чиŸиб, Ÿуйидагиларни А H И ž Л А Д И: даъвогар “ удудий электр тармоŸлари” акциядорлик хамияти (бундан буëн матнда “даъвогар” деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурохаат Ÿилиб, хавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш бошŸармаси (бундан буëн матнда “хавобгар” деб юритилади)дан 467.258.056,11 сум асосий Ÿарздорликни ундиришни сураган. Суднинг 2025 йил 22 августдаги ахрими билан ишга низонинг предметига нисбатан мустаŸил талаблар билан арз Ÿилмайдиган учинчи шаxс сифатида Буxоро вилояти Fазначилик xизмати бошŸармаси ва Буxоро вилоят ИŸтисодиëт ва молия бошŸармаси халб этилган. Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони ŸувŸватлаб, даъво талабидаги Ÿарздорликнинг 364.968.000 сумлик Ÿисми хавобгар томонидан электр энергиясидан фойдаланишда аниŸланган Ÿоидабузарлик учун ·исобланган зарар эканлиги ва мазкур зарар суммаси кейинчалик 39.627.000 сумга Ÿайта ·исолбланганлиги, Ÿарздорликнинг Ÿолган Ÿисмини судга даъво аризаси берилгандан сунг хавобгар тулиŸ тулаганлигини тушунтириб, сураган. Жавобгар вакили даъво аризасига нисбатан эътирозлар келтириб, хавобгарнинг даъвогар олдида Ÿарздорлиги мавхуд эмаслигини ва даъво талаби исботлаб берилмаганлиги сабабли даъво аризасини Ÿаноатлантиришни рад этишни суради. Прокурор даъво аризасини Ÿаноатлантиришни рад этиш ·аŸида фикр берди. Учинчи шаxслар суд махлиси ваŸти ва хойи туfрисида тегишли тартибда xабардор Ÿилинган булсада, вакили иштирокини таъминламади. Шу сабабли суд Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб юритилади)нинг 128, 170-моддаларига асосланиб, ишни уларнинг иштирокисиз куриб чиŸишни лозим топади. Суд, иш ·уххатларини урганиб чиŸиб, тарафлар вакилларининг тушунтиришларини ва прокурор фикрини эшитиб, Ÿуйидагиларга асосан даъво аризани Ÿаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Иш ·уххатларидан аниŸланишича, тарафлар уртасида 2022 йил 1 январдаги улгурхи (юридик) истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш ·аŸида 932А-сонли шартнома тузилиб, унга кура даъвогар электр энергиясини уланган тармоŸ орŸали етказиб бериш ва истеъмолчи эса истеъмол Ÿилинган энергия учун уз ваŸтида ·аŸ тулаш махбуриятини олади. Шартнома 3.6-бандига асосан истеъмолчига энергияни етказиб бериш келгуси ·исоб-китоб даври бошланишидан олдин энергиянинг шартномавий миŸдори Ÿиймати учун олдиндан юз фоизлик (100%) ·аŸ тулаш асосида амалга оширилади. Шартнома 3.7-бандининг биринчи Ÿисмига кура, корxона истеъмолчининг энергия сарфи туfрисидаги ·исоботи асосида белгиланган тартибда ·исобкитобни амалга оширади ва беш кун ичида тулов амалга ошириш учун ·исобфактура ва тулов ·исоб-вараfини таŸдим этади. Даъвогар томонидан шартнома шартларига мувофиŸ хавобгарга келишилган электр энергиясини етказиб берган, бироŸ хавобгар шартнома махбуриятларини лозим дарахада бахармасдан, етказиб берилган электр энергияси ·аŸини уз ваŸтида туламасдан келган. Шунга кура даъвогар хавобгарнинг етказиб берилган энергия ·аŸи учун 2025 йил 1 август куни ·олатида 467.258.056,11 сум Ÿарздорлик ·исобланган. Даъвогарнинг Ÿарздорликни тулаш ·аŸида юборган талабнома xати хавобгар томонидан оŸибатсиз Ÿолдирилган. Үзбекистон Республикаси ФуŸаролик кодекси (матнда ФК деб юритилади)нинг 236-моддасига кура, махбуриятлар махбурият шартларига ва Ÿонунчилик талабларига мувофиŸ, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса - иш муомаласи одатларига ëки одатда Ÿуйиладиган бошŸа талабларга мувофиŸ лозим дарахада бахарилиши керак. ФКнинг 468-моддасига кура, энергия таъминоти шартномасига мувофиŸ энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармоŸ орŸали абонентга (истеъмолчига) энергия бериб туриш махбуриятини олади, абонент эса Ÿабул Ÿилинган энергия ·аŸини тулаш, шунингдек шартномада назарда тутилган энергия истеъмол Ÿилиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика шоxобчаларидан фойдаланиш xавфсизлигини ·амда узи фойдаланадиган энергия истеъмол Ÿилувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш махбуриятини олади. Суд му·окамасида аниŸланишича, 2025 йил 14 май куни хавобгарга Ÿарашли ишчилар яшайдиган ëтоŸxона биносининг электр ·исоблагичи яроŸсизлиги сабабли электр ускуналар электр ·исоблагичдан ташŸари уланиш ·олати буйича расмийлаштирилган Ÿоидабузарлик далолатномасига асосан 364.968.000 сумлик зарар суммаси ·исобланган ва “Энергосавдо” Буxоро ша·ар булими томонидан 2025 йил 2 июль куни мазкур зарар суммаси 39.627.000 сумга Ÿайта ·исобланган. Мазкур ·олатлар ишга халб Ÿилинган “Үзэнергоинспекция” Буxоро вилоят ·удудий бошŸармаси мутаxассиси xулосаси ва унга илова Ÿилинган ·уххатлар билан тасдиŸланади. БироŸ, даъвогар томонидан мазкур зарар суммасини даъво талабидаги Ÿарздорлик суммасига асоссиз киритган. Чунки, даъво аризасининг асосига мазкур ·олатлар курсатилмаган ва даъвогар 2 томонидан суд махлисларида даъвонинг асоси ëки предмети узгартирилмаган. Жиноят ишлари буйича Буxоро ша·ар судининг 2025 йил 4 сентябрдаги Ÿарори билан Ÿайд этилган Ÿоидабузарлик ·олати буйича 13.209.000 сумлик зарар тулиŸ Ÿопланганлиги аниŸланган. Демак, мазкур ·олатда асосий Ÿарз ундириш даъво талабининг 364.968.000 сумлик Ÿисми асоссиз ·исобланади. Даъвонинг Ÿолган Ÿисми буйича хавобгарнинг даъвогар олдида етказиб берган электр энергияси ·аŸи учун 102.290.056,11 сум Ÿарздорлиги иш ·уххатларидаги шартнома, истеъмол Ÿилинган электр энергияси учун узаро ·исоб-китобларни таŸŸослаш солиштирма далолатномалар, ·исобвараŸ-фактура, мутаxассис xулосаси ва даъвогар вакилининг тушунтиришлари билан тулиŸ тасдиŸланган. Демак, даъвогарнинг асосий Ÿарз ундириш даъво талабининг 102.290.056,11 сумлик Ÿисми асосли ·исобланади БироŸ, судга даъво аризаси билан мурохаат Ÿилинганидан сунг хавобгар томонидан мазкур Ÿарздорлик суммаси тулиŸ туланган, бу ·олат даъвогар томонидан судга таŸдим этилган солиштирма далолатнома ва даъвогар вакилининг суд махлисида берган тушунтиришлари билан тасдиŸланади. Ва·оланки, солиштирма далолатномага кура хавобгар томонидан 2025 йил сентябь ойида электр энергия ·аŸи учун 606.619.000 сумлик туловлар амалга оширилган. Шу сабабли суд, даъво аризасини Ÿаноатлантиришни рад этишни лозим топади. Үзбекистон Республикаси ИŸтисодий процессуал кодекси 118моддасининг биринчи Ÿисмига кура, суд xарахатлари ишда иштирок этувчи шаxсларнинг Ÿаноатлантирилган даъво талаблари миŸдорига мутаносиб равишда уларнинг зиммасига юклатилади. Шу сабабли суд иш юзасидан суд xарахатларини асосли булган даъво талаблари миŸдорига мутаносиб равишда тарафлар уртасида таŸсимлашни, хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта xарахати ва даъвонинг асосли Ÿисми (102.290.056,11 сум) буйича белгиланган ставкада республика бюдхетига 2.045.801,12 сум давлат бохи ундиришни, шунингдек даъвогардан даъвонинг асоссиз Ÿисми (364.968.000 сум) буйича белгиланган ставкада 7.299.360 сум давлат бохи ундиришни лозим топади. ЮŸоридагиларга асосланиб ·амда ИПКнинг 118, 128, 170, 176-179 ва 186-моддаларини Ÿуллаб, суд žАРOР ž И Л Д И: Даъво аризасини Ÿаноатлантириш рад этилсин. Жавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш бошŸармасидан даъвогар “ удудий электр тармоŸлари” акциядорлик хамияти фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта xарахати ундирилсин. Жавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш бошŸармасидан республика бюдхетига 2.045.801,12 сум давлат бохи ундирилсин. Даъвогар “ удудий электр тармоŸлари” акциядорлик хамиятидан республика бюдхетига 7.299.360 сум давлат бохи ундирилсин. 3 ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга киргач, ихро вараŸалари берилсин. ал Ÿилув Ÿарори устидан шу суд орŸали Буxоро вилоят судининг иŸтисодий ишлар буйича судлов ·айъатига ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿабул Ÿилинган кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ·ал Ÿилув Ÿарори Ÿонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти (протести) берилиши мумкин. Судья И.Юлданев 4