← Назад
Решение #2843979 Экономические
Судебный акт
Реквизиты
Стороны
Ссылки на нормативные акты
2
| Ссылка | Название акта | Статья | Часть | Тип |
|---|---|---|---|---|
| нинг | 236 | — | law | |
| ФКнинг | 468 | — | law |
Текст решения
Оригинал (узб.)
4-2001-2505/8531-сонли итисодий иш
YЗБEКИСTOH РEСПУБЛИКАСИ HOМИДАH
АЛ ИЛУВ АРOРИ
Буxоро ша·ри
2025 йил 20 ноябрь
Буxоро туманлараро итисодий суди, судья И.Юлдашевнинг раислигида,
судья ëрдамчиси А.Абдуллаевнинг котиблигида, даъвогар “ удудий электр
тармолари” акциядорлик хамиятининг хавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги
·узуридаги Ободонлаштириш бошармасидан арздорликни ундириш
туfрисидаги даъво аризаси асосида узfатилган ишни даъвогар вакили У.Асадов,
хавобгар вакиллари Р.Шамсиддинов, О.Муxамедшина (ишончнома асосида),
Буxоро ша·ар прокурори ëрдамчиси Ж.Үктамов иштирокида, суд биносида очи
суд махлисида куриб чииб, уйидагиларни
А H И Л А Д И:
даъвогар “ удудий электр тармолари” акциядорлик хамияти (бундан
буëн матнда “даъвогар” деб юритилади) судга даъво аризаси билан мурохаат
илиб, хавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш
бошармаси (бундан буëн матнда “хавобгар” деб юритилади)дан 467.258.056,11
сум асосий арздорликни ундиришни сураган.
Суднинг 2025 йил 22 августдаги ахрими билан ишга низонинг предметига
нисбатан мустаил талаблар билан арз илмайдиган учинчи шаxс сифатида
Буxоро вилояти Fазначилик xизмати бошармаси ва Буxоро вилоят Итисодиëт
ва молия бошармаси халб этилган.
Суд махлисида иштирок этган даъвогар вакили даъвони увватлаб, даъво
талабидаги арздорликнинг 364.968.000 сумлик исми хавобгар томонидан
электр энергиясидан фойдаланишда аниланган оидабузарлик учун
·исобланган зарар эканлиги ва мазкур зарар суммаси кейинчалик
39.627.000 сумга айта ·исолбланганлиги, арздорликнинг олган исмини
судга даъво аризаси берилгандан сунг хавобгар тули тулаганлигини
тушунтириб, сураган.
Жавобгар вакили даъво аризасига нисбатан эътирозлар келтириб,
хавобгарнинг даъвогар олдида арздорлиги мавхуд эмаслигини ва даъво талаби
исботлаб берилмаганлиги сабабли даъво аризасини аноатлантиришни рад
этишни суради.
Прокурор даъво аризасини аноатлантиришни рад этиш ·аида фикр
берди.
Учинчи шаxслар суд махлиси вати ва хойи туfрисида тегишли тартибда
xабардор илинган булсада, вакили иштирокини таъминламади. Шу сабабли суд
Үзбекистон Республикаси Итисодий процессуал кодекси (матнда ИПК деб
юритилади)нинг 128, 170-моддаларига асосланиб, ишни уларнинг иштирокисиз
куриб чиишни лозим топади.
Суд, иш ·уххатларини урганиб чииб, тарафлар вакилларининг
тушунтиришларини ва прокурор фикрини эшитиб, уйидагиларга асосан даъво
аризани аноатлантиришни рад этишни лозим топади.
Иш ·уххатларидан
аниланишича, тарафлар уртасида 2022 йил
1 январдаги улгурхи (юридик) истеъмолчиларга электр энергияси етказиб бериш
·аида 932А-сонли шартнома тузилиб, унга кура даъвогар электр энергиясини
уланган тармо орали етказиб бериш ва истеъмолчи эса истеъмол илинган
энергия учун уз ватида ·а тулаш махбуриятини олади.
Шартнома 3.6-бандига асосан истеъмолчига энергияни етказиб бериш
келгуси ·исоб-китоб даври бошланишидан олдин энергиянинг шартномавий
мидори иймати учун олдиндан юз фоизлик (100%) ·а тулаш асосида амалга
оширилади.
Шартнома 3.7-бандининг биринчи исмига кура, корxона истеъмолчининг
энергия сарфи туfрисидаги ·исоботи асосида белгиланган тартибда ·исобкитобни амалга оширади ва беш кун ичида тулов амалга ошириш учун ·исобфактура ва тулов ·исоб-вараfини тадим этади.
Даъвогар томонидан шартнома шартларига мувофи хавобгарга
келишилган электр энергиясини етказиб берган, биро хавобгар шартнома
махбуриятларини лозим дарахада бахармасдан, етказиб берилган электр
энергияси ·аини уз ватида туламасдан келган. Шунга кура даъвогар
хавобгарнинг етказиб берилган энергия ·аи учун 2025 йил 1 август куни
·олатида 467.258.056,11 сум арздорлик ·исобланган. Даъвогарнинг
арздорликни тулаш ·аида юборган талабнома xати хавобгар томонидан
оибатсиз олдирилган.
Үзбекистон Республикаси Фуаролик кодекси (матнда ФК деб
юритилади)нинг 236-моддасига кура, махбуриятлар махбурият шартларига ва
онунчилик талабларига мувофи, бундай шартлар ва талаблар булмаганида эса
- иш муомаласи одатларига ëки одатда уйиладиган боша талабларга мувофи
лозим дарахада бахарилиши керак.
ФКнинг 468-моддасига кура, энергия таъминоти шартномасига мувофи
энергия билан таъминловчи ташкилот туташтирилган тармо орали абонентга
(истеъмолчига) энергия бериб туриш махбуриятини олади, абонент эса абул
илинган энергия ·аини тулаш, шунингдек шартномада назарда тутилган
энергия истеъмол илиш тартибига риоя этиш, тасарруфидаги энергетика
шоxобчаларидан фойдаланиш xавфсизлигини ·амда узи фойдаланадиган
энергия истеъмол илувчи асбоб ва ускуналарнинг созлигини таъминлаш
махбуриятини олади.
Суд му·окамасида аниланишича, 2025 йил 14 май куни хавобгарга
арашли ишчилар яшайдиган ëтоxона биносининг электр ·исоблагичи
яросизлиги сабабли электр ускуналар электр ·исоблагичдан ташари уланиш
·олати буйича расмийлаштирилган оидабузарлик далолатномасига асосан
364.968.000 сумлик зарар суммаси ·исобланган ва “Энергосавдо” Буxоро ша·ар
булими томонидан 2025 йил 2 июль куни мазкур зарар суммаси 39.627.000 сумга
айта ·исобланган. Мазкур ·олатлар ишга халб илинган “Үзэнергоинспекция”
Буxоро вилоят ·удудий бошармаси мутаxассиси xулосаси ва унга илова
илинган ·уххатлар билан тасдиланади. Биро, даъвогар томонидан мазкур
зарар суммасини даъво талабидаги арздорлик суммасига асоссиз киритган.
Чунки, даъво аризасининг асосига мазкур ·олатлар курсатилмаган ва даъвогар
2
томонидан суд махлисларида даъвонинг асоси ëки предмети узгартирилмаган.
Жиноят ишлари буйича Буxоро ша·ар судининг 2025 йил 4 сентябрдаги арори
билан айд этилган оидабузарлик ·олати буйича 13.209.000 сумлик зарар тули
опланганлиги аниланган. Демак, мазкур ·олатда асосий арз ундириш даъво
талабининг 364.968.000 сумлик исми асоссиз ·исобланади.
Даъвонинг олган исми буйича хавобгарнинг даъвогар олдида етказиб
берган электр энергияси ·аи учун 102.290.056,11 сум арздорлиги иш
·уххатларидаги шартнома, истеъмол илинган электр энергияси учун узаро
·исоб-китобларни таослаш солиштирма далолатномалар, ·исобвара-фактура,
мутаxассис xулосаси ва даъвогар вакилининг тушунтиришлари билан тули
тасдиланган. Демак, даъвогарнинг асосий арз ундириш даъво талабининг
102.290.056,11 сумлик исми асосли ·исобланади
Биро, судга даъво аризаси билан мурохаат илинганидан сунг хавобгар
томонидан мазкур арздорлик суммаси тули туланган, бу ·олат даъвогар
томонидан судга тадим этилган солиштирма далолатнома ва даъвогар
вакилининг суд махлисида берган тушунтиришлари билан тасдиланади.
Ва·оланки, солиштирма далолатномага кура хавобгар томонидан 2025 йил
сентябь ойида электр энергия ·аи учун 606.619.000 сумлик туловлар амалга
оширилган.
Шу сабабли суд, даъво аризасини аноатлантиришни рад этишни лозим
топади.
Үзбекистон Республикаси Итисодий процессуал кодекси 118моддасининг биринчи исмига кура, суд xарахатлари ишда иштирок этувчи
шаxсларнинг аноатлантирилган даъво талаблари мидорига мутаносиб
равишда уларнинг зиммасига юклатилади.
Шу сабабли суд иш юзасидан суд xарахатларини асосли булган даъво
талаблари мидорига мутаносиб равишда тарафлар уртасида тасимлашни,
хавобгар ·исобидан даъвогар фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта
xарахати ва даъвонинг асосли исми (102.290.056,11 сум) буйича белгиланган
ставкада республика бюдхетига 2.045.801,12 сум давлат бохи ундиришни,
шунингдек даъвогардан даъвонинг асоссиз исми (364.968.000 сум) буйича
белгиланган ставкада 7.299.360 сум давлат бохи ундиришни лозим топади.
Юоридагиларга асосланиб ·амда ИПКнинг 118, 128, 170, 176-179 ва
186-моддаларини уллаб, суд
АРOР
И Л Д И:
Даъво аризасини аноатлантириш рад этилсин.
Жавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш
бошармасидан даъвогар “ удудий электр тармолари” акциядорлик хамияти
фойдасига олдиндан туланган 41.200 сум почта xарахати ундирилсин.
Жавобгар Буxоро ша·ар ·окимлиги ·узуридаги Ободонлаштириш
бошармасидан республика бюдхетига 2.045.801,12 сум давлат бохи
ундирилсин.
Даъвогар “ удудий электр тармолари” акциядорлик хамиятидан
республика бюдхетига 7.299.360 сум давлат бохи ундирилсин.
3
ал илув арори онуний кучга киргач, ихро вараалари берилсин.
ал илув арори устидан шу суд орали Буxоро вилоят судининг
итисодий ишлар буйича судлов ·айъатига ·ал илув арори абул илинган
кундан эътиборан бир ой ичида апелляция шикояти (протести) ëки ·ал илув
арори онуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида кассация шикояти
(протести) берилиши мумкин.
Судья
И.Юлданев
4