Реквизиты
Категория Экономические Номер дела 4-1802-2501/7063 Дата решения 19.11.2025 Инстанция Первая инстанция Тип документа Суд Каршинский межрайонный экономический суд Судья ESHMIRZAYEV ZOXIDJON MUXAMMADIYEVICH Язык
Стороны
Истец / Обвинение Ответчик / Подсудимый S m-K m Gr u
Source ID 08d8eede-7f42-4853-ae6b-326c35df17ea Claim ID PDF Hash 73bf06f5d189f9fa... Загружено 10.04.2026 17:06 PDF
Ссылки на нормативные акты 14
Ссылка Название акта Статья Часть Тип
ИПКнинг 216-моддаси ИПКнинг 216 law
ИПКнинг 217-моддаси ИПКнинг 217 law
ги Узбекистон Республикаси Конунининг 15-моддаси ги Узбекистон Республикаси Конуни 15 law
ушбу хонуннинг 25-моддаси ушбу хонун 25 law
ги Узбекистон Республикаси Конунининг 12-моддаси ги Узбекистон Республикаси Конуни 12 law
ги Узбекистон Республикаси Крнунининг 24-моддаси ги Узбекистон Республикаси Крнуни 24 law
Мазкур Конуннинг 11-моддаси Мазкур Конун 11 law
ушбу Конуннинг 8-моддаси ушбу Конун 8 law
Узбекистон Республикаси Конституциясининг 130-моддаси Узбекистон Республикаси Конституцияси 130 law
ги Узбекистон Республикаси Конунининг 41-моддаси ги Узбекистон Республикаси Конуни 41 law
ИПКнинг 66-моддаси ИПКнинг 66 law
ИПКнинг 74-моддаси ИПКнинг 74 law
ИПК 222-моддаси ИПК 222 law
ги Узбекистон Республикаси Конуни 9-моддаси ги Узбекистон Республикаси Конуни 9 law
Текст решения Оригинал (узб.)
4 1802 2501 7063 СОНЛИ ИКТИСОДИЙ ИШ - - / - УЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ НОМИДАН X, А Л Ц И Л У В Ц А Р О Р И Шахрисабз шахри 2025 ЙИЛ 19 ноябрь Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ судининг судьяси З.Эшмирзаев раислигида, судья ёрдамчиси Ф.Муртазаевнинг котиблигида, Шахрисабз туман прокурорининг ёрдамчиси Б.Тожиев катнашувида, аризачи Кашкадарё ВИЛОЯТИ ЭКОЛОГИЯ, атроф-мухдтни мухофаза КИЛИШ ва ИКЛИМ узгариши бошкармасининг жавобгар “S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамиятига нисбатан “ЧИКИНДИНИНГ пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихадари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чикаришнинг йуд куйидадиган чекланган экологик нормативлари лойихадари” (ТЧМ), ЭКОЛОГИК экспертизанинг ижобий худосасини олгунига кадар фаодиятини вактинча тухтатиб туриш тугрисидаги аризаси буйича ИКТИСОДИЙ ИШНИ, тарафдардан аризачи вакиддари Н.Окбаев, Л.Авлиёкулов (2025 ЙИЛ 7 ноябрдаги 01-16/3637-СОНЛИ ишончномага асосан иштирокида, Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ суди биносида, видеоконференцадока режимидаги ОЧИК суд мажлисида куриб чикиб, куйидагидарни а н и ц л а д и: Кашкадарё ВИЛОЯТИ ЭКОЛОГИЯ, атроф-мухитни мухофаза КИЛИШ ва икдим узгариши бошкармаси (бундан буён матнда аризачи деб юритидади) Шахрисабз туманлараро ИКТИСОДИЙ судига ариза билан мурожаат кидиб, “S mK m Gr u ” масъулияти чекланган жамияти (бундан буён матнда жавобгар деб юритилади)га нисбатан “ЧИКИНДИНИНГ пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихадари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чикаришнинг йуд куйидадиган чекланган экологик нормативлари лойихадари” (ТЧМ), экологик экспертизанинг ижобий худосасини олгунига кадар фаодиятини вактинча тухтатиб туришни сураган. Суд мухокамасининг вакти ва ЖОЙИ тугрисида тегишди тарзда хабардор кидинган жавобгар суд маждисида уз вакили иштирокини таъминдамади. Мазкур ходатда суд Узбекистан Респубдикаси ИКТИСОДИЙ процессуад кодекси (бундан буён матнда ИПК деб юритидади)нинг 128, 220-моддадарига асосан ИШНИ жавобгар вакили иштирокисиз куришни лозим топади. Суд мажлисида иштирок этган аризачи вакиддари аризадаги важдарни такрордаб, аризани каноатдантиришни сурашди. Суд маждисида иштирок этган Шахрисабз туман прокурорининг ёрдамчиси ИШ буйича тегишди карор кабул КИЛИШНИ судга хавода КИЛИШИНИ маъдум КИЛДИ. 2 Суд иш буйича аризачи вакилининг тушунтириши ва Шахрисабз туман прокурорининг ёрдамчиси фикрини тинглаб, аризада келтирилган холатларни иш хужжатлари билан бирга урганиб чихиб, мухокама хилиб, хуйидагиларга асосан ариза талабини ханоатлантиришни лозим топади. Узбекистон Республикаси Фухаролик кодексининг (бундан буён матнда ФК деб юритилади) 8-моддасига кура фухаролик хухух ва бурчлари хонунчиликда назарда тутилган асослардан, шунингдек фухаролар хамда юридик шахсларнинг, гарчи хонунчиликда назарда тутилган булмаса-да, лекин фухаролик хонунчилигининг умумий негизлари ва мазмунига кура фухаролик хухух хамда бурчларни келтириб чихарадиган харакатларидан вужудга келади. ИПКнинг 216-моддасига кура, хухухий таъсир чораларини хуллаш тутрисидаги ишлар ушбу Кодексда назарда тутилган хоидалар буйича, мазкур бобда белгиланган хусусиятлар инобатга олинган холда курилади. ИПКнинг 217-моддасига кура, фаолиятни чеклаш, тухтатиб туриш ва тахихдаш хухухий таъсир чораларидан бири хисобланади. “Табиатни мухофаза хилиш тутрисида”ги Узбекистон Республикаси Конунининг 15-моддасида Корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар атроф мухитга таъсирнинг йул хуйилиши мумкин булган энг юхори даражаларини тартибга солувчи экологик ва бошха йусиндаги мезонларни ишлаб чихишлари шартлиги, экологик нормативлар Узбекистон Республикаси Экология, атроф-мухитни мухофаза хилиш ва ихлим узгариши вазирлиги, Узбекистон Республикаси Сотлихни сахлаш вазирлиги, Узбекистон Республикаси Тот-кон саноати ва геология вазирлиги томонидан уз ваколатларига мувофих тасдихланиши, ушбу хонуннинг 25-моддасида эса Давлат экология экспертизасининг ижобий хулосасисиз лойихаларни руёбга чихариш ман этилиши, 41-моддасида корхоналар, иншоотлар ва бошха объектларни жойлаштириш, лойихалаш, хуриш, реконструкциялаш, кенгайтириш ва техника билан хайта ускуналаш, улардан фойдаланиш ва уларни тугатиш чотида экология хавфсизлиги талаблари бажарилмоти, табиатни мухофаза хилиш чора-тадбирлари назарда тутилмоти лозимлиги, корхоналар, ташкилотлар, муассасалар, айрим шахслар чихитсиз ва камчихит технологияларни жорий этишлари, чихиндиларнинг хосил булишини камайтиришлари, уларни зарарсизлантиришлари ва хайта ишлашлари, чихиндиларни навларга ажратиш, туплаш, кумиб ташлаш ва улардан фойдаланиш хоидаларига риоя этишлари шартлиги, фаолияти атроф табиий мухитга анча зарарли экологик таъсир этиши мумкин булган йирик халх хужалик объектларини ривожлантириш ва жойлаштириш тутрисидаги харорлар давлат экология экспертизаси хулосасига асосан Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамаси томонидан хабул хилиниши, экология талабларига жавоб бермайдиган объектларни фойдаланишга топшириш ман этилиши белгиланган. Шунингдек, “Атмосфера хавосини мухофаза хилиш тутрисида”ги Узбекистон Республикаси Конунининг 12-моддасида атмосфера хавосига 3 физикавий омилларнинг зарарли таъсир курсатиши йул куйиладиган тегишли даражадан ошмаслиги зарурлиги, 21-моддасида атмосфера хавосини ифлослантирувчи манба булиши ёки хавога бошка тарзда зарарли таъсир курсатиши мумкин булган техноген хосилаларни ахоли пунктлари худудида ёки уларга якин ерларда жойлаштириш такикланиши, атмосфера хавосини ифлослантирувчи манба хисобланадиган ишлаб чикариш ва истеъмол чикиндилари кайта ишланиши, тозаланиши, дезодорация килиниши ёки махсус полигонларда сакданиши зарур, бундай полигонларнинг жойи махаллий давлат хокимияти органлари томонидан давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосаси мавжуд булганда, Узбекистон Республикаси Согликни саклаш вазирлиги билан келишилган холда белгиланади. Иш хужжатларига кура, жавобгар Кашкадарё вилояти, Китоб тумани, Заргарлик кучаси 30-уй манзилида фаолият юритиб келган. “Атмосфера хавосини мухофаза кцлиш тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Крнунининг 24-моддасида фаолияти атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддаларни, биологик организмларни, иссикхона газларини ва озонни бузувчи моддаларни чикариш хамда унга физикавий омилларнинг зарарли таъсир курсатиши билан боглик булган корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар: атмосфера хавосига чикариладиган чикиндиларни тозалаш ва унга зарарли физикавий таъсирни камайтириш учун иншоотлар, курилмалар ва асбоб-ускуналардан, шунингдек уларнинг устидан назорат килиш воситаларидан фойдаланиш хамда уларнинг ишлаш коидаларига риоя этиши; озонни бузувчи моддаларнинг хисобини юритиши, уларнинг атмосфера хавосига чикарилишига йул куймаслиги, рециркуляцияни (уларни кайта ишлатиш максадида бирламчи тозалашни) амалга ошириши; хужалик объектлари теварагида санитария-мухофаза зоналарини барпо этиши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикаришнинг йул куйиладиган доирадаги нормативларини белгилаши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикаришни хамда унга зарарли физикавий таъсирни камайтириш ва (ёки) бартараф этиш чоратадбирларини куриши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикарилиши хамда унга физикавий омиллар зарарли таъсирининг йул куйиладиган доирадаги нормативларига риоя этилиши устидан назоратни амалга ошириши, уларнинг •исобини юритиши ва статистика хисоботини такдим этиши; атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар чикарилишининг сифат ва микдорий таркибини аниклаш учун намуналар олинишини таъминлаши хамда улчовларни амалга ошириши; ёкиш учун мулжалланмаган жойларда ва (ёки) курилмаларда ёкилгининг, ёкилги сифатида фойдаланиладиган моддаларнинг ёки моддалар аралашмасининг ёкилишига, шунингдек ёкилги хисобланмайдиган 4 материаллар ва чикиндиларнинг ёкилишига йул куймаслиги, бундан ёкиш махсус ускуналардан фойдаланиб хамда атмосфера хавосини мухофаза килиш тугрисидаги ва чикиндилар тугрисидаги конунчилик талабларига риоя этган холда амалга оширилган холлар мустасно; энергияни тежовчи ва (ёки) ресурсларни тежовчи технологияларни жорий этиш хамда экологик жихатдан тоза энергия манбаларидан фойдаланиш чора-тадбирларини куриши; метеорологик шароитлар нокулай келиши кутилаётганлиги муносабати билан атмосфера хавосига ифлослантирувчи моддалар ва биологик организмлар чикарилишини камайтириш юзасидан Узбекистан Республикаси Экология ва атроф-мухитни мухофаза килиш давлат кумитаси билан келишилган тадбирларни бажариши; корхоналар ва транспорт коммуникацияларининг таъсир доирасида атроф-мухитга хамда ахоли соглигига зарарли таъсир курсатилишини бахолашдан утказиши; кучли таъсир этувчи захарли моддаларни хамда бугланувчи бирикмаларни саклаш, ташиш шартларига, улардан фойдаланиш ва улардан бушаган идишларни зарарсизлантириш коидаларига риоя этиши; атмосфера хавосига бирйула ва авария туфайли ифлослантирувчи моддалар чикарилишининг, яширин хавфли вазиятлар юзага келишининг олдини олиш, шунингдек атмосфера хавосининг трансчегаравий ифлосланишини камайтириш юзасидан чоралар куриши; чикиндиларнинг утилизация килинишини таъминлаши хамда улар тупланиб колганида ва кайта ишланаётганида атмосфера хавосини ифлослантиришнинг олдини олиш чораларини куриши шартлиги белгиланган. Аникланишича, даъвогар томонидан жавобгарнинг Кашкадарё вилояти, Китоб тумани, Заргарлик кучаси 30-уй манзилида фаолияти юзасидан амалдаги конунчилик талабларига риоя этилиш холати буйича мавжуд •ужжатлар ва маълумотларга мувофик экологик тахлилий мониторинг утказилган. Утказилган мониторинг натижаларига кура, жавобгар томонидан Кашкадарё вилояти, Кашкадарё вилояти, Китоб тумани, Заргарлик кучаси 30уйдаги “Буёклар, лаклар ва шу каби буёвчи моддалар, босмахона буёклари ва мастикалар ишлаб чикариш” фаолияти учун “Чикиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихалари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чикаришнинг йул куйиладиган чекланган экологик нормативлари лойихалари” (ТЧМ) лойихалари ишлаб чикилмаганлиги ва давлат экологик экспертиза хулосаси олинмаганлиги холати аникданган. “Экологик экспертиза, атроф-мухитга таъсирни бахолаш ва стратегик экологик бахолаш тугрисида” Узбекистан Республикасининг Конунининг 8моддасида экологик экспертиза объектлари белгиланган булиб, атрофмухитнинг холатига ва инсон соглигига салбий таъсир курсатувчи ишлаб 5 турган корхоналар хамда бошка объектлар экологик экспертиза объектлари хисобланади. Мазкур Конуннинг 11-моддасига кура, ушбу Конуннинг 8-моддасида назарда тутилган экологик экспертиза объектлари давлат экологик экспертизасидан утказилиши шарт. Узбекистон Республикаси Конституциясининг 130-моддаси мувофик, Узбекистон Республикасида одил судлов факат суд томонидан амалга оширилади. Узбекистон Республикасида суд хокимияти конун чикарувчи ва ижро этувчи хокимиятдан, сиёсий партиялардан, фукаролик жамиятининг бошка институтларидан мустакил холда иш юритади. “Табиатни мухофаза килиш тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конунининг 41-моддасига кура, корхоналар, иншоотлар ва бошка объектларни жойлаштириш, лойихалаш, куриш, реконструкциялаш, кенгайтириш ва техника билан кайта ускуналаш, улардан фойдаланиш ва уларни тугатиш чогида экология хавфсизлиги талаблари бажарилмоги, табиатни мухофаза килиш чора-тадбирлари назарда тутилмоги лозим. Корхоналар, ташкилотлар, муассасалар, айрим шахслар чикитсиз ва камчикит технологияларни жорий этишлари, чикиндиларнинг хосил булишини камайтиришлари, уларни зарарсизлантиришлари ва кайта ишлашлари, чикиндиларни навларга ажратиш, туплаш, кумиб ташлаш ва улардан фойдаланиш коидаларига риоя этишлари шарт. Фаолияти атроф табиий мухитга анча зарарли экологик таъсир этиши мумкин булган йирик халк хужалик объектларини ривожлантириш ва жойлаштириш тугрисидаги карорлар давлат экология экспертизаси хулосасига асосан Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамаси томонидан кабул килинади. Экология талабларига жавоб бермайдиган объектларни фойдаланишга топшириш ман этилади. ИПКнинг 66-моддасига асосан иш буйича далиллар ушбу Кодексда ва бошка конунларда назарда тутилган тартибда олинган фактлар хакидаги маълумотлар булиб, улар асосида суд ишда иштирок этувчи шахсларнинг талаблари ва эътирозларини асословчи холатлар, шунингдек низони тугри хал килиш учун ахамиятга эга булган бошка холатлар мавжудлигини ёки мавжуд эмаслигини аникдайди. ИПКнинг 74-моддасига кура суд далилларга ишнинг барча холатларини жамлаб, уларни суд мажлисида конунга амал килган холда хар томонлама, тулик ва холис куриб чикишга асосланган уз ички ишончи буйича бахо беради. Х,ар бир далил ишга алокадорлиги, макбуллиги ва ишончлилиги нуктаи назаридан, далилларнинг йигиндиси эса, етарлилиги нуктаи назаридан бахоланиши лозим. Агар текшириш натижасида далилнинг хакикатга тугри келиши аникланса, у ишончли деб тан олинади. Х,еч кандай далил суд учун олдиндан белгилаб куйилган кучга эга эмас. 6 Мазкур холатда, жавобгар томонидан амалдаги конун талаблари бузилганлиги холати суд мажлисида тараф вакилининг курсатмалари хамда ишдаги мавжуд хужжатлар билан уз тасдигини топганлиги боис, суд аризачининг “S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамиятининг фаолиятини жавобгар томонидан аризада келтирилган камчиликлар бартараф этилгунга кадар тухтатиб туришни лозим топади. ИПК 222-моддаси учинчи кисмининг 4-бандига биноан хукукий таъсир чорасини куллаш тугрисидаги арз килинган талаб каноатлантирилган такдирда, иктисодий суди хал килув карорининг хулоса кисмида фаолият кандай шартлар бажарилгунига кадар тухтатиб турилаётганлиги курсатилиши керак. “Давлат божи тугрисида”ги Узбекистон Республикаси Конуни 9-моддаси биринчи кисмининг 19-бандига кура аризачи ва жавобгар хукукий таъсир чораларини куллаш тугрисидаги ишлар буйича давлат божи тулашдан озод килинган. Кайд этилганларга кура, суд олдиндан туланган 41 200 сум почта харажатини жавобгардан даъвогарга, ишни видеоконференцалока режимида куриш билан боглик харажат 103 000 сумни жавобгардан Узбекистон Республикаси Олий суди депозит хисобварагига ундиришни, тарафлар давлат божи тулашдан озод этилганлиги сабабли давлат божи ундирмасликни лозим топади. Бинобарин, Узбекистон Республикаси Иктисодий процессуал кодексининг 118, 176-179, 215-222-моддаларини куллаб, суд К 4 р о р к и л д и: Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши бошкармасининг аризаси каноатлантирилсин. “S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамиятининг фаолияти “Чикиндининг пайдо булиши ва жойлаштирилишининг экологик нормативлари лойихалари” (ЧЧМ) ва “Ифлослантирувчи моддалар ташламаларини атмосферага чикаришнинг йул куйиладиган чекланган экологик нормативлари лойихалари” (ТЧМ), экологик экспертизанинг ижобий хулосасини олгунига кадар тухтатиб турилсин. “S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамияти хисобидан Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши бошкармаси фойдасига 41 200 сум почта харажати хамда Узбекистон Республикаси Олий судининг фойдасига ишни видеоконференцалока режимида куриш билан боглик 103 000 сум харажат ундирилсин. Х,ал килув карори конуний кучга киргач суд харажатини ундириш кисмига ижро варакаси берилсин. “S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамияти томонидан фаолиятининг тухтатиб туришга сабаб булган холатлар тулик бартараф этилгандан сунг Кашкадарё вилояти Экология, атроф-мухитни мухофаза килиш ва иклим узгариши бошкармаси томонидан такдим этиладиган ёзма 7 курсатмаси (карори) асосида <S m-K m Gr u ” масъулияти чекланган жамиятининг фаолияти тиклансин. Мазкур хал килув кароридан норози булган томонлар у кабул килинган кундан эътиборан ун кунлик муддат ичида шу суд оркали Кашкадарё вилоят судининг иктисодий ишлар буйича судлов хайъатига апелляция тартибида ёки конуний кучга кирган ва апелляция тартибида курилмаган хал килув карори устидан у конуний кучга кирган кундан эътиборан конунчиликда белгиланган тартибда кассация тартибида шикоят килиши (протест келтириши) мумкин. Судья З.Эшмирзаев